4 APRIL 2024
THEORIE KINDERMINOR
JAAR 3
WOUTER DE ROO
431563
Klas 3B
, Theorie kinderminor
Inhoudsopgave
Week 1: motorischleren ................................................................................................................................... 2
Week 2 ........................................................................................................................................................... 14
Week 3 ........................................................................................................................................................... 23
Normale en afwijkende ontwikkeling ............................................................................................................... 23
Ontwikkelingspsychologie: ............................................................................................................................... 30
Didactiek........................................................................................................................................................... 35
Week 5 ........................................................................................................................................................... 37
Meetinstrumenten............................................................................................................................................ 37
Ontwikkelingspsychologie: orthopedagogische benadering ............................................................................ 41
Fijn motorische testen, leren schrijven ............................................................................................................. 45
Week 5 ........................................................................................................................................................... 50
DCD ................................................................................................................................................................... 50
Week 6 ........................................................................................................................................................... 56
Inspanningsfysiologie ....................................................................................................................................... 56
Week 7 ........................................................................................................................................................... 62
Sportblessures .................................................................................................................................................. 62
Week 8 ........................................................................................................................................................... 69
overgewicht/obesitas bij kinderen ................................................................................................................... 69
Werkcolleges:................................................................................................................................................. 74
Houdingsreacties .............................................................................................................................................. 74
Guus.................................................................................................................................................................. 75
Fundamentele vaardigheden............................................................................................................................ 75
DCD ................................................................................................................................................................... 77
Sportblessures OE:....................................................................................................................................... 78
1
, Theorie kinderminor
Week 1: motorischleren
Ontwikkelingsgebieden
- Hebben verband met elkaar
Motorische ontwikkeling:
- Kinesiologische ontwikkeling (grove motoriek), Ontwikkeling fijne motoriek: arm/handfunctie
(grijpen, loslaten, reiken, steunen)
Cognitieve ontwikkeling:
- ontwikkeling van denken, waarnemen, geheugen, spraak- en taalontwikkeling
Sociale emotionele ontwikkeling
- ontwikkeling van omgang met anderen, emoties en gevoelens, spelontwikkeling,
ADL, zelfredzaamheid
Motorische leertheorieën
Kennis van motorische controle modellen draagt bij aan het kunnen interpreteren van
geobserveerde motoriek
- Beschrijven en verklaren van motorisch gedrag
- Hypothesen over veranderingen kind en omgeving
Opstellen behandeling
Motorisch leren:
- Motorisch leren is de studie over de manieren waarop motorische vaardigheden verworven
kunnen worden en over processen die deze werving bevorderen of belemmeren (Edwards,
2011)
- Motorisch leren is een proces dat leidt tot relatief duurzame veranderingen in het gedrag als
gevolg van specifieke ervaring en omgeving
Kenmereken:
- Taak en omgeving
- Afhankelijk vaan waarneming voor-na de beweging
- Aanpassing aan het veranderen van taak, omgeving of begeleiding
- Afhankelijk van wat kind wil of kan
- Nieuwe motorische vaardigheid oefenen, leidt tot:
→ functionele plasticiteit = veranderingen in neurale activiteit→versterken bestaande functies
→ structurele plasticiteit = structurele veranderingen in het zenuwstelsel/neuronen
Focus aandacht: intern- extern
- Externe focus: gericht op effect in de omgeving. Zorgt voor beter motorisch resultaat.
- Interne focus: gericht op doel van de beweging. Interfereert met sturingsprocessen.
Impliciet vs expliciet:
- Wat je leuk vind om te doen
Motorisch leren (Fitts en Posner 1960)
2
, Theorie kinderminor
Cognitief Associatief Autonoom
Bewuste aandacht Deelbewegingen worden op elkaar Zonder bewuste aandacht
afgestemd
Uitvoering centraal Toenemende snelheid en precisie Doel staat centraal
Variabele uitvoering Afname van variatie Consistente uitvoering
Minder nauwkeurig Precies
Te veel cocontractie, Minimale synergie, flexibiliteit
hoge stijfheid, gewrichten,
minder vrijheidsgraden Meer vrijheidsgraden
Lage snelheid Snelheid uitvoering hoog
Visuele controle, zichtbare posturele Proprioceptieve controle
aanpassing
Anticipatie
Training volgens Fitts en Posner
Cognitieve fase:
- verschaf expliciete stap-voor-stap regels over de uitvoering
Associatieve fase:
- verschaf gedetailleerde kennis over het resultaat (KR) in combinatie met Knowledge of
performance (verbaal, video-feedback)
Autonome fase:
- verschaf gedetailleerde KR maar geen KP (geen aandacht op de uitvoering zelf vestigen)
Motorische controle theorieën:
Neurale maturatie theorieën (Gesell en McGraw (ca. 1945):
- Motoriek primair bepaald door neurologisch systeem
- Omgevingsfactoren onbelangrijk
- Rijping van CZS
- Invloed omgeving en taak op motorische ontwikkeling minimaal
- Vaste voorspelbare fases; mijlpalen
- Kinesiologische ontwikkeling volgens vaste regels:
o cranio-caudaal
o proximodistaal
o flexie - extensie
Dynamische systeemtheorie (Kelso, Tuller (1984) Thelen
(1995)):
- In omgeving aandacht voor kind, daaruit volgt
motoriek
- Continue wisselwerking tussen factoren van het
kind, invloed van de omgeving en de context
- Gezocht naar energetisch meest voordelige
situatie.
