,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
Aanleiding..................................................................................................................................................... 5
Onderzoeksvraag en PICO.............................................................................................................................. 7
Literatuurstudie............................................................................................................................................. 8
Informatie rondom kunstvoeding.........................................................................................................................8
Informatie rondom borstvoeding.........................................................................................................................9
Conclusie.............................................................................................................................................................11
Klinische expertise....................................................................................................................................... 12
Voorkeur van de cliënt................................................................................................................................. 15
Advies.......................................................................................................................................................... 16
Implementatie............................................................................................................................................. 19
Evaluatie...................................................................................................................................................... 21
Evaluatie met de zorgvrager..............................................................................................................................21
Evaluatie binnen het team..................................................................................................................................21
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 22
Formatieve beoordeling............................................................................................................................... 24
Bijlages........................................................................................................................................................ 29
Bijlage I: Beoordeling wetenschappelijke literatuur...........................................................................................29
Bijlage II: PICO met zoektermen en criteria........................................................................................................36
Bijlage III: Interviewvragen zorgvragers.............................................................................................................38
Bijlage IV: Interviewvragen professionals..........................................................................................................38
Bijlage V: Checklist informatievoorziening tijdens huisbezoeken.......................................................................40
2
,Inleiding
De Samenwerkingsorganisatie (SWO) De Wolden en Hoogeveen bestaat uit de gemeentebesturen
van gemeente De Wolden en gemeente Hoogeveen en zet zich in voor zaken die zowel voor de
inwoners als bestuurders belangrijk zijn (Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen, 2022).
Eén van de kernwaarden die De SWO heeft opgesteld, is: ‘Inwoners staan voorop’. Dit houdt in dat
de organisatie actief betrokken is en vraaggestuurd werkt bij haar inwoners. Hierbij houdt de SWO
rekening met de achtergrond en context van haar inwoners. Mede vanuit deze kernwaarde is ook het
project Moeders van Hoogeveen en De Wolden ontstaan.
Moeders van Hoogeveen en De Wolden werkt veel vanuit de inzichten van ‘De eerste 1000 dagen’,
waarbij wordt gezegd dat een goede start bepalend is voor de rest van iemand zijn of haar leven
(Roseboom, 2018). Moeders van Hoogeveen en De Wolden zet zich in voor kwetsbare zwangeren
binnen de twee gemeentes en heeft als voornaamste doel om stress weg te nemen bij deze
(aanstaande) moeders. Dit doen zij door met een multidisciplinair team (dat bestaat uit professionals
en veelal studenten) tijdens huisbezoeken de moeder haar vaardigheden te vergroten en/of aan te
leren. Deze vaardigheden kunnen zeer divers zijn en variëren van het op orde stellen van de
financiën en het runnen van een huishouden tot het bevorderen van een gezonde leefstijl en een
veilige en liefdevolle opvoeding (Moeders van Hoogeveen en De Wolden, z.d.).
Op dit moment maken 34 moeders gebruik van de begeleiding vanuit Moeders van Hoogeveen en De
Wolden. De moeders komen vaak via hun huisarts of verloskundige terecht in het programma, maar
kunnen ook worden aangemeld door een andere professional of ze weten zelf de weg te vinden voor
aanmelding. Hierna vindt een intakegesprek plaats en wordt er aan de hand van de zorgvraag
bepaald hoeveel huisbezoeken per week de moeder nodig heeft. Het unieke van Moeders van
Hoogeveen en De Wolden is dat de zorg niet geïndiceerd is. Hierdoor is er meer tijd om de moeder te
leren kennen in haar eigen omgeving en wordt de zorg echt op maat geboden. Wanneer de moeder
een keer meer tijd nodig heeft, kan dit gewoon.
Omdat Moeders van Hoogeveen en De Wolden bestaat uit een multidisciplinair team, is er niet altijd
sprake van verpleegkundige zorg. Ook is de verpleegkundige zorgverlening vooral op het psychisch
domein gericht en veel minder op het somatische domein. De voornaamste verpleegkundige
diagnosen die voorkomen zijn: (risico op) ouderschapstekort, risico op verstoorde hechting tussen
ouder en kind, vermoeidheid, ineffectief omgaan met gezondheid, inadequate coping, kennisgebrek
(over bijvoorbeeld anticonceptie, het opvoeden van het kind of voeding), inadequate communicatie,
verstoord gezinsfunctioneren, risico op inadequate betrokkenheid bij geboortezorg, risico op
instabiele bloedglucosewaarden, overbelasting, posttraumatische reactie, ineffectieve borstvoeding
en risico op wiegendood (Carpenito, 2018).
