Arresten:
• Arrest warrant (Congo v Belgie)
• Jurisdictional immunities (Germany v Italy: Greece intervening)
Staten hebben jurisdictie over hun eigen grondgebied
Hoofdregel: deze jurisdictie is exclusief en ongelimiteerd.
Er bestaan toch ook situaties waarin meerdere staten claimen jurisdictie te hebben.
5 principes op grond waarvan staten territorium kunnen claimen:
• Territorialiteit
• Actieve nationaliteit
• Bescherming
• Passieve nationaliteit
• Universaliteit
Territorialiteit: in principe heeft elk land jurisdictie over alles wat er op hun
grondgebied gebeurt. Lastiger als er bv 2 landen betrokken zijn. Bv: A schiet B neer, A
staat op dat moment in Nederland maar B staat net over de grens met België. In dit
geval kunnen beide landen jurisdictie claimen (Lotus arrest).
Actieve nationaliteit: Staten kunnen autoriteit claimen over hun onderdanen,
ongeacht waar zij zich bevinden. Bv, een Duitser die in Engeland woont moet nog
steeds belasting betalen aan Duitsland, en een Nederlander die een moord pleegt in
Japan kan nog steeds worden vervolgd in Nederland. In dit laatste geval zijn beide
landen gerechtigd om te vervolgen, maar gewoonlijk zal dat de staat zijn
waar de verdachte vandaan komt. In het geval van een dubbele nationaliteit kan
de meest dominante nationaliteit jurisdictie claimen. Jurisdictie op schepen en
vliegtuigen is gekoppeld aan de nationaliteit van die voertuigen. Bv KLM
hanteert Nederlandse wet tijdens het vliegen.
Bescherming: het is algemeen geaccepteerd dat een staat jurisdictie kan claimen ter
bescherming van de staat. Bv een Russische groep criminelen die in Duitsland valse
dollars uitprint. Deze daad kan de economie van de VS schaden en ter bescherming
zouden zij jurisdictie kunnen claimen. Dit terwijl op basis van territorium Duitsland
jurisdictie heeft en op basis van nationaliteit Rusland jurisdictie heeft.
Passieve nationaliteit: een staat kan iemand die zijn onderdaan schade aanbrengt
veroordelen. Het maakt niet uit waar dit gebeurt. Het gaat hier dus om de
nationaliteit van het slachtoffer, terwijl het bij het principe van nationaliteit om de
nationaliteit van de dader gaat. Dit is een controversieel principe aangezien het
ene land als het ware aangeeft dat hun rechtssysteem beter is dan van het land waar
de misdaad is gepleegd.
Universaliteit: alle staten kunnen bevoegd zijn tot vervolging bij bepaalde
misdrijven. Komt voort uit de geschiedenis, uit de tijd van piraterij. Het gaat
tegenwoordig vooral om daden waarbij grove schendingen van mensenrechten
plaatsvinden, zoals oorlogsmisdaden.
Het is wel van belang om de universele veroordeling van een misdrijf te
onderscheiden van de mogelijkheid van universele jurisdictie!
Extraterritoriale rechtsmacht: als staten jurisdictie kunnen claimen voor misdrijven
buiten hun grondgebied. Kan soms problematisch zijn.
Voorbeelden:
• Arrest warrant (Congo v Belgie)
• Jurisdictional immunities (Germany v Italy: Greece intervening)
Staten hebben jurisdictie over hun eigen grondgebied
Hoofdregel: deze jurisdictie is exclusief en ongelimiteerd.
Er bestaan toch ook situaties waarin meerdere staten claimen jurisdictie te hebben.
5 principes op grond waarvan staten territorium kunnen claimen:
• Territorialiteit
• Actieve nationaliteit
• Bescherming
• Passieve nationaliteit
• Universaliteit
Territorialiteit: in principe heeft elk land jurisdictie over alles wat er op hun
grondgebied gebeurt. Lastiger als er bv 2 landen betrokken zijn. Bv: A schiet B neer, A
staat op dat moment in Nederland maar B staat net over de grens met België. In dit
geval kunnen beide landen jurisdictie claimen (Lotus arrest).
Actieve nationaliteit: Staten kunnen autoriteit claimen over hun onderdanen,
ongeacht waar zij zich bevinden. Bv, een Duitser die in Engeland woont moet nog
steeds belasting betalen aan Duitsland, en een Nederlander die een moord pleegt in
Japan kan nog steeds worden vervolgd in Nederland. In dit laatste geval zijn beide
landen gerechtigd om te vervolgen, maar gewoonlijk zal dat de staat zijn
waar de verdachte vandaan komt. In het geval van een dubbele nationaliteit kan
de meest dominante nationaliteit jurisdictie claimen. Jurisdictie op schepen en
vliegtuigen is gekoppeld aan de nationaliteit van die voertuigen. Bv KLM
hanteert Nederlandse wet tijdens het vliegen.
Bescherming: het is algemeen geaccepteerd dat een staat jurisdictie kan claimen ter
bescherming van de staat. Bv een Russische groep criminelen die in Duitsland valse
dollars uitprint. Deze daad kan de economie van de VS schaden en ter bescherming
zouden zij jurisdictie kunnen claimen. Dit terwijl op basis van territorium Duitsland
jurisdictie heeft en op basis van nationaliteit Rusland jurisdictie heeft.
Passieve nationaliteit: een staat kan iemand die zijn onderdaan schade aanbrengt
veroordelen. Het maakt niet uit waar dit gebeurt. Het gaat hier dus om de
nationaliteit van het slachtoffer, terwijl het bij het principe van nationaliteit om de
nationaliteit van de dader gaat. Dit is een controversieel principe aangezien het
ene land als het ware aangeeft dat hun rechtssysteem beter is dan van het land waar
de misdaad is gepleegd.
Universaliteit: alle staten kunnen bevoegd zijn tot vervolging bij bepaalde
misdrijven. Komt voort uit de geschiedenis, uit de tijd van piraterij. Het gaat
tegenwoordig vooral om daden waarbij grove schendingen van mensenrechten
plaatsvinden, zoals oorlogsmisdaden.
Het is wel van belang om de universele veroordeling van een misdrijf te
onderscheiden van de mogelijkheid van universele jurisdictie!
Extraterritoriale rechtsmacht: als staten jurisdictie kunnen claimen voor misdrijven
buiten hun grondgebied. Kan soms problematisch zijn.
Voorbeelden:
