Samenvatting kennismaking met onderzoeksmethoden en statistiek
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek:
Empirisch (empiricism): het gebruiken van de systematische waarnemingen of instrumenten
die de systematische waarnemingen ondersteunen in onderzoek.
Controleerbaar – Peer review: het controleren van wetenschappelijke artikelen door
verschillende wetenschappers voor het gepubliceerd wordt.
Probalistisch (probabilistic): dat bevindingen van onderzoek niet altijd voor alle situaties
gelden, dat wat we concluderen niet correct is. Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op
waarschijnlijkheid.
Theorie-data cyclus
Kwalitatief onderzoek
Idee/theorie
Theorie: uitspraken die algemene principes beschrijven hoe variabelen tot elkaar verhouden.
Hypothese (prediction): de mogelijke antwoorden op de vragen die voort zijn gekomen uit de theorie.
Data: reeks van observaties.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie:
Ondersteund door data (data uit wetenschappelijk onderzoek).
Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van verzamelde
gegevens om de theorie te kunnen versterken.
Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken
Onderzoeksvragen
De soorten onderzoeksvragen:
Fundamenteel onderzoek (basic research): het vergaren van algemene kennis.
Toegepast onderzoek (applied research): evalueren van kennis op een probleem in een lokaal
en bestaande context. Kennis toegepast op een specifiek iets of fenomeen.
Onderzoeksontwerp / dataverzameling
= keuze van hoe de data verzamelt gaat worden/ het daadwerkelijk verzamelen van data.
1
, Soorten onderzoeksontwerpen:
Kwantitatief onderzoek: alle data dat je in cijfers kan weergeven.
Kwalitatief onderzoek: alle data wat je kan bevragen en niet in cijfers uit te drukken is.
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context.
Het gebruiken van systematische waarnemingen (empirisch onderzoek) en hier patronen in
vinden - Patronen in gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties
en beeldmateriaal, etc.
Startpunten voor theorieën vormen – Voor ontwikkeling van nieuwe theorieën en de
aanpassing of uitbereiding van bestaande theorieën.
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent.
De onderzoeker heeft een contextuele benadering.
Het perspectief van de respondenten staat centraal.
Via specifieke observaties probeert de onderzoeker de sociale werkelijkheid te omschrijven in
al haar diversiteit en naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of
bestaande theorieën aanpassen.
De onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling.
o Participant: onderzoeker is nadrukkelijk en actief aanwezig bij het verzamelen van
data.
o Buitenstaander: onderzoeker neemt niet nadrukkelijk en actief mee aan het
onderzoek, maar besteed de rol van moderator uit.
Opvattingen kwalitatief onderzoek:
Grounded theory: een systematische aanpak tot kwalitatief onderzoek welke suggereert dat
onderzoekers niet beginnen met een theorie, maar een theorie ontwikkelen op basis van
ervaringen en observaties in het veld.
Extended case study approach: een opvatting tot kwalitatief onderzoek waarbij er begonnen
wordt met een theorie en daar een onderzoek wordt bij bedacht om de theorie te verbeteren
of aan te passen.
Elementen van kwalitatief onderzoek - SPICE acroniem:
Setting: waar, in welke context? Afgebakende context waarin het fenomeen voorkomt.
Perspective: voor wie, met wie? Het perspectief van de participanten.
Interest: wat? Fenomeen waarin we geïnteresseerd zijn.
Comparison: vergeleken met wat?
Evaluation: met welk resultaat? Wat er wordt onderzocht, wat willen we weten, motieven?
Wat wordt er geëvalueerd/ onderzocht?
Welk sociaal-emotioneel gedrag tegenover leeftijdsgenoten vertonen kinderen van verslaafde ouders
die cliënt zijn bij Centrum X in Nederland?
Wat zijn de verschillen in de manier waarop werkloze jongvolwassenen tot 25 jaar en werkloze
60+’ers in de Randstad tegen de toenemende werkgelegenheid aankijken?
2
Kenmerken wetenschappelijk onderzoek:
Empirisch (empiricism): het gebruiken van de systematische waarnemingen of instrumenten
die de systematische waarnemingen ondersteunen in onderzoek.
Controleerbaar – Peer review: het controleren van wetenschappelijke artikelen door
verschillende wetenschappers voor het gepubliceerd wordt.
