OWE BEDREIGING EN BESCHERMING
• Microbiële groei en biofilmvorming
• Microbiële groei en –kolonisatie in een orale habitat
• Typen orale micro-organismen
• Vestigingsprincipes orale microbiële gemeenschap
• Ontwikkeling en samenstelling tandplaque
• Relatie tussen tandplaque en cariës
Ecologische plaquehypothese
• Voor jonge en oude plaque, ook voor plaque die
zich net aan het vormen is en nog niet een
climax gemeenschap is.
• Gebruik van suiker leidt tot zuurproductie in
plaque.
• Normaal gesproken wanneer de plaque in
homeostase is, is de pH ongeveer neutraal. Door
zuurproductie gaat de pH omlaag, de omgeving
verandert dus en andere soorten bacteriën
worden aangetrokken. Dit komt doordat andere bacteriën in deze omgeving niet kunnen overleven en daarom dood
gaan of in hoeveelheid afnemen (S. oralis en S. sanguis). Andere bacteriën nemen juist toe in aantal (m. streptococcus
en Lactobacilli). Lactobacillen zijn vooral betrokken bij dentinecariës en wortelcariës en juist in mindere mate bij
glazuurcariës.
o Mutans streptococcen vooral bij glazuurcariës: deze bacteriën gaan in aantal toenemen en kunnen ook in zure
omgeving overleven. Ze zijn dus acidofiel en acidogeen. De pH zal dus beneden 5,5 gaan en glazuur zal gaan
demineraliseren.
• Door het stoppen met het consumeren van suiker kan de ecologische plaque hypothese ook terugkeren. Dit leidt tot
minder productie van zuur, lactaat zal door diffusie verdwijnen waardoor de pH in plaque weer hersteld. S. oralis en s.
sanguis zullen weer in hoeveelheden toenemen, dit leidt tot remineralisatie.
• Het is dus een reactiemechanisme waar je enigszins controle op kan uitoefenen.
o Door omstandigheden kan een plaque in homeostase verschuiven naar een pathogene plaque: plaque waar de
s. mutans en lactobacillen (bij wortelcariës en
dentinecariës) de overhand hebben. Wanneer er een
pathogene plaque is ontstaan kan je ook weer terug naar
een plaque in homeostase. Het is dus een soort
evenwichtsreactie waar je controle op uit kan oefenen.
Maar er zijn ook mechanismen die de plaque in
homeostase proberen te houden. De gastheer kan enige
controle op de evenwichtsreactie uitoefenen.
Wat zijn de factoren die hierbij betrokken zijn?
• Deze kun je verdelen in drie hoofdgroepen.
o 1. Bij gastheer aanwezig
▪ BV. samenstelling van speeksel
o 2. Komen van buiten de gastheer
▪ Activiteiten die de gastheer onderneemt
▪ BV. tandenpoetsen
o 3. Groep die geassocieerd is met plaque zelf
• Microbiële groei en biofilmvorming
• Microbiële groei en –kolonisatie in een orale habitat
• Typen orale micro-organismen
• Vestigingsprincipes orale microbiële gemeenschap
• Ontwikkeling en samenstelling tandplaque
• Relatie tussen tandplaque en cariës
Ecologische plaquehypothese
• Voor jonge en oude plaque, ook voor plaque die
zich net aan het vormen is en nog niet een
climax gemeenschap is.
• Gebruik van suiker leidt tot zuurproductie in
plaque.
• Normaal gesproken wanneer de plaque in
homeostase is, is de pH ongeveer neutraal. Door
zuurproductie gaat de pH omlaag, de omgeving
verandert dus en andere soorten bacteriën
worden aangetrokken. Dit komt doordat andere bacteriën in deze omgeving niet kunnen overleven en daarom dood
gaan of in hoeveelheid afnemen (S. oralis en S. sanguis). Andere bacteriën nemen juist toe in aantal (m. streptococcus
en Lactobacilli). Lactobacillen zijn vooral betrokken bij dentinecariës en wortelcariës en juist in mindere mate bij
glazuurcariës.
o Mutans streptococcen vooral bij glazuurcariës: deze bacteriën gaan in aantal toenemen en kunnen ook in zure
omgeving overleven. Ze zijn dus acidofiel en acidogeen. De pH zal dus beneden 5,5 gaan en glazuur zal gaan
demineraliseren.
• Door het stoppen met het consumeren van suiker kan de ecologische plaque hypothese ook terugkeren. Dit leidt tot
minder productie van zuur, lactaat zal door diffusie verdwijnen waardoor de pH in plaque weer hersteld. S. oralis en s.
sanguis zullen weer in hoeveelheden toenemen, dit leidt tot remineralisatie.
• Het is dus een reactiemechanisme waar je enigszins controle op kan uitoefenen.
o Door omstandigheden kan een plaque in homeostase verschuiven naar een pathogene plaque: plaque waar de
s. mutans en lactobacillen (bij wortelcariës en
dentinecariës) de overhand hebben. Wanneer er een
pathogene plaque is ontstaan kan je ook weer terug naar
een plaque in homeostase. Het is dus een soort
evenwichtsreactie waar je controle op uit kan oefenen.
Maar er zijn ook mechanismen die de plaque in
homeostase proberen te houden. De gastheer kan enige
controle op de evenwichtsreactie uitoefenen.
Wat zijn de factoren die hierbij betrokken zijn?
• Deze kun je verdelen in drie hoofdgroepen.
o 1. Bij gastheer aanwezig
▪ BV. samenstelling van speeksel
o 2. Komen van buiten de gastheer
▪ Activiteiten die de gastheer onderneemt
▪ BV. tandenpoetsen
o 3. Groep die geassocieerd is met plaque zelf