Moeders van Hoogeveen en De Wolden heeft als missie dat ieder kind uit een kwetsbare familie in
de gemeentes Hoogeveen en De Wolden tijdens de eerste 1000 dagen een kansrijke start krijgt in het
leven om op die manier de kansen op een gezond en gelukkig leven te vergroten. Er wordt veel
waarde gehecht aan een laagdrempelige, maar professionele ondersteuning. Belangrijk hierbij is dat
er echt geluisterd wordt naar het verhaal van de moeder, zodat het plan van aanpak voor haar op
maat kan worden gemaakt (Moeders van Hoogeveen en De Wolden, z.d).
Mijn eigen visie op het verlenen van zorg is dat de zorg wordt verleend vanuit de belangen, wensen
en ervaringen van de cliënt. In het geval van Moeders van Hoogeveen en De Wolden, heb ik te
maken met meerdere cliënten: namelijk de moeder en het kind en het familiesysteem daaromheen.
De zorg moet persoonsgericht zijn. Er dient verder te worden gekeken naar wat de ziekte of
3
, beperking van de zorgvrager inhoudt en de zorgverlening moet worden afgestemd op hoe de
zorgvrager zijn of haar leven in wilt richten (Vilans, z.d.). Hierbij zal er ruimte moeten zijn voor een
constante dialoog tussen de zorgvrager(s) en zorgverlener, om zo te bepalen of zij nog op één lijn
zitten. Verder dient de goede zorg toegankelijk en betaalbaar te zijn, zodat zoveel mogelijk groepen
vanuit de samenleving bereikt kunnen worden (Brancheorganisaties Zorg, 2022). Deze kijk op zorg en
de bijbehorende waarden sluiten aan bij de manier waarop de zorgverlening bij Moeders van
Hoogeveen en De Wolden tot stand komt: de begeleiding van de moeders is ondersteunend en
gericht op de vraag vanuit de moeder en/of haar naasten. En doordat de hulpvragen op van alles
gericht kunnen zijn, er geen geïndiceerde tijd voor staat en de zorg kosteloos is, is Moeders van
Hoogeveen en De Wolden erg toegankelijk voor de zorgvrager met een lagere Sociaal Economische
Status.
4
Inleiding........................................................................................................................................................ 3
Aanleiding..................................................................................................................................................... 5
Onderzoeksvraag en PICO.............................................................................................................................. 7
Literatuurstudie............................................................................................................................................. 8
Informatie rondom kunstvoeding.........................................................................................................................8
Informatie rondom borstvoeding.........................................................................................................................9
Conclusie.............................................................................................................................................................11
Klinische expertise....................................................................................................................................... 12
Voorkeur van de cliënt................................................................................................................................. 15
Advies.......................................................................................................................................................... 16
Implementatie............................................................................................................................................. 19
Evaluatie...................................................................................................................................................... 21
Evaluatie met de zorgvrager..............................................................................................................................21
Evaluatie binnen het team..................................................................................................................................21
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 22
Formatieve beoordeling............................................................................................................................... 24
Bijlages........................................................................................................................................................ 29
Bijlage I: Beoordeling wetenschappelijke literatuur...........................................................................................29
Bijlage II: PICO met zoektermen en criteria........................................................................................................36
Bijlage III: Interviewvragen zorgvragers.............................................................................................................38
Bijlage IV: Interviewvragen professionals..........................................................................................................38
Bijlage V: Checklist informatievoorziening tijdens huisbezoeken.......................................................................40
2
,Inleiding
De Samenwerkingsorganisatie (SWO) De Wolden en Hoogeveen bestaat uit de gemeentebesturen
van gemeente De Wolden en gemeente Hoogeveen en zet zich in voor zaken die zowel voor de
inwoners als bestuurders belangrijk zijn (Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen, 2022).
Eén van de kernwaarden die De SWO heeft opgesteld, is: ‘Inwoners staan voorop’. Dit houdt in dat
de organisatie actief betrokken is en vraaggestuurd werkt bij haar inwoners. Hierbij houdt de SWO
rekening met de achtergrond en context van haar inwoners. Mede vanuit deze kernwaarde is ook het
project Moeders van Hoogeveen en De Wolden ontstaan.
