Samenvatting Pathologie – periode 1-2
Leerdoelen, colleges en casussen
COLLEGES
Pathologie – hoorcollege 1
Hart en vaatziekten
Literatuur
- Ppt
- Merckmanual.nl
- Farmacotherpeutischkompas.nl
- Aanbevolen algemene ziekteleer voor tandartsen
- Oefenopdrachten en casussen
Begrippen
Anamnese = vragen stellen om erachter te komen wat iemand heeft
Onderzoek
Diagnose
Therapie
Prognose = ziekteverloop
Volgorde bloedvatstelsel
Waar gaat een rode bloedcel heen als je begint bij het linker ventrikel en de
bloedbaan volgt
- Linker ventrikel = linker kamer
- Aorta
- Arteriën
- Cellen, weefsels, organen, spieren
- Venen
- Onderste en boven holle ader
- Rechter atrium
- Rechter ventrikel
- Longarterie
- Longen
- Longvenen
- Linker atrium
- Linker ventrikel
Bloedsomloop
- Kamer = ventrikel
- Boezem = atrium
- Grote bloedsomloop = brengt zuurstof rijk bloed naar de organen
- Kleine bloedsomloop =
,Bloeddruk
- Druk die het bloed uitoefent op de wand van de bloedvaten
- Bloeddruk wisselt gedurende de dag door vulling van blaas,
buitentemperatuur, emoties, leeftijd en geslacht.
- Systolische druk = bovendruk ‘120’. De druk die ontstaat o.i.v. de systole =
contractie van linker ventrikel
- Afhankelijk van:
o Kracht van de systole
o Doorgankelijkheid van de aortaklep
o Elasticiteit van de aorta
- Diastolische druk = onderdruk. ‘80’. De druk o.i.v. de diastole = ontspanning
van linker ventrikel
- Afhankelijk van
o Perifere weerstand
o Elasticiteit grote slagaders.
- Belangrijk bij rondpompen van het bloed
o In de aorta heb je een duidelijke boven en onderdruk
o Hoe dieper je naar de arteriën en arteriolen en venen gaat hoe minder
er een drukverschil is tussen boven en onder druk.
o Als je kijkt naar de snelheid: in de aorta is de snelheid veel hoger dan in
de haarvaten omdat daar uitwisseling plaatsvindt van voedingsstoffen
en zuurstof met de omliggende weefsels
o In de venen is de snelheid lager dan in de aorta maar het bloed stroomt
wel sneller dan in de haarvaten.
o In de aorta stroomt het bloed het snelst omdat daar het bloed met
kracht vanuit het hart in gepompt wordt.
Bloeddruk meten
- 2 waardes. De boven en onderdruk
- Waarde in mmHg
- Meestal linker arm want die ligt het dichtstbij het hart
Bloeddruk regulatie
- Neurale factoren
- Hormonale factoren
- Lokale factoren
De eerste twee vallen over het autonome zenuwstelsel
- Onbewuste aansturing
- Hormonen
- Zoals ademritme
- Ook wel vegetatief genoemd
o Parasympatisch = in rust
o Sympathisch = als je actief bent
,Hypertensie
= te hoge bloeddruk
Soorten
- Primair = essentiële hypertensie 90%
o Oorzaak onbekend
o Genetisch of omgevingsfactoren
- Secundaire hypertensie 10%
o Nierziekten
o Vernauwing nierslagader
o Hartafwijkingen
o Stoornis in de hormoonhuishouding
o Zwangerschapshypertensie
o En meer..
- Voorbeeld secundaire hypertensie
o Stoornis in de hormoonhuishouding
▪ Stel er is iets mis met de productie van het ADH.
▪ Er wordt te veel ADH geproduceerd
▪ Te weinig water uitgescheiden, veel water in bloed zorgt voor
hoge bloeddruk
▪ Kan ook als de nieren niet goed werken en te weinig vocht
uitscheiden.
