Dwarslaesie

Dwarslaesie

Casus ‘Dwarslaesie’
Naam: Mevrouw M, 50 jaar.

Diagnose: Ze heeft na een ernstig auto ongeluk een incomplete dwarslaesie C6 opgelopen.
Sociale context: gehuwd en heeft geen kinderen. Haar man werkt fulltime bij een bank als
hypotheekadviseur. Ze wonen in een vrijstaand huis waar een grote tuin bij zit en dit onderhielden zij
en haar man samen.
Werk: Haar beroep is kraamverzorgende en dit deed ze fulltime.
Hobby’s: Mevrouw was een actief persoon voor het ongeluk en deed veel aan sport. Haar grootste
hobby was hardlopen en in de tuin bezig zijn.
Variant 1: ziekenhuisfase Variant 2 en 3: klinische revalidatiefase Variant 4: poliklinische
revalidatiefase

Korte beschrijving aandoening
Een dwarslaesie is een onderbreking van het ruggenmerg en daarbij de zenuwbanen die lopen in het
ruggenmerg, waardoor uitval van zenuwen ontstaat die onder dat niveau (vanaf het hoofd gerekend)
van het ruggenmerg ontspringen. Een dwarslaesie kan compleet en incompleet zijn.
- Complete dwarslaesie
o Geen motorische functie onder niveau van dwarslaesie
o Geen sensorische functie onder niveau van dwarslaesie
o Versterkte reflexen (na shockfase) onder niveau van dwarslaesie (er is geen
aansturing van boven meer)
- Incomplete dwarslaesie
o Mogelijk nog motorische functie onder niveau van dwarslaesie
o Mogelijk nog sensorische functie onder niveau van dwarslaesie

Oorzaken
- Ongeval (traumatische oorzaak); meest voorkomend
- Niet-traumatische oorzaken
o Ontsteking
o Bloeding
o Tumor

2 (globale) fases bij dwarslaesie
- Acute fase
o Spinale shock (niets doet het, geen reflexen)
 Eerste dagen tot weken na dwarslaesie
 Zwelling (en soms bloeding) in beschadigde ruggenmerg
 Kan zorgen voor meer beschadiging in wervelkanaal (door beknelling)
 Wanneer zwelling afneemt, kan functie ook weer terugkomen
o Zenuwstelsel even helemaal uitgeschakeld
- Chronische fase
o Vaak toegenomen spierreflexen (geen remming meer)
o Spiertonus neemt langzamerhand toe
o Eindigt vaak in spastische verlamming
 Op basis van sensorische prikkels (meer arousel in ruggenmerg, daardoor
hogere spiertonus)

Terminologie dwarslaesie
- Paraplegie: dwarslaesieniveau T1 of lager (armen zijn niet aangedaan)
- Tetraplegie: dwarslaesieniveau tussen C1 en C8 (armen zijn wel aangedaan)

, Bij classificatie van dwarslaesie wordt de AIS (Asia Impairment Scale) gebruikt. Deze schaal wordt
gebruikt om de mate van de stoornissen aan te geven.
A. Complete dwarslaesie
o Afwezige motoriek van sacrale segmenten S4-S5
o Afwezige sensibiliteit van sacrale segmenten S4-S5
B. Incomplete dwarslaesie
o Afwezige motoriek onder laesieniveau t/m S4-S5
o Aanwezige sensibiliteit onder laesieniveau t/m S4-S5
C. Incomplete dwarslaesie
o Aanwezige motorische activiteit onder laesieniveau
o Meer dan de helft van de kennspieren onder laesieniveau: MRC < 3
D. Incomplete dwarslaesie
o Aanwezige motorische activiteit onder laesieniveau
o Tenminste de helft van de kennspieren onder laesieniveau: MRC ≥ 3
E. Normaal
o Normale motoriek
o Normale sensibiliteit

Feiten (in Nederland)
- Elk jaar komen er 400 nieuwe dwarslaesies bij
- Gemiddelde leeftijd 39 jaar
- Meer mannen als vrouwen (2:1)

Verschillende klinische beelden (bij incomplete dwarslaesies)
- Anterior cord syndroom
o Vaak door hyperflexietrauma (geforceerd vooroverbuigen
van nek; bijv. bij auto-ongeluk)
o Wervel schuift naar voren t.o.v. wervel daaronder;
voorste deel van ruggenmerg gaat stuk
o Verlies van motoriek, vermindering van pijn en
temperatuurzin onder niveau van laesie
o Grove tast en propriocepsis niet aangedaan (deze banen
liggen aan de achterzijde van ruggenmerg)

- Arteria spinalis anterior syndroom
o Gelijk aan anterior cord syndroom, maar deze is te wijten
aan onderbreking van de bloedtoevoer in het vorste deel
van het ruggenmerg
 Door trombose of bloeding van dit bloedvat (of
operatie van bloedvaten)
 Achterste deel van ruggenmerg heeft eigen
bloedvatvoorziening; niet aangedaan

- Posterior cord syndroom
o Treedt op bij hyperextensie van de nek (bijv. val op kin)
o Achterste deel van ruggenmerg raakt beschadigd
o Grove tast en propriocepsis onder niveau van laesie is
gestoord
o Motoriek, pijn en temperatuurszin blijft intact
 Lopen is vaak moeilijk aan te leren (ondanks
ongestoorde motoriek); dit komt omdat
propriocepsis afwezig is

- Central cord syndroom
o Komt zelden voor
o Schade in centrum van ruggenmerg (hier liggen
neuronen van motoriek en sensibiliteit van armen)