Les 3
Groepsdynamica en groepsontwikkeling
Wat is een groep? kenmerken:
- Gezamenlijk doel, belang taak
- relaties
- rollen
- groepsnormen
Groepen kan je onderverdelen in 2 soorten:
Formeel = Deze is aangewezen, klas 2D
Informeel = Deze is vriendelijk, je vriendengroep
De kenmerken in deze groepen zijn verschillend. In de formele klas zijn de
groepsnormen anders dan in de informele klas. Deze twee groepen kan je ook nog
onderverdelen in een positieve groep en een negatieve groep.
positieve groep = De leden in deze groep zijn eensgezind en gemotiveerd om
groepsdoelen te behalen. Groepsleden voelen zich medeverantwoordelijk voor de
eigen groep.Verder tonen de leden hier respect voor de mening en karakter van
elkaar. Tot slot zijn de leden bereid tot samenwerking.
Effecten van een positieve groep: Er zijn verschillende effecten door een positieve
groep. Er ontstaat een hoog leerrendement (graag willen leren), met plezier naar
school gaan, ontwikkeling van een positief zelfbeeld, conflicten worden opgelost, er
worden activerende werkvormen toegepast en tot slot geen pestgedrag.
Groepsrollen positieve groep: Er zijn verschillende rollen in een groep. Je zou
bijvoorbeeld een gezagsdrager hebben (iemand die de baas speelt op een goede
manier, de leider), sociaal werker (iemand die mensen bij elkaar brengt en ruzies
oplost), organisator (iemand die zorgt dat alles soepel verloopt), verkenner (iemand
die de grenzen verkent en de kansen voor de groep), volger (iemand die volgt, het
fijn vind dat iemand anders de baas is), appellant (iemand die hulp nodig heeft) en
joker (de lolbroek, grappenmaker)
Groepsdynamiek groep 1 tot en met 4
Hier zijn ze vooral gericht op zichzelf en de leerkracht. De leerkracht is het rolmodel
en de gezagsdrager in de groep. Pas na groep 4 zullen er wat meer groepsrollen
ontstaan in de groep.
Fases in groepsvorming
1. Forming = Hier kan je je voorstellen dat een groep net terugkomt van de
zomervakantie en deze tijd voor kinderen is dit een lange tijd. Jonge kinderen
moeten weer wennen, terwijl oudere kinderen dit minder nodig hebben. Aan
de groep ligt het hoe lang deze forming fase duurt en of de groep door elkaar
wordt gehusseld. De groep vormt zich rustig in deze weken. In deze fase is
, het handig voor de leerkracht om een band te vormen met de kinderen,
gezamenlijke afspraken en regels maken en zorgen voor veel groepsspelen
voor kennismaking.
2. Storming = Alle rollen ontstaan in deze fase. In deze fase kan het ook nog
naar een negatief groepsklimaat veranderen. Er kunnen in deze fase 4
verschillende uitkomsten ontstaan. Het kan zijn dat er een samenhangende,
positief samenwerkende groep ontstaat, of de klas wordt een negatieve groep
waarin concurrentie en machtsstrijd de boventoon voeren, of de klas wordt
niet één groep of de klas is verdeeld in een hoofdgroep en enkele outsiders.
3. Norming = In deze fase worden de normen vastgelegd in de groep. Je kan
pas de normingsfase ingaan als de rollen enigszins zijn vastgesteld. Normen
zijn moeilijk te veranderen.
4. Performing = Dit is de fase waar je eigenlijk de rest van het jaar in blijft. Dit
kan negatief en positief zijn. In een positieve groep zijn er geen dingen waar
ze bang voor zijn en gaan ze met plezier naar school. Bij een negatieve groep
is het anders. Er kunnen ruzies ontstaan in een negatieve groep over de
rollen. Hierdoor ontstaat er veel machtsstrijd wat zeer vermoeiend is. Er
ontstaan ook veel subgroepen binnen de groep.
5. Termination = Deze fase treedt op tijdens het laatste jaar van de basisschool.
Veel groepen vallen uiteen bij deze fase omdat na de basisschool de
leerlingen naar de middelbare school zullen gaan waarin zij hun eigen kant op
gaan. Kinderen uit een positieve groep hebben moeite met afscheid nemen
en hebben behoefte aan het vastleggen van herinneringen. In een negatieve
groep wordt deze fase als opluchting ervaren.
