Psychologie H2 – Psychologische
stromingen en hun toepassingen in de
praktijk
De vijf meest invloedrijke stromingen binnen de psychologie zijn;
1. De psychoanalyse;
2. Het behaviorisme;
3. Het humanisme;
4. Het cognitvisme;
5. De biologische benadering.
2.1 De psychoanalyse
Freud is de grondlegger van de psychoanalyse. Freud raakte als arts in opleiding
bijzonder geïntrigeerd door het fenomeen dat destjds hysterie werd genoemd.
Hierbij vertoonden sommige patinten lichamelijke klachten waarvoor geen
biologische oorzaak te vinden was.
Freud brak hiermee met de opvatngen van Descartes, die stelde dat lichaam en
geest gescheiden waren. Volgens Freud had de psyche een grote invloed op
lichamelijke processen.
Volgens Freud worden mensen met twee behoefes geboren; de behoefe tot
agressie en de behoefe tot seks (ID).
Volgens Freud was de kindertjd van cruciaal belang voor iemands verdere
ontwikkeling.
Hoe ziet de psyche er volgens Freud uit?
Volgens Freud heef men behoefen, dit noemde hij driften. Innerlijke krachten die
het individu aanzeten tot gedrag. Het onderdeel waar de drifen in gehuisvest zijn,
noemde Freud het ID.
Volgens Freud ontstond er vanaf het tweede levensjaar een nieuw onderdeel van de
psyche: het geweten. Daarin zijn alle aangeleerde normen en regels opgenomen. Dit
geweten noemde Freud het Superego.
Volgens Freud bestaat naast het ID en het Superego ook nog het Ego die een soort
middenweg dient te vinden tussen beide.
In de eerste levensjaren zijn de hersenen nog zeer plastisch en is het brein extra
gevoelig voor prikkels, waardoor ervaringen in de jeugd een zware stempel kunnen
drukken op zowel de emotonele als de cogniteve ontwikkelen.
We zijn ons bewust van een deel van de actviteit in het Ego, maar niet van de
meeste zaken in ons Id en Superego. Zo zijn wij ons niet altjd bewust van onze
behoefes, en evenmin van de eisen die wij aan onszelf stellen.
, De afweermechanismes
Volgens Freud heef ieder mens afweermechanismes tot zijn beschikking. Hiermee kunnen
wij met onze behoefes omgaan zodat we een positef beeld van onszelf kunnen hebben.
Verdringing: Het niet tot het bewuste toelaten van verontrustende gedachten of
behoefes;
Rationalisatie: het verzinnen van een geloofwaardige onzinverklaring voor het eigen
gedrag;
Verplaatsing: het verschuiven van ontoelaatbare behoefes naar een object waardoor
deze wel kunnen worden geuit. Niet echt iemand willen vermoorden dus het in een
spelletje doen;
Sublimatie: het uiten van behoefes op een manier die de maatschappij toejuicht
tandarts;
Projectie: het waarnemen van de eigen negateve eigenschappen in iets of iemand
anders;
Reactieformatie: precies het tegenovergestelde doen van wat iemand (onbewust)
werkelijk wil
Hoe te behandelen?
Behandelen was volgens Freud een lang en complex proces. Hierin stond bewustwording van
de onbewuste gedachten en behoefes centraal. Omdat de gedachten onbewust waren, kon
er immers niet direct naar gevraagd worden.
Het centrale doel binnen de Freudiaanse hulp is bewustwording en het bieden van inzichten,
waarbij gekeken wordt naar ervaringen uit de kindertjd. Het persoonlijke verhaal van de
cliint staat voorop. Dit wordt ook wel narratief werken genoemd, waarbij het uitgangspunt
is dat de cliint een levensverhaal voor zichzelf creiert waarbij het huidige probleem opvat
wordt als onderdeel van zijn hele levensloop.
Overdracht en tegenoverdracht bij de behandeling
Overdracht heef volgens Freud betrekking op de onbewuste manier waarop een cliint op
zijn hulpverlener reageert, wat verbonden is met interactepatronen uit het verleden van de
cliint. Tegenoverdracht heef juist betrekking op onbewuste reactepatronen van de
hulpverlener ten opzichte van de cliint.
2.2 Het behaviorisme
Het behaviorisme probeert alles te herleiden tot prikkels in de omgeving.
Deze stroming wordt ook wel de ‘black box’ stroming genoemd. De menselijke geest
wordt gezien als een black box waarvan de inhoud er niet zoveel toe doet.
In de ogen van behavioristen zorgen positeve zaken (input) ervoor dat gedrag
(output) vaker plaatsvindt en zorgen negateve zaken (zoals straf) ervoor dat gedrag
juist minder vaak voorkomt.
