Bestuursrecht Samenvatting
Elferink & de Ruiter
1. Inleiding bestuursrecht
2. Bevoegdheidsverkrijging
3. Belanghebbende
4. Het Besluit
5. De beschikking
6. Besluit van algemene strekking
7. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur
8. De formele beginselen van behoorlijk bestuur
9. De materiele beginselen van behoorlijk bestuur
10. Handhaving
11. Subsidies
12. Bestuursrechtelijke geldschulden
,1. Inleiding bestuursrecht
1.1 inleiding
Wat is het belang, de plaats en de kenmerken van het bestuursrecht?
1.2 Bestuursrecht
Bestuursrecht: de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen, de normen voor het
overheidsbestuur die bij het besturen in acht moeten worden genomen en de regels die de burger nodig heeft om
tegen dit bestuur te kunnen optreden.
Algemeen bestuursrecht (Awb): algemene regels over de rechtsbescherming, handhaving en begrippen. Doel:
eenheid brengen binnen alle bestuursrechtelijke wetgeving.
Bijzonder bestuursrecht: Speci eke onderwerpen van bestuursrecht (bijv. Milieu, ruimtelijke ordening, onderwijs)
Rechtshandeling: een handeling gericht op enig rechtsgevolg
Dus niet: vervangen van lichtbronnen of knippen van lintjes, dit zijn feitelijke handelingen.
1.3 De plaats van het bestuursrecht
Je kunt recht onderscheiden in privaatrecht en publiekrecht.
Het publiekrecht kun je onderverdelen in
1. Strafrecht
2. Staatsrecht
3. Bestuursrecht (hier vallen algemeen en bijzonder bestuursrecht onder)
1.4 Materieel en formeel bestuursrecht
Materieel bestuursrecht
- rechtsnormen waarin voor burgers of bestuursorganen aanspraken of verplichtingen zijn opgenomen.
- Bijvoorbeeld: verbod om te bouwen zonder vergunning
Formeel bestuursrecht
- Procesregels over de manier waarop je kunt optreden tegen overheidsoptredens
- Bijvoorbeeld: indienen van bezwaarschrift
1.5 Bronnen voor bestuursrecht
Bestuursrecht is te vinden in: (gelede normstelling = alle regels samen)
- internationaal recht
- Nationale wetgeving
- Regionale wetgeving
- Jurisprudentie
- Ongeschreven bestuursrecht (ook wel gewoonterecht)
1.6 Kenmerken van het bestuursrecht
Legaliteitsbeginsel: elk handelen van de overheid moet een basis vinden in de wet
- al het bestuursrechtelijk handelen moet een wettelijke grondslag hebben
- Nieuwe wetten mogen (meestal) niet met terugwerkende kracht worden toegepast
Specialiteitsbeginsel: De overheid mag bij het gebruik van een bevoegdheid alleen het belang behartigen waarvoor
die regeling is bedoeld. (Doel heiligt niet de middelen)
- verbod op détournement de pouvoir (bevoegdheid gebruiken voor een ander doel)
Strafrecht > alles mag tenzij in de wet staat van niet
Bestuursrecht > niets mag tenzij in de wet staat van wel
fi
, 1.7 Gelede normstelling
Gelede normstelling > recht is te vinden in combinatie met samenhangende regelingen en op verschillende niveaus.
Volgorde regelgeving
1. Verdragen
2. Statuut
3. Grondwet
4. Wetten in formele zin
5. KB's die regels bevatten (zoals AmvB's)
6. Ministeriële regelingen (verordeningen)
7. Provinciale verordeningen
8. Gemeentelijke verordeningen en waterschapsverordeningen
9. Beleidsregels
10. Vergunningsvoorschriften
1.8 Openbare lichamen
- Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
- Overheidsmacht verspreid over verschillende niveaus in openbare lichamen (staat, provincies, waterschappen,
gemeentes etc.)
- De openbare lichamen bestaan uit bestuursorganen (art. 1:1 AWB)
Bijvoorbeeld:
- staat: ministers
- Provincie: provinciale staten, gedeputeerde staten, commissaris van de Koning (art. 6 Pw)
- Gemeenten: gemeenteraad, college van B&W, burgemeester (art. 6 gemw)
1.9 Overheid en privaatrecht
Openbare lichamen bezitten rechtspersoonlijkheid. De overheid staat gelijk met een natuurlijk persoon.
De overheid kan privaatrechtelijk handelen, ze moeten dan wel rekening houden met het algemeen belang. Ook
moet rekening gehouden worden met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De overheid kan van zowel de
publiekrechtelijke bevoegdheid als van de privaatrechtelijke bevoegdheid gebruik maken.
1.10 Communicatie met de overheid
Communicatie tussen burgers en de overheid kan op verschillende manieren: schriftelijk, mondeling, digitaal, direct of
via een gemachtigde (bijv. advocaat).
De overheid mag bijstand of een vertegenwoordiging weigeren als tegen de persoon ernstige bezwaren bestaan,
tenzij het een advocaat is.
Een belangrijk deel van de communicatie vindt nu digitaal plaats. De regels hiervoor staan in de Algemene wet
bestuursrecht.