Symptomen hypertensie
- Meestal geen
- Hoofdpijn in de ochtend
- Licht gevoel in hoofd
- Oorsuizen
- Vermoeidheid
- Hartkloppingen
Complicaties hypertensie
- Hartaanval
- Beroerte
- Hartfalen
- Diabetes
- Nierziekten
- Oogziekten
- Aderverkalking artherosclerose
Behandeling
- Altijd preventief
- Bij lichte hypertensie
o Minder zout
o Afvallen
o Meer beweging
o Stoppen met roken
o Minderen in alcohol
- Bij ernstige hypertensie
o Bètablokkers: remt sympathicus
, o Calciumantagonisten: hart en vaat verwijding
o ACE remmers: zoutuitscheiding en vaatverwijding
o Thiazide
Hypertensie bij MH
- Bètablokkers: droge mond
- Calciumantagonisten: tandvleeszwellingen, roodheid hals en gezicht
- ACE remmers: prikkelhoes, smaakverandering
- Vaatverwijders:
- Stress en pijn kan leiden tot hypertensie
- Rechtop gaan zitten vanuit behandelingsstoel bloeddrukdaling
duizeligheid, flauwvallen
- Algehele complicatie door tandartsstress beroerte, hartinfarct.
Atherosclerose
= slagaderverkalking
- Onder invloed van diverse factoren ontstaan vetafzettingen in de wand van de
arteriën die later verkalken.
- Theorie 1 – iets met immuunsysteem
- Theorie 2 – beschadiging wand
Risicofactoren
- Roken
- Overgewicht
- Hypercholesterolemie
- Hoge bloeddruk
- Gebrek aan lichaamsbeweging
- Diabetes mellitus
- Alcoholmisbruik
- Stress
Gevolgen
- Stijvere vaatwand
- Nauwer lumen van het bloedvat
o Minder bloed doorheen hoge bloeddruk
o Bij inspanning kun je dit merken omdat er dan meer zuurstof naar de
spieren moet, het lumen is smaller dus kan er minder bloed door heen
en wordt je misschien sneller moe.
Claudicatio intermittens
= etalagebenen
- Gevolg van vernauwing van de bloedvaten in de benen
- Spieren te weinig zuurstof kramp tijdens inspanning
Angina pectoris
- Claudicatio intermittens is een voorloper van angina pectoris
- Vernauwing in de kransslagaders
- Pijn op de borst bij inspanning
Leerdoelen, colleges en casussen
COLLEGES
Pathologie – hoorcollege 1
Hart en vaatziekten
Literatuur
- Ppt
- Merckmanual.nl
- Farmacotherpeutischkompas.nl
- Aanbevolen algemene ziekteleer voor tandartsen
- Oefenopdrachten en casussen
Begrippen
Anamnese = vragen stellen om erachter te komen wat iemand heeft
Onderzoek
Diagnose
Therapie
Prognose = ziekteverloop
Volgorde bloedvatstelsel
Waar gaat een rode bloedcel heen als je begint bij het linker ventrikel en de
bloedbaan volgt
- Linker ventrikel = linker kamer
- Aorta
- Arteriën
- Cellen, weefsels, organen, spieren
- Venen
- Onderste en boven holle ader
- Rechter atrium
- Rechter ventrikel
- Longarterie
- Longen
- Longvenen
- Linker atrium
- Linker ventrikel
Bloedsomloop
- Kamer = ventrikel
- Boezem = atrium
- Grote bloedsomloop = brengt zuurstof rijk bloed naar de organen
- Kleine bloedsomloop =
,Bloeddruk
- Druk die het bloed uitoefent op de wand van de bloedvaten
- Bloeddruk wisselt gedurende de dag door vulling van blaas,
buitentemperatuur, emoties, leeftijd en geslacht.
- Systolische druk = bovendruk ‘120’. De druk die ontstaat o.i.v. de systole =
contractie van linker ventrikel
- Afhankelijk van:
o Kracht van de systole
o Doorgankelijkheid van de aortaklep
o Elasticiteit van de aorta
- Diastolische druk = onderdruk. ‘80’. De druk o.i.v. de diastole = ontspanning
van linker ventrikel
- Afhankelijk van
o Perifere weerstand
o Elasticiteit grote slagaders.