Introspectie: proefpersonen moesten zo veel mogelijk refecteren over hun emotes
en gevoelens. Vervolgens keken de onderzoekers of er overeenkomsten waren
tussen deze beschrijvingen. om mentale processen te meten.
stromingen en hun toepassingen in de
praktijk
De vijf meest invloedrijke stromingen binnen de psychologie zijn;
1. De psychoanalyse;
2. Het behaviorisme;
3. Het humanisme;
4. Het cognitvisme;
5. De biologische benadering.
2.1 De psychoanalyse
Freud is de grondlegger van de psychoanalyse. Freud raakte als arts in opleiding
bijzonder geïntrigeerd door het fenomeen dat destjds hysterie werd genoemd.
Hierbij vertoonden sommige patinten lichamelijke klachten waarvoor geen
biologische oorzaak te vinden was.
Freud brak hiermee met de opvatngen van Descartes, die stelde dat lichaam en
geest gescheiden waren. Volgens Freud had de psyche een grote invloed op
lichamelijke processen.
Volgens Freud worden mensen met twee behoefes geboren; de behoefe tot
agressie en de behoefe tot seks (ID).
Volgens Freud was de kindertjd van cruciaal belang voor iemands verdere
ontwikkeling.
Hoe ziet de psyche er volgens Freud uit?
Volgens Freud heef men behoefen, dit noemde hij driften. Innerlijke krachten die
het individu aanzeten tot gedrag. Het onderdeel waar de drifen in gehuisvest zijn,
noemde Freud het ID.
Volgens Freud ontstond er vanaf het tweede levensjaar een nieuw onderdeel van de
psyche: het geweten. Daarin zijn alle aangeleerde normen en regels opgenomen. Dit
geweten noemde Freud het Superego.
Volgens Freud bestaat naast het ID en het Superego ook nog het Ego die een soort
middenweg dient te vinden tussen beide.
In de eerste levensjaren zijn de hersenen nog zeer plastisch en is het brein extra
gevoelig voor prikkels, waardoor ervaringen in de jeugd een zware stempel kunnen
drukken op zowel de emotonele als de cogniteve ontwikkelen.
We zijn ons bewust van een deel van de actviteit in het Ego, maar niet van de
meeste zaken in ons Id en Superego. Zo zijn wij ons niet altjd bewust van onze
behoefes, en evenmin van de eisen die wij aan onszelf stellen.
, De afweermechanismes
Volgens Freud heef ieder mens afweermechanismes tot zijn beschikking. Hiermee kunnen
wij met onze behoefes omgaan zodat we een positef beeld van onszelf kunnen hebben.
Verdringing: Het niet tot het bewuste toelaten van verontrustende gedachten of
behoefes;
Rationalisatie: het verzinnen van een geloofwaardige onzinverklaring voor het eigen
gedrag;
Verplaatsing: het verschuiven van ontoelaatbare behoefes naar een object waardoor
deze wel kunnen worden geuit. Niet echt iemand willen vermoorden dus het in een
spelletje doen;
Sublimatie: het uiten van behoefes op een manier die de maatschappij toejuicht
tandarts;
Projectie: het waarnemen van de eigen negateve eigenschappen in iets of iemand
anders;
Reactieformatie: precies het tegenovergestelde doen van wat iemand (onbewust)
werkelijk wil
Hoe te behandelen?
Behandelen was volgens Freud een lang en complex proces. Hierin stond bewustwording van
de onbewuste gedachten en behoefes centraal. Omdat de gedachten onbewust waren, kon
er immers niet direct naar gevraagd worden.
Het centrale doel binnen de Freudiaanse hulp is bewustwording en het bieden van inzichten,
waarbij gekeken wordt naar ervaringen uit de kindertjd. Het persoonlijke verhaal van de
cliint staat voorop. Dit wordt ook wel narratief werken genoemd, waarbij het uitgangspunt
is dat de cliint een levensverhaal voor zichzelf creiert waarbij het huidige probleem opvat
wordt als onderdeel van zijn hele levensloop.
Overdracht en tegenoverdracht bij de behandeling
Overdracht heef volgens Freud betrekking op de onbewuste manier waarop een cliint op
zijn hulpverlener reageert, wat verbonden is met interactepatronen uit het verleden van de
cliint. Tegenoverdracht heef juist betrekking op onbewuste reactepatronen van de
hulpverlener ten opzichte van de cliint.
2.2 Het behaviorisme
Het behaviorisme probeert alles te herleiden tot prikkels in de omgeving.
Deze stroming wordt ook wel de ‘black box’ stroming genoemd. De menselijke geest
wordt gezien als een black box waarvan de inhoud er niet zoveel toe doet.
In de ogen van behavioristen zorgen positeve zaken (input) ervoor dat gedrag
(output) vaker plaatsvindt en zorgen negateve zaken (zoals straf) ervoor dat gedrag
juist minder vaak voorkomt.
Introspectie: proefpersonen moesten zo veel mogelijk refecteren over hun emotes
en gevoelens. Vervolgens keken de onderzoekers of er overeenkomsten waren
tussen deze beschrijvingen. om mentale processen te meten.