Elferink & de Ruiter
1. Inleiding bestuursrecht
2. Bevoegdheidsverkrijging
3. Belanghebbende
4. Het Besluit
5. De beschikking
6. Besluit van algemene strekking
7. De algemene beginselen van behoorlijk bestuur
8. De formele beginselen van behoorlijk bestuur
9. De materiele beginselen van behoorlijk bestuur
10. Handhaving
11. Subsidies
12. Bestuursrechtelijke geldschulden
,1. Inleiding bestuursrecht
1.1 inleiding
Wat is het belang, de plaats en de kenmerken van het bestuursrecht?
1.2 Bestuursrecht
Bestuursrecht: de regels die de overheid nodig heeft om te kunnen en mogen besturen, de normen voor het
overheidsbestuur die bij het besturen in acht moeten worden genomen en de regels die de burger nodig heeft om
tegen dit bestuur te kunnen optreden.
Algemeen bestuursrecht (Awb): algemene regels over de rechtsbescherming, handhaving en begrippen. Doel:
eenheid brengen binnen alle bestuursrechtelijke wetgeving.
Bijzonder bestuursrecht: Speci eke onderwerpen van bestuursrecht (bijv. Milieu, ruimtelijke ordening, onderwijs)
Rechtshandeling: een handeling gericht op enig rechtsgevolg
Dus niet: vervangen van lichtbronnen of knippen van lintjes, dit zijn feitelijke handelingen.
1.3 De plaats van het bestuursrecht
Je kunt recht onderscheiden in privaatrecht en publiekrecht.
Het publiekrecht kun je onderverdelen in
1. Strafrecht
2. Staatsrecht
3. Bestuursrecht (hier vallen algemeen en bijzonder bestuursrecht onder)
1.4 Materieel en formeel bestuursrecht
Materieel bestuursrecht
- rechtsnormen waarin voor burgers of bestuursorganen aanspraken of verplichtingen zijn opgenomen.
- Bijvoorbeeld: verbod om te bouwen zonder vergunning
Formeel bestuursrecht
- Procesregels over de manier waarop je kunt optreden tegen overheidsoptredens
- Bijvoorbeeld: indienen van bezwaarschrift
1.5 Bronnen voor bestuursrecht
Bestuursrecht is te vinden in: (gelede normstelling = alle regels samen)
- internationaal recht
- Nationale wetgeving
- Regionale wetgeving
- Jurisprudentie
- Ongeschreven bestuursrecht (ook wel gewoonterecht)
1.6 Kenmerken van het bestuursrecht
Legaliteitsbeginsel: elk handelen van de overheid moet een basis vinden in de wet
- al het bestuursrechtelijk handelen moet een wettelijke grondslag hebben
- Nieuwe wetten mogen (meestal) niet met terugwerkende kracht worden toegepast
Specialiteitsbeginsel: De overheid mag bij het gebruik van een bevoegdheid alleen het belang behartigen waarvoor
die regeling is bedoeld. (Doel heiligt niet de middelen)
- verbod op détournement de pouvoir (bevoegdheid gebruiken voor een ander doel)
Strafrecht > alles mag tenzij in de wet staat van niet
Bestuursrecht > niets mag tenzij in de wet staat van wel
fi
, 1.7 Gelede normstelling
Gelede normstelling > recht is te vinden in combinatie met samenhangende regelingen en op verschillende niveaus.
Volgorde regelgeving
1. Verdragen
2. Statuut
3. Grondwet
4. Wetten in formele zin
5. KB's die regels bevatten (zoals AmvB's)
6. Ministeriële regelingen (verordeningen)
7. Provinciale verordeningen
8. Gemeentelijke verordeningen en waterschapsverordeningen
9. Beleidsregels
10. Vergunningsvoorschriften
1.8 Openbare lichamen
- Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat.
- Overheidsmacht verspreid over verschillende niveaus in openbare lichamen (staat, provincies, waterschappen,
gemeentes etc.)
- De openbare lichamen bestaan uit bestuursorganen (art. 1:1 AWB)
Bijvoorbeeld:
- staat: ministers
- Provincie: provinciale staten, gedeputeerde staten, commissaris van de Koning (art. 6 Pw)
- Gemeenten: gemeenteraad, college van B&W, burgemeester (art. 6 gemw)
1.9 Overheid en privaatrecht
Openbare lichamen bezitten rechtspersoonlijkheid. De overheid staat gelijk met een natuurlijk persoon.
De overheid kan privaatrechtelijk handelen, ze moeten dan wel rekening houden met het algemeen belang. Ook
moet rekening gehouden worden met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De overheid kan van zowel de
publiekrechtelijke bevoegdheid als van de privaatrechtelijke bevoegdheid gebruik maken.
1.10 Communicatie met de overheid
Communicatie tussen burgers en de overheid kan op verschillende manieren: schriftelijk, mondeling, digitaal, direct of
via een gemachtigde (bijv. advocaat).
De overheid mag bijstand of een vertegenwoordiging weigeren als tegen de persoon ernstige bezwaren bestaan,
tenzij het een advocaat is.
Een belangrijk deel van de communicatie vindt nu digitaal plaats. De regels hiervoor staan in de Algemene wet
bestuursrecht.
