Samenvatting geschiedenis hoofdstuk 1
Tijd van regenten en vorsten (1600-1700)
1.1
Handel
Het westen van ons land was in de zeventiende eeuw te nat voor het bouwen van graan. Gras was er
genoeg. Daarom vindt er veel veeteelt plaats. De Nederlanders hadden dus veel melk, kaas en
boeter, maar geen graan om brood te bakken. Slimme Nederlanders voeren handel in de zestiende
eeuw naar landen in noord-Europa war juist veel graan was. Dat ruilde ze voor kaas en boter en
andere producten die goed konden maken, zoals stoffen maar ze kochten meer graan in dan ze nodig
hadden, en bijvoorbeeld ook hout en leer. Dat verkochten ze weer in landen in zuid-Europa. Zo was
Nederland al voor 1600 een echt handelsland.
Specerijen
De meeste specerijen komen uit indie (zuidoost-Azië). Met specerijen maak je je eten wat
smaakvoller.
De voc
Het bestaan van de compagnieën zorgde voor een volgend probleem: ze gingen elkaar bestrijden.
Daarom besloten de bestuurders van de republiek dat alle kleine compagnieën moesten
samenwerken in een compagnie (de voc). De voc verdiende veel geld. Later werd ook de wic
opgericht. Die hielden cacaobonen, tabak en suiker uit zuid-Amerika. De wic handelde ook in
Afrikaanse slaven.
, 1.2
Een goede plek
In de zeventiende eeuw duurde en zeereis lang. Als je tussen noord- en zuid-Europa handelde, kon je
niet in een keer doorvaren, bijvoorbeeld in de winter. Amsterdam en Antwerpen lang precies
halverwege de handelsroute tussen noord- en zuid-Europa. Ook kon je vanaf deze steden over de
rivier producten naar Duitsland vervoeren. In Amsterdam en Antwerpen werden daarom grote
pakhuizen gebouwd. Die lagen vol met graan, wijn, vis en specerijen. Een stad waar grote
hoeveelheden producten liggen opgeslagen noemen we een stapelmarkt.
Handig die oorlog
In de zestiende eeuw hoorden de Nederlanden bij Spanje na de opstand onder leiding van Willem
van Oranje werden de noordelijke Nederlanden onafhankelijk. De zuidelijke gewesten bleven van
Spanje. Antwerpen, aan de rivier de schelde, was in die tijd de belangrijkste havenstad. Maar vanuit
zee liep de schelde een stukje door de republiek. Antwerpen hoorde bij Spanje, de vijand. De
Nederlanders sloten de schelde af. Er kon geen schip meer doorheen. Handelsschepen moesten nu
aanleggen in Amsterdam. Amsterdam werd hierdoor de grootste stapelmarkt van Europa.
Handelaren uit heel Europa kwamen er om spullen te kopen. Veel handelaren verhuisden naar
Amsterdam. Vaak waren ze protestants. Deze mensen trokken ook naar de noordelijke Nederlanden
omdat ze daar wel hun geloof konden uitkomen. Amsterdam werd hierdoor echt een wereldstad.
Grachtenpanden
Het werd druk in Amsterdam. Het bestuur van de stad besloot daarom om de stad uit te breiden. Er
kwamen drie brede grachten bij: de Keizersgracht, de prinsengracht en de herengracht. Langs die
grachten werden veel woonhuizen voor rijke kooplieden gebouwd. Aan andere grachten in de
stad—dichter bij de havens—verrezen enorme pakhuizen voor de opslag van de handelaren. Nog
steeds komen veeltoeristen naar Amsterdam om deze bijzondere gebouwen aan de grachtengordel
te bewonderen.
Tijd van regenten en vorsten (1600-1700)
1.1
Handel
Het westen van ons land was in de zeventiende eeuw te nat voor het bouwen van graan. Gras was er
genoeg. Daarom vindt er veel veeteelt plaats. De Nederlanders hadden dus veel melk, kaas en
boeter, maar geen graan om brood te bakken. Slimme Nederlanders voeren handel in de zestiende
eeuw naar landen in noord-Europa war juist veel graan was. Dat ruilde ze voor kaas en boter en
andere producten die goed konden maken, zoals stoffen maar ze kochten meer graan in dan ze nodig
hadden, en bijvoorbeeld ook hout en leer. Dat verkochten ze weer in landen in zuid-Europa. Zo was
Nederland al voor 1600 een echt handelsland.
Specerijen
De meeste specerijen komen uit indie (zuidoost-Azië). Met specerijen maak je je eten wat
smaakvoller.
De voc
Het bestaan van de compagnieën zorgde voor een volgend probleem: ze gingen elkaar bestrijden.
Daarom besloten de bestuurders van de republiek dat alle kleine compagnieën moesten
samenwerken in een compagnie (de voc). De voc verdiende veel geld. Later werd ook de wic
opgericht. Die hielden cacaobonen, tabak en suiker uit zuid-Amerika. De wic handelde ook in
Afrikaanse slaven.
, 1.2
Een goede plek
In de zeventiende eeuw duurde en zeereis lang. Als je tussen noord- en zuid-Europa handelde, kon je
niet in een keer doorvaren, bijvoorbeeld in de winter. Amsterdam en Antwerpen lang precies
halverwege de handelsroute tussen noord- en zuid-Europa. Ook kon je vanaf deze steden over de
rivier producten naar Duitsland vervoeren. In Amsterdam en Antwerpen werden daarom grote
pakhuizen gebouwd. Die lagen vol met graan, wijn, vis en specerijen. Een stad waar grote
hoeveelheden producten liggen opgeslagen noemen we een stapelmarkt.
Handig die oorlog
In de zestiende eeuw hoorden de Nederlanden bij Spanje na de opstand onder leiding van Willem
van Oranje werden de noordelijke Nederlanden onafhankelijk. De zuidelijke gewesten bleven van
Spanje. Antwerpen, aan de rivier de schelde, was in die tijd de belangrijkste havenstad. Maar vanuit
zee liep de schelde een stukje door de republiek. Antwerpen hoorde bij Spanje, de vijand. De
Nederlanders sloten de schelde af. Er kon geen schip meer doorheen. Handelsschepen moesten nu
aanleggen in Amsterdam. Amsterdam werd hierdoor de grootste stapelmarkt van Europa.
Handelaren uit heel Europa kwamen er om spullen te kopen. Veel handelaren verhuisden naar
Amsterdam. Vaak waren ze protestants. Deze mensen trokken ook naar de noordelijke Nederlanden
omdat ze daar wel hun geloof konden uitkomen. Amsterdam werd hierdoor echt een wereldstad.
Grachtenpanden
Het werd druk in Amsterdam. Het bestuur van de stad besloot daarom om de stad uit te breiden. Er
kwamen drie brede grachten bij: de Keizersgracht, de prinsengracht en de herengracht. Langs die
grachten werden veel woonhuizen voor rijke kooplieden gebouwd. Aan andere grachten in de
stad—dichter bij de havens—verrezen enorme pakhuizen voor de opslag van de handelaren. Nog
steeds komen veeltoeristen naar Amsterdam om deze bijzondere gebouwen aan de grachtengordel
te bewonderen.