- Belangrijk bij rondpompen van het bloed
o In de aorta heb je een duidelijke boven en onderdruk
o Hoe dieper je naar de arteriën en arteriolen en venen gaat hoe minder
er een drukverschil is tussen boven en onder druk.
o Als je kijkt naar de snelheid: in de aorta is de snelheid veel hoger dan in
de haarvaten omdat daar uitwisseling plaatsvindt van voedingsstoffen
en zuurstof met de omliggende weefsels
o In de venen is de snelheid lager dan in de aorta maar het bloed stroomt
wel sneller dan in de haarvaten.
o In de aorta stroomt het bloed het snelst omdat daar het bloed met
kracht vanuit het hart in gepompt wordt.
Bloeddruk meten
- 2 waardes. De boven en onderdruk
- Waarde in mmHg
- Meestal linker arm want die ligt het dichtstbij het hart
Bloeddruk regulatie
- Neurale factoren
- Hormonale factoren
- Lokale factoren
De eerste twee vallen over het autonome zenuwstelsel
- Onbewuste aansturing
- Hormonen
- Zoals ademritme
- Ook wel vegetatief genoemd
o Parasympatisch = in rust
o Sympathisch = als je actief bent
,Hypertensie
= te hoge bloeddruk
Soorten
- Primair = essentiële hypertensie 90%
o Oorzaak onbekend
o Genetisch of omgevingsfactoren
- Secundaire hypertensie 10%
o Nierziekten
o Vernauwing nierslagader
o Hartafwijkingen
o Stoornis in de hormoonhuishouding
o Zwangerschapshypertensie
o En meer..
- Voorbeeld secundaire hypertensie
o Stoornis in de hormoonhuishouding
▪ Stel er is iets mis met de productie van het ADH.
▪ Er wordt te veel ADH geproduceerd
▪ Te weinig water uitgescheiden, veel water in bloed zorgt voor
hoge bloeddruk
▪ Kan ook als de nieren niet goed werken en te weinig vocht
uitscheiden.
Symptomen hypertensie
- Meestal geen
- Hoofdpijn in de ochtend
- Licht gevoel in hoofd
- Oorsuizen
- Vermoeidheid
- Hartkloppingen
Complicaties hypertensie
- Hartaanval
- Beroerte
- Hartfalen
- Diabetes
- Nierziekten
- Oogziekten
- Aderverkalking artherosclerose
Behandeling
- Altijd preventief
- Bij lichte hypertensie
o Minder zout
o Afvallen
o Meer beweging
o Stoppen met roken
o Minderen in alcohol
- Bij ernstige hypertensie
o Bètablokkers: remt sympathicus
, o Calciumantagonisten: hart en vaat verwijding
o ACE remmers: zoutuitscheiding en vaatverwijding
o Thiazide
Hypertensie bij MH
- Bètablokkers: droge mond
- Calciumantagonisten: tandvleeszwellingen, roodheid hals en gezicht
- ACE remmers: prikkelhoes, smaakverandering
- Vaatverwijders:
- Stress en pijn kan leiden tot hypertensie
- Rechtop gaan zitten vanuit behandelingsstoel bloeddrukdaling
duizeligheid, flauwvallen
- Algehele complicatie door tandartsstress beroerte, hartinfarct.
Atherosclerose
= slagaderverkalking
- Onder invloed van diverse factoren ontstaan vetafzettingen in de wand van de
arteriën die later verkalken.
- Theorie 1 – iets met immuunsysteem
- Theorie 2 – beschadiging wand
Risicofactoren
- Roken
- Overgewicht
- Hypercholesterolemie
- Hoge bloeddruk
- Gebrek aan lichaamsbeweging
- Diabetes mellitus
- Alcoholmisbruik
- Stress
Gevolgen
- Stijvere vaatwand
- Nauwer lumen van het bloedvat
o Minder bloed doorheen hoge bloeddruk
o Bij inspanning kun je dit merken omdat er dan meer zuurstof naar de
spieren moet, het lumen is smaller dus kan er minder bloed door heen
en wordt je misschien sneller moe.
Claudicatio intermittens
= etalagebenen
- Gevolg van vernauwing van de bloedvaten in de benen
- Spieren te weinig zuurstof kramp tijdens inspanning
Angina pectoris
- Claudicatio intermittens is een voorloper van angina pectoris
- Vernauwing in de kransslagaders
- Pijn op de borst bij inspanning
