Hersenen en Cognitie samenvatting, deeltentamen 2 (hoofdstuk 10 t/m 18)

Hersenen en Cognitie, Deeltentamen II
Hoofdstukken: 10 t/m 18

Chapter 8: Everyday Memory and Memory Errors

8.1.

Onze herinneringen zijn niet altijd correct. Niet alle informatie wordt correct
opgeslagen, en onze herinneringen kunnen veranderen in de loop van de tijd.
Niet alle informatie kan succesvol worden teruggehaald.

Autobiografische herinneringen (AH):

 Hebben episodische en semantische componenten
 Het is multidimensionaal  ruimtelijk, emotioneel en zintuigelijk
 Sommige herinneringen onthouden we beter dan anderen
 Mensen met schade aan de visuele cortex hebben moeite met het
herinneren van AH
 Prefrontale cortex (informatie verwerken over jezelf) en de hippocampus
(mental time travel) zijn cruciaal voor levendigheid van AH

We herinneren ons sommige gebeurtenissen beter dan andere. Dingen met een
hoge emotionele waarde blijven ons het beste bij (trouwen, eindexamens halen
etc.)

Gebeurtenissen worden het beste onthouden als ze plaatsvinden op
overgangspunten  een start of einde van een levensperiode (bijv. het eerste
jaar en het laatste jaar op de middelbare school).

Volwassenen herinneren zich gebeurtenissen van toen ze tussen de 10 en 30 jaar
waren het beste  reminiscense bump. Hier zijn 3 theorieën voor:

Self-image hypothesis:
 Gebeurtenissen worden beter onthouden in de periode waarin een persoon
zijn zelfbeeld vormt.

Cognitive hypothesis:
 Periodes van verandering die worden gevolgd door stabiliteit zorgen voor
betere encodering van informatie

Cultural life script hypothesis:
 Er is sprake van een cultural life script  gemiddeld verwachte
gebeurtenissen op bepaalde leeftijden (trouwen, kinderen krijgen etc.).
Gebeurtenissen binnen dit cultural life script zijn later beter te herinneren
omdat ze op een ‘logisch’ moment gebeurden.

Geheugen voor ‘speciale’ gebeurtenissen:

Gebeurtenissen die gepaard gaan met veel emotie worden beter onthouden dan
gewone herinneringen. Dit komt door meerdere factoren.
Ten eerste wordt de amygdala actiever bij emotionele input. Door verhoogde
activiteit in de amygdala kunnen deze herinneringen later beter worden
teruggehaald.

,Ten tweede zorgen de stresshormonen (bijv. cortisol) die vrijkomen bij
emotionele gebeurtenissen voor betere consolidatie van herinneringen, waardoor
die beter bewaard blijven. Cortisol heeft een direct efect op de consolidatie van
emotionele herinneringen, maar geen efect op neutrale herinneringen.

Herinneringen kunnen ook worden beperkt door hoge emoties. In een angstige
situatie waarbij een pistool aanwezig is wordt je aandacht bijvoorbeeld direct
naar het wapen getrokken, waardoor je andere details niet onthoudt  weapon
focus.

Flashbulb memories:

Flashbulb memories ontstaan onder enorm emotionele omstandigheden en
blijven voor een lange tijd heel levendig en gedetailleerd bewaard. Een voorbeeld
is dat je ouders zich nu nog heel goed kunnen herinneren waar zij waren toen ze
hoorden van de aanslag op 9/11. Flashbulb memories gaan NIET over de
gebeurtenis zelf, maar over je omstandigheden toen je over de gebeurtenis
hoorde.

Ondanks dat mensen fashbulb memories nog zo levendig blijven herinneren, is
de herinnering vaak niet helemaal kloppend. Dit blijkt uit onderzoek waar gebruik
is gemaakt van repeated recall  het vergelijken van herinneringen die direct
na de gebeurtenis zijn genoteerd met de herinnering een paar jaar later.

