Hoofdstuk 5
Ecosysteem
Het Zuid-Amerikaanse regenwoud, het oudste en grootste ecosysteem ter wereld, staat
onder grote druk
- In de afgelopen 60 miljoen jaar veranderde de omvang van het regenwoud door
klimaatschommelingen
- Nu zorgen mensen voor een verkleining van het ecosysteem
Ondanks dynamiek in het regenwoud is het als oud ecosysteem redelijk stabiel
- De biodiversiteit in het tropische oerwoud is zeer hoog
- Er zijn drie etages tussen de donkere bosvloer en de hoogste kruinen
Elke etage heef een typische fora en fauna
Het herstelvermogen voor externe invloeden of draagkracht is bij een tropisch regenwoud
niet groot
- De voedselkringloop wordt bij afvoer van gekapte bomen sterk verstoord
Een onvruchtbare bodem kan dat niet opvangen
De lange waterkringloop gaat via
de Atlantsche oceaan
- Stjging neerslag hoort
bij de korte kringloop
- Plaatselijke uitwisseling
(neerslag, verdamping,
transpirate, enz.) van
water tussen begroeiing,
bodem en dampkring
vormt de korte kringloop
- De waterbalans is, over
langere tjd bekeken, vrij
constant
Ontbossing verstoort de
koolstofkringloop
- Dat beïnvloedt via het versterkt broeikasefect het klimaat
- De uitwisseling van koolstof tussen opslaglekken (in atmosfeer, sedimenten, fossiele
brandstofen, planten, oceaan) verandert door natuurlijk processen (zoals verwering)
en de mens (zoals bij verbranding)
- De veranderingen aan het tropisch woud (ontbossing, verbranding, afvoer van hout)
verstoort de koolstofkringloop
, - De gevolgen van houtkap zijn gevarieerd en spelen zich af op alle schaalniveaus
(lokaal, fuviatel, regionaal en mondiaal)
Ontginning van amazone
Veel tropisch regenwoud in Zuid-Amerika is door ontginning, vooral aan de zuid- en oostkant,
verdwenen
- Dit komt door de wereldwijde vraag naar grondstofen, energie en
landbouwproducten
- De infrastructuur speelt een grote rol
- In de amazone leven ruim 20 miljoen inwoners
Ontbossing begint meestal kleinschalig door
arme kolonisten, grootgrondbeziters en
ondernemingen dicht bij wegen
- Kleine boeren komen uit heel Brazilië
De achtergrond kan armoede
zijn of aanmoediging door de
overheid
- Commerciële houtkap gebeurt door de
grote ondernemingen
Veel hout gaat naar de
bouwsector in zuid(oost)
Brazilië
Ter plaatse wordt het hout eerst verzaagd en gaat naar de (tussen)handel,
waaronder arme boeren
Grootschalige houtkap vindt vooral plaats door
buitenlandse landbouwbederijven (soja,
suikerriet en vlees)
- Ze hebben vaak politeke macht en zijn
sterk in lobbyen
- Ook grote mijnbouwondernemingen
hebben politeke macht
Hun dagbouw en de
noodzakelijke infrastructuur
brengt grote schade aan het
regenwoud en het milieu toe
- Stuwdammen en stuwmeren hebben
uiteenlopende gevolgen voor het
regenwoud
In ieder geval is er een verstoring van de waterhuishouding en ecosystemen
en worden mensen verdreven
De overheid speelt een dubbele rol bij ontginning
- De aanleg van soms noodzakelijke infrastructuur bevordert ontbossing en ontginning