- Variatie
- Rol zenuwstelsel ondergeschikt
3
THEORIE KINDERMINOR
JAAR 3
WOUTER DE ROO
431563
Klas 3B
, Theorie kinderminor
Inhoudsopgave
Week 1: motorischleren ................................................................................................................................... 2
Week 2 ........................................................................................................................................................... 14
Week 3 ........................................................................................................................................................... 23
Normale en afwijkende ontwikkeling ............................................................................................................... 23
Ontwikkelingspsychologie: ............................................................................................................................... 30
Didactiek........................................................................................................................................................... 35
Week 5 ........................................................................................................................................................... 37
Meetinstrumenten............................................................................................................................................ 37
Ontwikkelingspsychologie: orthopedagogische benadering ............................................................................ 41
Fijn motorische testen, leren schrijven ............................................................................................................. 45
Week 5 ........................................................................................................................................................... 50
DCD ................................................................................................................................................................... 50
Week 6 ........................................................................................................................................................... 56
Inspanningsfysiologie ....................................................................................................................................... 56
Week 7 ........................................................................................................................................................... 62
Sportblessures .................................................................................................................................................. 62
Week 8 ........................................................................................................................................................... 69
overgewicht/obesitas bij kinderen ................................................................................................................... 69
Werkcolleges:................................................................................................................................................. 74
Houdingsreacties .............................................................................................................................................. 74
Guus.................................................................................................................................................................. 75
Fundamentele vaardigheden............................................................................................................................ 75
DCD ................................................................................................................................................................... 77
Sportblessures OE:....................................................................................................................................... 78
1
, Theorie kinderminor
Week 1: motorischleren
Ontwikkelingsgebieden
- Hebben verband met elkaar
Motorische ontwikkeling:
- Kinesiologische ontwikkeling (grove motoriek), Ontwikkeling fijne motoriek: arm/handfunctie
(grijpen, loslaten, reiken, steunen)
Cognitieve ontwikkeling:
- ontwikkeling van denken, waarnemen, geheugen, spraak- en taalontwikkeling
Sociale emotionele ontwikkeling
- ontwikkeling van omgang met anderen, emoties en gevoelens, spelontwikkeling,
ADL, zelfredzaamheid
Motorische leertheorieën
Kennis van motorische controle modellen draagt bij aan het kunnen interpreteren van
geobserveerde motoriek
- Beschrijven en verklaren van motorisch gedrag
- Hypothesen over veranderingen kind en omgeving
Opstellen behandeling
Motorisch leren:
- Motorisch leren is de studie over de manieren waarop motorische vaardigheden verworven
kunnen worden en over processen die deze werving bevorderen of belemmeren (Edwards,
2011)
- Motorisch leren is een proces dat leidt tot relatief duurzame veranderingen in het gedrag als
gevolg van specifieke ervaring en omgeving
Kenmereken:
- Taak en omgeving
- Afhankelijk vaan waarneming voor-na de beweging
- Aanpassing aan het veranderen van taak, omgeving of begeleiding
- Afhankelijk van wat kind wil of kan
- Nieuwe motorische vaardigheid oefenen, leidt tot:
→ functionele plasticiteit = veranderingen in neurale activiteit→versterken bestaande functies
→ structurele plasticiteit = structurele veranderingen in het zenuwstelsel/neuronen
Focus aandacht: intern- extern
- Externe focus: gericht op effect in de omgeving. Zorgt voor beter motorisch resultaat.
- Interne focus: gericht op doel van de beweging. Interfereert met sturingsprocessen.
Impliciet vs expliciet:
- Wat je leuk vind om te doen
Motorisch leren (Fitts en Posner 1960)
2
, Theorie kinderminor
Cognitief Associatief Autonoom
Bewuste aandacht Deelbewegingen worden op elkaar Zonder bewuste aandacht
afgestemd
Uitvoering centraal Toenemende snelheid en precisie Doel staat centraal
Variabele uitvoering Afname van variatie Consistente uitvoering
Minder nauwkeurig Precies
Te veel cocontractie, Minimale synergie, flexibiliteit
hoge stijfheid, gewrichten,
minder vrijheidsgraden Meer vrijheidsgraden
Lage snelheid Snelheid uitvoering hoog
Visuele controle, zichtbare posturele Proprioceptieve controle
aanpassing
Anticipatie
Training volgens Fitts en Posner
Cognitieve fase:
- verschaf expliciete stap-voor-stap regels over de uitvoering
Associatieve fase:
- verschaf gedetailleerde kennis over het resultaat (KR) in combinatie met Knowledge of
performance (verbaal, video-feedback)
Autonome fase:
- verschaf gedetailleerde KR maar geen KP (geen aandacht op de uitvoering zelf vestigen)
Motorische controle theorieën:
Neurale maturatie theorieën (Gesell en McGraw (ca. 1945):
- Motoriek primair bepaald door neurologisch systeem
- Omgevingsfactoren onbelangrijk
- Rijping van CZS
- Invloed omgeving en taak op motorische ontwikkeling minimaal
- Vaste voorspelbare fases; mijlpalen
- Kinesiologische ontwikkeling volgens vaste regels:
o cranio-caudaal
o proximodistaal
o flexie - extensie
Dynamische systeemtheorie (Kelso, Tuller (1984) Thelen
(1995)):
- In omgeving aandacht voor kind, daaruit volgt
motoriek
- Continue wisselwerking tussen factoren van het
kind, invloed van de omgeving en de context
- Gezocht naar energetisch meest voordelige
situatie.
- Variatie
- Rol zenuwstelsel ondergeschikt
3
