Schema Personen- en familierecht
Juridische 1:197 Familierechtelijke betrekking:
afstamming - Gezag
Hoe een - Naam
familierechtelijke - Levensonderhoud
rechtsbetrekking kan - Erfrecht
ontstaan is limitatief. - Nationaliteit
1) Geboorte uit - Sociale zekerheid
moeder
2) Huwelijksoudersch Kinderen hebben het recht om
ap/ gp te weten van wie zijn in
3) Ekenning biologische en genetische zin
4) Gerechtelijke afstammen (8 EVRM/7 IVRK).
vaststelling
ouderschap Recht op identiteit kind gaat
5) Adoptie voor op lichamelijke integriteit
ivm DNA-test.
Statusvoorlichting het
hoort tot de ouderlijke taak om
kind voor te lichten over zijn
afstammingsverleden. Kan in
rechte worden afgedwongen.
Marckx v. Belgium een
natuurlijk kind heeft net zo veel
recht als het wettige kind om in
een familierechtelijke
rechtsbetrekking te staan met
de moeder. Onderscheid
daartussen is in strijd met art. 8
en 14 EVRM>
Ouderschap Uitgangspunt wet: 1. Biologisch
Juridisch ouderschap 2. Sociaal
zoveel mogelijk i.o.m. 3. Juridisch
biologische werkelijkheid
Geboorte uit moeder 1:198 lid 1 sub a Mater sempa certa est.
Geboortemoeder is (van
rechtswege) altijd en
onvoorwaardelijk de juridische
ouder van het kind. Ongeacht de
intentie. Dit is een fundamenteel
beginsel van het
afstammingsrecht.
Huwelijksvaderschap 1:199 sub a Geboorte kind staande
huwelijk/gp met
geboortemoeder. Van
rechtswege juridisch
vaderschap, ongeacht
genetische band en intentie.
Huwelijksmoederscha 1:198 lid 1 sub b Huwelijk/gp met
p geboortemoeder. Van
rechtswege, mits:
- Bevruchting in NL kliniek
- Sperma van donor
aangemeld bij stichting
donorgegevens
- Onbekendheidsverklaring
, bij stichting
- Overleggen bij
geboorteaangifte
Erkenning 1:203 Vrijwillig
Rechtshandeling
Gevolgen: RWN Geen toets biologische
afstamming
Ambtenaar burgerlijke
stand (of notaris)
Voor geboorte (1:2),
geboorteaangifte of later
Ex nunc (geen
terugwerkende kracht)
M/v
Nietige erkenning 1:204 Geen huwelijksbeletsel
erkenner –
geboortemoeder
(1:41/80a)
Erkenner > 16
Kind heeft al twee ouders
Schriftelijke toestemming
ontbreekt:
o Kind < 12:
moeder
o Kind 12-16: beide
o Kind > 16: kind
Vervangende 1:204 lid 3/4 Afweging van belangen van de
toestemming verwekker bij erkenning tegen
Door wie? de belangen van de moeder bij
1. Verwekker een ongestoorde verhouding
(geslachtsdader) met het kind en de belangen
2. Biologische vader van het kind bij niet erkenning.
+ family life Uitgangspunt geldt dat zowel
3. Instemmende het kind als de verwekker
levensgezel (m/v) aanspraak erop heeft dat hun
(daad die tot relatie rechtens wordt erkend
verwekking van als een familierechtelijke
het kind kan betekking en dat de wetgever
hebben geleid) zoveel mogelijk heeft willen
o Meemoede aansluiten bij de biologische
r moet van werkelijkheid.
meet af
aan Aantasten toestemming moeder
betrokken misbruik van bevoegdheid.
zijn bij Verwekker heeft
besluit. toestemming kunnen
vragen, maar dit
Maatstaf nagelaten. Toestemming
1) & 2) aantasten indien moeder
toewijzing slechts toestemming
verzoek, tenzij (lid heeft gegeven met het
3) oogmerk belangen
3) toewijzing verwekker te schaden.
verzoek, indien Verwekker heeft niet
het belang van (tijdig) toestemming
het kind kunnen vragen. Of de
moeder in redelijkheid tot
het verlenen van
, toestemming aan die
ander had kunnen komen
gelet op de
evenredigheid van de
belangen van de
verwekker bij erkenning
en de daartegenover
staande belangen van de
moeder, telkens in
verband met de
belangen van het kind.
Relevant o.a.:
- Tijdsverloop geboorte
kind & erkenningswens
verwekker
- Hoelang hebben moeder
& verwekker
samengewoond
Na inleiden van gerechtelijke
procedure tot vervangende
toestemming kan moeder aan
ander slechts voorwaardelijk
toestemming tot erkenning
verlenen.
Vervangende toestemming
erkenning I in de procedure
tot verkrijgen van vervangende
toestemming komt het aan op
een belangenafweging, het
uitgangspunt is dat zowel het
kind als de verwekker aanspraak
erop heeft dat hun relatie
rechtens wordt erkend als een
familierechtelijke
rechtsbetrekking. Er is slechts
sprake van schade aan de
belangen van het kind, indien
ten gevolge van erkenning er
reële risico’s zijn dat het wordt
belemmerd in de evenwichtige
ontwikkeling. het feit dat het
kind (enige) weerslag
ondervindt van erkenning, is
niet voldoende.
