Samenvatting Motiverende Gespreksvoering voor sociaalagogisch werk - H7

Motiverende gespreksvoering H7:
verandertaal; uitlokken van wensen en
mogelijkheden
7.1 Waarom veranderen mensen niet?
 Als mensen niet veranderen, komt dat omdat ze iets echt niet willen veranderen, omdat ze
geen idee hebben hoe die verandering tot stand kan komen, of omdat ze ambivalent zijn.
 Mensen lopen niet vast omdat ze geen inzicht hebben in de nadelen van hun gedrag, noch
omdat ze geen voordelen zien in veranderen, maar ze lopen vast omdat ze er minstens twee
tegenstrijdige gevoelens bij hebben.
 Deze tegenstrijdige gevoelens zijn te omschrijven als het ja-maar-dilemma.
 Ik wil wel en tegelijkertjd wil ik niet.

Hoe ontstaat ambivalente
Er ontstaat een intern confict als mensen tegelijkertjd gemotveerd zijn voor verschillende doelen,
wensen en waarden. Dit confict ontstaat op verschillende manieren:
1. Men heef het gevoel te moeten kiezen tussen twee positeve alternateven
 Een confict tussen aantrekking en aantrekking.
2. Men heef het gevoel te moeten kiezen tussen twee kwaden.
 Een confict tussen vermijding en vermijding.
3. Men wordt tegelijkertjd aangetrokken en afgestoten door hetzelfde.
 Ik schaam me ervoor dat ik mijn kind sla, maar ik krijg daardoor wel wat ik wil.
4. Men twijfelt over twee alternateven die allebei zowel sterk positeve als sterk negateve
aspecten in zich hebben.

Ambivalente herkennen
 Een ja-maardilemma kun je herkennen aan de gemengde boodschappen van de client. Je
hoort zowel bezwaren als wensen om iets te veranderen.
 Uitngen die te maken hebben met bezwaren worden bezwaartaal genoemd.
 Uitngen die te maken hebben met de wens om iets te veranderen worden verandertaal
genoemd.
 Bezwaartaal is het gevolg van:
 De wens om de situate te houden zoals ze is;
 De gedachte zelf niet te kunnen veranderen of dat verandering in algemene zin niet
mogelijk is;
 Voordelen zien in de huidige situate;
 Nadelen zien in verandering van de huidige situate.
 Verandertaal is het gevolg van:
 De wens om de situate de veranderen;
 De gedachte dat verandering mogelijk is;
 Voordelen zien in veranderen;
 Nadelen zien van de huidige situate.
 Cognitieve onbewstte hoe de ambivalente gedachten voor- en nadelen op elkaar inwerken
en wat de uitkomsten daarvan zijn op hoe ze over zichzelf of over de situate denken.
 Ambivalente is geen persoonskenmerk maar is gekoppeld aan een situate ennof vraagstuk
waar men niet goed uitkomt.

, Signalen van ambivalente
 Uitngen van bezwaartaal;
 De informate die beschikbaar is over hoe je iets zou kunnen aanpakken, wordt onvoldoende
gebruikt om verandering te realiseren.
 De client vermijd bepaalde situates in een poging om niet geconfronteerd te worden met de
veranderingsnoodzaak.
 Er is een duidelijk verschil tussen wat de client zegt en het gedrag dat hij vertoont.

Ambivalente verkennen
 Werken aan doelen zal weinig resultaat hebben als de ambivalente niet verminderd is.
 In plaats van de ambivalente uit de weg te gaan, help je als professional door deze
ambivalentes te verkennen.
 Dit doe je door je client te stmuleren om zijn gedachten en gevoelens over de voor-
en nadelen van veranderen en niet-veranderen op een rijtje te zeten.
 Ambivalente hoef niet opgelost te worden, maar moet wel verminderd worden om stappen
te kunnen zeten.

7.2 Ambivalente als aangrijpingspunt voor verandering
 Als het goed is zie je nu in dat twijfelen een normale fase in een veranderingstraject is.
 Niet bij elke client kun je ambivalente opmerking, het kan zijn dat zij deze fase al door
hebben gemaakt.

Wel een probleem dat opgelost moet worden: geen hulpvraag
 Clienten kunnen inzien dat ze in de problemen ziten en om hulp vragen zonder dat ze het
nodig vinden om zelf te veranderen.
 Dit betekent dat deze clienten wel van het probleem af willen maar nog moeten ontdekken
wat dit van henzelf vraagt.
 De ambivalente die dan ontstaat in de vorm van wil ik dit wel? En kan ik dit wel? Vormt het
aangrijpingspunt van de verandering.

Geen probleem, geen twijfel
 Een gebrek aan ambivalente kan betekenen dat de client vindt dat hij of zij geen probleem
heef maar de problematek krijgt opgedrongen.
 Ook dan is is de eerste stap in het veranderingsproces juist dat mensen ambivalent(er)
worden.
 Dit betekent namelijk dat mensen zich bewust worden dat er ook nadelen zijn aan de
huidige situate en voordelen aan veranderen.
 Als iemand erachter komt dat zijn gedrag strijdig is met wat hij werkelijk belangrijk vindt in
het leven (ditcrepantie), is het meestal het gedrag dat verandert.

Vergroten van discrepante
 Zonder een begin van discrepante zal de client in het geheel niet willen overwegen om te
veranderen.
 Bij een gebrek aan discrepante is het dus de eerste taak van de professional om die te
helpen ontwikkelen en vergroten.
 Het is niet van belang om stl te staan bij de vraag waarom je client niet gemotveerd is. Het is
de uitdaging om uit te zoeken waarvoor je client wel gemotveerd is.