Groepsdynamica en groepsontwikkeling
Wat is een groep? kenmerken:
- Gezamenlijk doel, belang taak
- relaties
- rollen
- groepsnormen
Groepen kan je onderverdelen in 2 soorten:
Formeel = Deze is aangewezen, klas 2D
Informeel = Deze is vriendelijk, je vriendengroep
De kenmerken in deze groepen zijn verschillend. In de formele klas zijn de
groepsnormen anders dan in de informele klas. Deze twee groepen kan je ook nog
onderverdelen in een positieve groep en een negatieve groep.
positieve groep = De leden in deze groep zijn eensgezind en gemotiveerd om
groepsdoelen te behalen. Groepsleden voelen zich medeverantwoordelijk voor de
eigen groep.Verder tonen de leden hier respect voor de mening en karakter van
elkaar. Tot slot zijn de leden bereid tot samenwerking.
Effecten van een positieve groep: Er zijn verschillende effecten door een positieve
groep. Er ontstaat een hoog leerrendement (graag willen leren), met plezier naar
school gaan, ontwikkeling van een positief zelfbeeld, conflicten worden opgelost, er
worden activerende werkvormen toegepast en tot slot geen pestgedrag.
Groepsrollen positieve groep: Er zijn verschillende rollen in een groep. Je zou
bijvoorbeeld een gezagsdrager hebben (iemand die de baas speelt op een goede
manier, de leider), sociaal werker (iemand die mensen bij elkaar brengt en ruzies
oplost), organisator (iemand die zorgt dat alles soepel verloopt), verkenner (iemand
die de grenzen verkent en de kansen voor de groep), volger (iemand die volgt, het
fijn vind dat iemand anders de baas is), appellant (iemand die hulp nodig heeft) en
joker (de lolbroek, grappenmaker)
Groepsdynamiek groep 1 tot en met 4
Hier zijn ze vooral gericht op zichzelf en de leerkracht. De leerkracht is het rolmodel
en de gezagsdrager in de groep. Pas na groep 4 zullen er wat meer groepsrollen
ontstaan in de groep.
Fases in groepsvorming
1. Forming = Hier kan je je voorstellen dat een groep net terugkomt van de
zomervakantie en deze tijd voor kinderen is dit een lange tijd. Jonge kinderen
moeten weer wennen, terwijl oudere kinderen dit minder nodig hebben. Aan
de groep ligt het hoe lang deze forming fase duurt en of de groep door elkaar
wordt gehusseld. De groep vormt zich rustig in deze weken. In deze fase is
, het handig voor de leerkracht om een band te vormen met de kinderen,
gezamenlijke afspraken en regels maken en zorgen voor veel groepsspelen
voor kennismaking.
2. Storming = Alle rollen ontstaan in deze fase. In deze fase kan het ook nog
naar een negatief groepsklimaat veranderen. Er kunnen in deze fase 4
verschillende uitkomsten ontstaan. Het kan zijn dat er een samenhangende,
positief samenwerkende groep ontstaat, of de klas wordt een negatieve groep
waarin concurrentie en machtsstrijd de boventoon voeren, of de klas wordt
niet één groep of de klas is verdeeld in een hoofdgroep en enkele outsiders.
3. Norming = In deze fase worden de normen vastgelegd in de groep. Je kan
pas de normingsfase ingaan als de rollen enigszins zijn vastgesteld. Normen
zijn moeilijk te veranderen.
4. Performing = Dit is de fase waar je eigenlijk de rest van het jaar in blijft. Dit
kan negatief en positief zijn. In een positieve groep zijn er geen dingen waar
ze bang voor zijn en gaan ze met plezier naar school. Bij een negatieve groep
is het anders. Er kunnen ruzies ontstaan in een negatieve groep over de
rollen. Hierdoor ontstaat er veel machtsstrijd wat zeer vermoeiend is. Er
ontstaan ook veel subgroepen binnen de groep.
5. Termination = Deze fase treedt op tijdens het laatste jaar van de basisschool.
Veel groepen vallen uiteen bij deze fase omdat na de basisschool de
leerlingen naar de middelbare school zullen gaan waarin zij hun eigen kant op
gaan. Kinderen uit een positieve groep hebben moeite met afscheid nemen
en hebben behoefte aan het vastleggen van herinneringen. In een negatieve
groep wordt deze fase als opluchting ervaren.