Probalistisch (probabilistic): dat bevindingen van onderzoek niet altijd voor alle situaties
gelden, dat wat we concluderen niet correct is. Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op
waarschijnlijkheid.
Theorie-data cyclus
Kwalitatief onderzoek
Idee/theorie
Theorie: uitspraken die algemene principes beschrijven hoe variabelen tot elkaar verhouden.
Hypothese (prediction): de mogelijke antwoorden op de vragen die voort zijn gekomen uit de theorie.
Data: reeks van observaties.
Kenmerken van een goede wetenschappelijke theorie:
Ondersteund door data (data uit wetenschappelijk onderzoek).
Falsifieerbaar: een theorie moet weerlegd kunnen worden aan de hand van verzamelde
gegevens om de theorie te kunnen versterken.
Spaarzaam (parsimonious): als een eenvoudige theorie volstaat, is het niet nodig om deze
complexer te maken
Onderzoeksvragen
De soorten onderzoeksvragen:
Fundamenteel onderzoek (basic research): het vergaren van algemene kennis.
Toegepast onderzoek (applied research): evalueren van kennis op een probleem in een lokaal
en bestaande context. Kennis toegepast op een specifiek iets of fenomeen.
Onderzoeksontwerp / dataverzameling
= keuze van hoe de data verzamelt gaat worden/ het daadwerkelijk verzamelen van data.
1
, Soorten onderzoeksontwerpen:
Kwantitatief onderzoek: alle data dat je in cijfers kan weergeven.
Kwalitatief onderzoek: alle data wat je kan bevragen en niet in cijfers uit te drukken is.
Voornaamste doel van kwalitatief onderzoek is:
Sociale fenomenen te begrijpen vanuit hun natuurlijke context.
Het gebruiken van systematische waarnemingen (empirisch onderzoek) en hier patronen in
vinden - Patronen in gesproken of geschreven teksten, observaties van gedrag en interacties
en beeldmateriaal, etc.
Startpunten voor theorieën vormen – Voor ontwikkeling van nieuwe theorieën en de
aanpassing of uitbereiding van bestaande theorieën.
Kenmerken kwalitatief onderzoek:
De onderzoeker is geïnteresseerd in de natuurlijke omgeving van de respondent.
De onderzoeker heeft een contextuele benadering.
Het perspectief van de respondenten staat centraal.
Via specifieke observaties probeert de onderzoeker de sociale werkelijkheid te omschrijven in
al haar diversiteit en naar algemeenheden te zoeken die nieuwe theorieën vormen of
bestaande theorieën aanpassen.
De onderzoeker is nadrukkelijk aanwezig bij de dataverzameling.
o Participant: onderzoeker is nadrukkelijk en actief aanwezig bij het verzamelen van
data.
o Buitenstaander: onderzoeker neemt niet nadrukkelijk en actief mee aan het
onderzoek, maar besteed de rol van moderator uit.
Opvattingen kwalitatief onderzoek:
Grounded theory: een systematische aanpak tot kwalitatief onderzoek welke suggereert dat
onderzoekers niet beginnen met een theorie, maar een theorie ontwikkelen op basis van
ervaringen en observaties in het veld.
Extended case study approach: een opvatting tot kwalitatief onderzoek waarbij er begonnen
wordt met een theorie en daar een onderzoek wordt bij bedacht om de theorie te verbeteren
of aan te passen.
Elementen van kwalitatief onderzoek - SPICE acroniem:
Setting: waar, in welke context? Afgebakende context waarin het fenomeen voorkomt.
Perspective: voor wie, met wie? Het perspectief van de participanten.
Interest: wat? Fenomeen waarin we geïnteresseerd zijn.
Comparison: vergeleken met wat?
Evaluation: met welk resultaat? Wat er wordt onderzocht, wat willen we weten, motieven?
Wat wordt er geëvalueerd/ onderzocht?
Welk sociaal-emotioneel gedrag tegenover leeftijdsgenoten vertonen kinderen van verslaafde ouders
die cliënt zijn bij Centrum X in Nederland?
Wat zijn de verschillen in de manier waarop werkloze jongvolwassenen tot 25 jaar en werkloze
60+’ers in de Randstad tegen de toenemende werkgelegenheid aankijken?
2