Vervangende toestemming
erkenning II verwekker niet
of niet tijdig om vervangende
toestemming tot erkenning
heeft kunnen vragen, dan
minder strikte maatstaf voor
aannemen misbruik van
bevoegdheid moeder: of de
moeder in redelijkheid tot
verlenen van toestemming aan
die ander had kunnen komen
gelet op de onevenredigheid
van de belangen van de
verwekker bij erkenning en de
, daar tegenoverstaande
belangen van de moeder,
telkens in verband met de
belangen van het kind.
Misbruik bevoegdheid
erkenning door ander
verwekker die vervangende
toestemming heeft kunnen
vragen, maar dat heeft
nagelaten, kan een beroep doen
op misbruik van bevoegdheid
indien de moeder aan een
andere man toestemming heeft
gegeven met slechts het
oogmerk de belangen van de
verwekker te schaden. Dit is de
strikte maatstaf.
Gerechtelijke 1:207 Opgedrongen (rechter)
vaststelling Ten laste van verwekker
ouderschap Ontvankelijkheid lid 1-4: of instemmende
- Moeder, tenzij levensgezel
kind > 16: 5 jaar Te allen tijde
- Kind/bijzondere
curator: geen Maatstaf:
- Afstammeling bij Verwekker: DNA-test
overlijden: < 1jaar Instemming levensgezel
na overlijden - Geen huwelijksbeletsel
betrokkene –
geboortemoeder
- Betrokkene > 16
- Kind heeft slechts een
juridische ouder
Geen discretionaire
bevoegdheid, voorwaarden
voldaan dan toewijzen.
Ex tunc terugwerkende kracht
Adoptie (binnenland) 1:227 e.v. Rechter
Formele relatie niet
Maatstaf: kennelijk vereist
belang van het kind + Geboortemoeder > 16
kind heeft niets meer van Kind is minderjarig +
ouders te verwachten in minstens 18 jaar jonger
hoedanigheid van ouder dan adoptiefouders
3 jaar samenleving bij 2
personenadoptie
1 jaar verzorging &
opvoeding van kind door
adoptiefouders
Termijnen nvt relatie
twee vrouwen (1:227 lid
2, 1:228 lid 3)
*Denk aan EHRM bij termijnen
Grootouderadoptie niet
mogelijk
Absoluut vetorecht kind
> 12
Vetorecht juridische
ouders
Ex nunc geen terugwerkende
Juridische 1:197 Familierechtelijke betrekking:
afstamming - Gezag
Hoe een - Naam
familierechtelijke - Levensonderhoud
rechtsbetrekking kan - Erfrecht
ontstaan is limitatief. - Nationaliteit
1) Geboorte uit - Sociale zekerheid
moeder
2) Huwelijksoudersch Kinderen hebben het recht om
ap/ gp te weten van wie zijn in
3) Ekenning biologische en genetische zin
4) Gerechtelijke afstammen (8 EVRM/7 IVRK).
vaststelling
ouderschap Recht op identiteit kind gaat
5) Adoptie voor op lichamelijke integriteit
ivm DNA-test.
Statusvoorlichting het
hoort tot de ouderlijke taak om
kind voor te lichten over zijn
afstammingsverleden. Kan in
rechte worden afgedwongen.
Marckx v. Belgium een
natuurlijk kind heeft net zo veel
recht als het wettige kind om in
een familierechtelijke
rechtsbetrekking te staan met
de moeder. Onderscheid
daartussen is in strijd met art. 8
en 14 EVRM>
Ouderschap Uitgangspunt wet: 1. Biologisch
Juridisch ouderschap 2. Sociaal
zoveel mogelijk i.o.m. 3. Juridisch
biologische werkelijkheid
Geboorte uit moeder 1:198 lid 1 sub a Mater sempa certa est.
Geboortemoeder is (van
rechtswege) altijd en
onvoorwaardelijk de juridische
ouder van het kind. Ongeacht de
intentie. Dit is een fundamenteel
beginsel van het
afstammingsrecht.
Huwelijksvaderschap 1:199 sub a Geboorte kind staande
huwelijk/gp met
geboortemoeder. Van
rechtswege juridisch
vaderschap, ongeacht
genetische band en intentie.
