Max Havelaar, Multatuli (pseudoniem van Eduard Douwes Dekker), Elsevier, 1860, Amsterdam
Recensie | Roman
Max Havelaar: Een geschenk voor de psyché.
Kapitein In zijn boek ‘Max Havelaar’ neemt Multatuli je mee op een reis door
het 19e-eeuwse Nederlands-Indië. Dit literaire talent weet je te raken met zijn
krachtige verhaal over het verzet tegen de Nederlandse koloniën. Tijdens deze
literaire reis weet hij belangrijke kwesties op het gebied van mensenrechten aan
het licht te brengen.
Makelaar in koffi
‘Ik ben namelyk makelaar in koffi, Lauriergracht No 37. Welnu, lezer, aan myn onkreukbare
liefde voor de waarheid, en aan myn yver voor de zaken, hebt gy te danken dat deze bladen
geschreven zyn.’
Deze waarheid, waar Multatuli over spreekt, weet hij op een indrukwekkende wijze vast te
leggen. Het personage Max Havelaar is een ambtenaar die zich inzet om de
onrechtvaardigheden in Lebak, een plaats in Nederlands-Indië, aan de kaak te stellen. Hij staat
symbool voor gerechtigheid en voert een strijd tegen corruptie en onderdrukking. De lezer
waant zich in een wereld waar corruptie, heerschappij en uitbuiting hoogtij vieren.
Maatschappelijk relevant: toen én nu
Dit meesterwerk staat bovenaan de lijst van het Canon van de Nederlandse letterkunde. Als je
het mij vraagt, heeft hij deze positie niet voor niks. Het boek wordt beschouwd als een van de
meest invloedrijke werken uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Het diende als aanklacht
tegen het koloniale regime en de maatschappelijke impact was groot. De minister ging zich
erover buigen, men ging erover discussiëren. Door de rauwe realiteit op zo’n toegankelijke
manier bloot te leggen, heeft hij bij velen bewustzijn gecreëerd over de omstandigheden waar
de inheemse bevolking mee te maken had. Ook vandaag de dag staat hij nog op voor de
eerlijke handel: zeg ‘Fairtrade’ en je zegt ‘Max Havelaar’.
Naast de maatschappelijke impact was het ook een doorbraak in de Nederlandse literatuur.
Het wordt vaak gezien als de eerste Nederlandse roman. Het is een knap staaltje schrijfwerk
waar niet enkel een belangrijke boodschap in zit, maar ook veel humor en prachtige
taalcombinaties. Als lezer word je onderdeel van het verhaal, je gaat de personages waarderen
of verafschuwen. Zowel Multatuli zelf als zijn personage Max Havelaar weet de lezer te
overtuigen. Max Havelaar voelt een verantwoordelijkheid om zijn stem te laten horen. Het
personage Droogstoppel karakteriseert op een treffende manier de oppervlakkige,
Nederlandse samenleving van die tijd. Dit boek laat zien dat het morele kompas van één
Recensie | Roman
Max Havelaar: Een geschenk voor de psyché.
Kapitein In zijn boek ‘Max Havelaar’ neemt Multatuli je mee op een reis door
het 19e-eeuwse Nederlands-Indië. Dit literaire talent weet je te raken met zijn
krachtige verhaal over het verzet tegen de Nederlandse koloniën. Tijdens deze
literaire reis weet hij belangrijke kwesties op het gebied van mensenrechten aan
het licht te brengen.
Makelaar in koffi
‘Ik ben namelyk makelaar in koffi, Lauriergracht No 37. Welnu, lezer, aan myn onkreukbare
liefde voor de waarheid, en aan myn yver voor de zaken, hebt gy te danken dat deze bladen
geschreven zyn.’
Deze waarheid, waar Multatuli over spreekt, weet hij op een indrukwekkende wijze vast te
leggen. Het personage Max Havelaar is een ambtenaar die zich inzet om de
onrechtvaardigheden in Lebak, een plaats in Nederlands-Indië, aan de kaak te stellen. Hij staat
symbool voor gerechtigheid en voert een strijd tegen corruptie en onderdrukking. De lezer
waant zich in een wereld waar corruptie, heerschappij en uitbuiting hoogtij vieren.
Maatschappelijk relevant: toen én nu
Dit meesterwerk staat bovenaan de lijst van het Canon van de Nederlandse letterkunde. Als je
het mij vraagt, heeft hij deze positie niet voor niks. Het boek wordt beschouwd als een van de
meest invloedrijke werken uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis. Het diende als aanklacht
tegen het koloniale regime en de maatschappelijke impact was groot. De minister ging zich
erover buigen, men ging erover discussiëren. Door de rauwe realiteit op zo’n toegankelijke
manier bloot te leggen, heeft hij bij velen bewustzijn gecreëerd over de omstandigheden waar
de inheemse bevolking mee te maken had. Ook vandaag de dag staat hij nog op voor de
eerlijke handel: zeg ‘Fairtrade’ en je zegt ‘Max Havelaar’.
Naast de maatschappelijke impact was het ook een doorbraak in de Nederlandse literatuur.
Het wordt vaak gezien als de eerste Nederlandse roman. Het is een knap staaltje schrijfwerk
waar niet enkel een belangrijke boodschap in zit, maar ook veel humor en prachtige
taalcombinaties. Als lezer word je onderdeel van het verhaal, je gaat de personages waarderen
of verafschuwen. Zowel Multatuli zelf als zijn personage Max Havelaar weet de lezer te
overtuigen. Max Havelaar voelt een verantwoordelijkheid om zijn stem te laten horen. Het
personage Droogstoppel karakteriseert op een treffende manier de oppervlakkige,
Nederlandse samenleving van die tijd. Dit boek laat zien dat het morele kompas van één