Moeders van Hoogeveen en De Wolden werkt veel vanuit de inzichten van ‘De eerste 1000 dagen’,
waarbij wordt gezegd dat een goede start bepalend is voor de rest van iemand zijn of haar leven
(Roseboom, 2018). Moeders van Hoogeveen en De Wolden zet zich in voor kwetsbare zwangeren
binnen de twee gemeentes en heeft als voornaamste doel om stress weg te nemen bij deze
(aanstaande) moeders. Dit doen zij door met een multidisciplinair team (dat bestaat uit professionals
en veelal studenten) tijdens huisbezoeken de moeder haar vaardigheden te vergroten en/of aan te
leren. Deze vaardigheden kunnen zeer divers zijn en variëren van het op orde stellen van de
financiën en het runnen van een huishouden tot het bevorderen van een gezonde leefstijl en een
veilige en liefdevolle opvoeding (Moeders van Hoogeveen en De Wolden, z.d.).
Op dit moment maken 34 moeders gebruik van de begeleiding vanuit Moeders van Hoogeveen en De
Wolden. De moeders komen vaak via hun huisarts of verloskundige terecht in het programma, maar
kunnen ook worden aangemeld door een andere professional of ze weten zelf de weg te vinden voor
aanmelding. Hierna vindt een intakegesprek plaats en wordt er aan de hand van de zorgvraag
bepaald hoeveel huisbezoeken per week de moeder nodig heeft. Het unieke van Moeders van
Hoogeveen en De Wolden is dat de zorg niet geïndiceerd is. Hierdoor is er meer tijd om de moeder te
leren kennen in haar eigen omgeving en wordt de zorg echt op maat geboden. Wanneer de moeder
een keer meer tijd nodig heeft, kan dit gewoon.
Omdat Moeders van Hoogeveen en De Wolden bestaat uit een multidisciplinair team, is er niet altijd
sprake van verpleegkundige zorg. Ook is de verpleegkundige zorgverlening vooral op het psychisch
domein gericht en veel minder op het somatische domein. De voornaamste verpleegkundige
diagnosen die voorkomen zijn: (risico op) ouderschapstekort, risico op verstoorde hechting tussen
ouder en kind, vermoeidheid, ineffectief omgaan met gezondheid, inadequate coping, kennisgebrek
(over bijvoorbeeld anticonceptie, het opvoeden van het kind of voeding), inadequate communicatie,
verstoord gezinsfunctioneren, risico op inadequate betrokkenheid bij geboortezorg, risico op
instabiele bloedglucosewaarden, overbelasting, posttraumatische reactie, ineffectieve borstvoeding
en risico op wiegendood (Carpenito, 2018).
Moeders van Hoogeveen en De Wolden heeft als missie dat ieder kind uit een kwetsbare familie in
de gemeentes Hoogeveen en De Wolden tijdens de eerste 1000 dagen een kansrijke start krijgt in het
leven om op die manier de kansen op een gezond en gelukkig leven te vergroten. Er wordt veel
waarde gehecht aan een laagdrempelige, maar professionele ondersteuning. Belangrijk hierbij is dat
er echt geluisterd wordt naar het verhaal van de moeder, zodat het plan van aanpak voor haar op
maat kan worden gemaakt (Moeders van Hoogeveen en De Wolden, z.d).
Mijn eigen visie op het verlenen van zorg is dat de zorg wordt verleend vanuit de belangen, wensen
en ervaringen van de cliënt. In het geval van Moeders van Hoogeveen en De Wolden, heb ik te
maken met meerdere cliënten: namelijk de moeder en het kind en het familiesysteem daaromheen.
De zorg moet persoonsgericht zijn. Er dient verder te worden gekeken naar wat de ziekte of
3
, beperking van de zorgvrager inhoudt en de zorgverlening moet worden afgestemd op hoe de
zorgvrager zijn of haar leven in wilt richten (Vilans, z.d.). Hierbij zal er ruimte moeten zijn voor een
constante dialoog tussen de zorgvrager(s) en zorgverlener, om zo te bepalen of zij nog op één lijn
zitten. Verder dient de goede zorg toegankelijk en betaalbaar te zijn, zodat zoveel mogelijk groepen
vanuit de samenleving bereikt kunnen worden (Brancheorganisaties Zorg, 2022). Deze kijk op zorg en
de bijbehorende waarden sluiten aan bij de manier waarop de zorgverlening bij Moeders van
Hoogeveen en De Wolden tot stand komt: de begeleiding van de moeders is ondersteunend en
gericht op de vraag vanuit de moeder en/of haar naasten. En doordat de hulpvragen op van alles
gericht kunnen zijn, er geen geïndiceerde tijd voor staat en de zorg kosteloos is, is Moeders van
Hoogeveen en De Wolden erg toegankelijk voor de zorgvrager met een lagere Sociaal Economische
Status.
4