Huwelijksmoederscha 1:198 lid 1 sub b Huwelijk/gp met
p geboortemoeder. Van
rechtswege, mits:
- Bevruchting in NL kliniek
- Sperma van donor
aangemeld bij stichting
donorgegevens
- Onbekendheidsverklaring
, bij stichting
- Overleggen bij
geboorteaangifte
Erkenning 1:203 Vrijwillig
Rechtshandeling
Gevolgen: RWN Geen toets biologische
afstamming
Ambtenaar burgerlijke
stand (of notaris)
Voor geboorte (1:2),
geboorteaangifte of later
Ex nunc (geen
terugwerkende kracht)
M/v
Nietige erkenning 1:204 Geen huwelijksbeletsel
erkenner –
geboortemoeder
(1:41/80a)
Erkenner > 16
Kind heeft al twee ouders
Schriftelijke toestemming
ontbreekt:
o Kind < 12:
moeder
o Kind 12-16: beide
o Kind > 16: kind
Vervangende 1:204 lid 3/4 Afweging van belangen van de
toestemming verwekker bij erkenning tegen
Door wie? de belangen van de moeder bij
1. Verwekker een ongestoorde verhouding
(geslachtsdader) met het kind en de belangen
2. Biologische vader van het kind bij niet erkenning.
+ family life Uitgangspunt geldt dat zowel
3. Instemmende het kind als de verwekker
levensgezel (m/v) aanspraak erop heeft dat hun
(daad die tot relatie rechtens wordt erkend
verwekking van als een familierechtelijke
het kind kan betekking en dat de wetgever
hebben geleid) zoveel mogelijk heeft willen
o Meemoede aansluiten bij de biologische
r moet van werkelijkheid.
meet af
aan Aantasten toestemming moeder
betrokken misbruik van bevoegdheid.
zijn bij Verwekker heeft
besluit. toestemming kunnen
vragen, maar dit
Maatstaf nagelaten. Toestemming
1) & 2) aantasten indien moeder
toewijzing slechts toestemming
verzoek, tenzij (lid heeft gegeven met het
3) oogmerk belangen
3) toewijzing verwekker te schaden.
verzoek, indien Verwekker heeft niet
het belang van (tijdig) toestemming
het kind kunnen vragen. Of de
moeder in redelijkheid tot
het verlenen van
, toestemming aan die
ander had kunnen komen
gelet op de
evenredigheid van de
belangen van de
verwekker bij erkenning
en de daartegenover
staande belangen van de
moeder, telkens in
verband met de
belangen van het kind.
Relevant o.a.:
- Tijdsverloop geboorte
kind & erkenningswens
verwekker
- Hoelang hebben moeder
& verwekker
samengewoond
Na inleiden van gerechtelijke
procedure tot vervangende
toestemming kan moeder aan
ander slechts voorwaardelijk
toestemming tot erkenning
verlenen.
Vervangende toestemming
erkenning I in de procedure
tot verkrijgen van vervangende
toestemming komt het aan op
een belangenafweging, het
uitgangspunt is dat zowel het
kind als de verwekker aanspraak
erop heeft dat hun relatie
rechtens wordt erkend als een
familierechtelijke
rechtsbetrekking. Er is slechts
sprake van schade aan de
belangen van het kind, indien
ten gevolge van erkenning er
reële risico’s zijn dat het wordt
belemmerd in de evenwichtige
ontwikkeling. het feit dat het
kind (enige) weerslag
ondervindt van erkenning, is
niet voldoende.
Vervangende toestemming
erkenning II verwekker niet
of niet tijdig om vervangende
toestemming tot erkenning
heeft kunnen vragen, dan
minder strikte maatstaf voor
aannemen misbruik van
bevoegdheid moeder: of de
moeder in redelijkheid tot
verlenen van toestemming aan
die ander had kunnen komen
gelet op de onevenredigheid
van de belangen van de
verwekker bij erkenning en de
, daar tegenoverstaande
belangen van de moeder,
telkens in verband met de
belangen van het kind.
Misbruik bevoegdheid
erkenning door ander
verwekker die vervangende
toestemming heeft kunnen
vragen, maar dat heeft
nagelaten, kan een beroep doen
op misbruik van bevoegdheid
indien de moeder aan een
andere man toestemming heeft
gegeven met slechts het
oogmerk de belangen van de
verwekker te schaden. Dit is de
strikte maatstaf.
Gerechtelijke 1:207 Opgedrongen (rechter)
vaststelling Ten laste van verwekker
ouderschap Ontvankelijkheid lid 1-4: of instemmende
- Moeder, tenzij levensgezel
kind > 16: 5 jaar Te allen tijde
- Kind/bijzondere
curator: geen Maatstaf:
- Afstammeling bij Verwekker: DNA-test
overlijden: < 1jaar Instemming levensgezel
na overlijden - Geen huwelijksbeletsel
betrokkene –
geboortemoeder
- Betrokkene > 16
- Kind heeft slechts een
juridische ouder
Geen discretionaire
bevoegdheid, voorwaarden
voldaan dan toewijzen.
Ex tunc terugwerkende kracht
Adoptie (binnenland) 1:227 e.v. Rechter
Formele relatie niet
Maatstaf: kennelijk vereist
belang van het kind + Geboortemoeder > 16
kind heeft niets meer van Kind is minderjarig +
ouders te verwachten in minstens 18 jaar jonger
hoedanigheid van ouder dan adoptiefouders
3 jaar samenleving bij 2
personenadoptie
1 jaar verzorging &
opvoeding van kind door
adoptiefouders
Termijnen nvt relatie
twee vrouwen (1:227 lid
2, 1:228 lid 3)
*Denk aan EHRM bij termijnen
Grootouderadoptie niet
mogelijk
Absoluut vetorecht kind
> 12
Vetorecht juridische
ouders
Ex nunc geen terugwerkende