Er is over het algemeen weinig verschil tussen fashbulb memories en gewone
herinneringen. Het enige verschil is dat mensen er van overtuigd blijven dat ze
de fashbulb memories correct kunnen herinneren, terwijl ze dit niet hebben bij
gewone herinneringen.

Hoge emoties zorgen ervoor dat je ervan overtuigd bent dat je je alles correct
herinnert. Echter zijn de details rondom die herinneringen meestal niet kloppend.

Narrative rehearsal hypothesis  we herinneren grote emotionele
gebeurtenissen omdat het constant wordt herhaald (op tv en radio etc).

8.2. Geheugen is constructief:

Dit houdt in dat wat mensen aangeven als herinnering uit meerdere
componenten bestaan:
 Wat er daadwerkelijk is gebeurd
 Kennis van de persoon
 Ervaringen van de persoon
 Verwachtingen van de persoon

Repeated reproduction  proberen iets correct te herinneren na steeds
langere intervallen

Source monitoring is het bepalen waar je herinnering oorspronkelijk vandaan
komt  “heb ik dit in mijn boek gelezen of is dit gezegd in een hoorcollege?”

Als dit misgaat kan er sprake zijn van een source monitoring error of source
misattribution  foute bron van je herinnering bepalen.

, Dit kan voor grote problemen zorgen. Bijvoorbeeld als jij een getuige bent in een
rechtszaak en een man aanwijst als de dader omdat je hem herkent, terwijl je
hem eigenlijk herkent omdat hij werkt in de lokale supermarkt, en niet van het
ongeval.

Een bepaalde soort van source monitoring errors is cryptoamnesia  een
mentale illusie waarin je ervan bent overtuigd dat je iets origineels hebt bedacht,
terwijl je het onbewust van iets bestaands hebt gekopieerd.

Ook kennis die je al hebt kan herinneringen beïnvloeden.

Pragmatic inference  tijdens het lezen van een zin iets verwachten wat niet
in de zin wordt aangegeven, omdat dat meestal zo is.  als je een zin leest over
dat een baby de hele nacht wakker was ga je er automatisch van uit dat de baby
ook de hele nacht gehuild heeft.

Schema  kennis over een aspect van je omgeving  bijvoorbeeld hoe een
supermarkt er uit ziet en wat daar allemaal bij hoort.

Als je iets ziet wat niet in je schema past onthoud je dit beter. Een fipperkast in
een supermarkt vergeet je niet zomaar, terwijl een kassa je amper opvalt  von
Restorf efect.

Script  een bepaald soort schema wat zich richt op een bepaalde rij acties die je
associeert met een setting.  in de supermarkt loop je binnen, pak je een
karretje, pak je je boodschappen, reken je af, krijg je een bonnetje etc.

DRM paradigma  manier om foute herinneringen te testen. Een aantal
woorden laten lezen en dan laten opschrijven wat participanten nog weten. Vaak
zullen er extra woorden worden toegevoegd die participanten associeren met de
woorden in de lijst. Die extra woorden noemen we een critical lure.

8.3. Invloeden van de buitenwereld op geheugen:

Geheugen kan worden beïnvloed door wat mensen je vertellen of wat je hoort op
tv. Een voorbeeld hiervan is het misinformation efect  misleidende
informatie die je na een gebeurtenis te horen krijgt kan je herinnering van de
gebeurtenis veranderen.
De misleidende informatie noemen we: misleading post-event information of
MPI.

Waarom verandert MPI de herinneringen die mensen rapporteren?:

1. De originele informatie wordt vergeten door retroactieve inferentie
2. Er is sprake van source monitoring errors, waarbij de MPI niet wordt
toegewezen aan de daadwerkelijke bron (een persoon die je valse info
vertelde), maar aan de verkeerde bron (het zien van de daadwerkelijke
gebeurtenis).

Het is mogelijk om een compleet neppe herinnering in iemands geheugen te
stoppen. Wanneer je iemand overtuigend genoeg vertelt dat er iets is gebeurd en
dat dat waar is, zullen ze na een tijdje deze informatie verwerken als een (valse)
herinnering en ook overtuigd zijn dat het is gebeurd.