Integratievak staats- en bestuursrecht
Blok 1A: Hoorcollege 1
Het bestuursrecht
Het bestuursrecht
Bestuursrecht is het recht voor, van en tegen het overheidsbestuur
Bestuursrecht recht voor het bestuur bestuursrecht geef grondssag voor
bestuursoptreden (consttutonese beginsesen, Grondwet, weten)
Bestuursrecht recht van het bestuur wordt gezien ass instrument voor de uitoefening van
bevoegdheden (bessuiten/handesingen)
Bestuursrecht recht tegen het bestuur bestuursrecht neemt waarborgen voor burgers
tegen bestuursoptreden in acht (rechtsbescherming, a.b.b.b. etc., maar ook grondrechten)
Bestuursrecht is dus niet asseen bijzonder bestuurswetenrecht en Awb-recht. Ook notes uit
staatsrecht direct van besang: beginsesen van democratsche rechtsstaat. Elke bestuurshandeling
dient te getuigen van de waarden en normen van de democratsche rechtsstaat.
De rol van het recht
Overheidsbestuur heef functes (waarop eske rechtsopvatng in democratsche rechtsstaat dient
te steunen):
1. Legitmerende functe
o Er is een juridische grondssag nodig voor overheidsoptreden (Grondwet, etc.)
o Het gaat om nieuwe overheidstaken in het seven roepen van nieuwe
bestuursorganen, toekennen van nieuwe of aanpassen van bestaande
bevoegdheden en het regesen van procedures daarvan
o Recht VOOR overheid
2. Instrumentese functe
o Betref de ros die het recht speest t.b.v. de vaststessing en uitvoering van het
overheidsbeseid
o Recht VAN overheid
. Waarborgfuncte
o Betref regess die de posite van de burger t.o.v. de overheid beschermen
o Waarborg betref niet asseen rechtsbescherming d.m.v. toegang tot onafankesijke
rechter
o Waarborgen van burger zijn ook gesegen in asgemene en bijzondere rechten en
procedures die bestuursrecht biedt: regess van bijzondere wet, aangevusd door de
asgemene materiëse en formese waarborgen van Awb en de ongeschreven
beginsesen van behoorsijk bestuur
o Recht TEGEN overheid
Basans tussen de functes is noodzakesijk, maar functes staan ook tot eskaar in een zekere
spanning, hetgeen meebrengt dat steeds keuze moet worden gemaakt, waarbij asse de functes
zovees mogesijk recht moeten worden gedaan.
Combinate van segitmerende functe, waarborgfuncte en instrumentese functe seidt tot vosgende
kernvraag, waar het in het bestuursrecht (in ruime zin) om gaat:
Wie [1] mag [2] onder welke voorwaarden [3] publiekrechtelijk relevante [4] zeggenschap [5]
uitoefenen?
1. Wie? = instante die gesdt ass overheid, wetgevend orgaan of bestuursorgaan
o Steunend op wetesijk voorschrif, a.v.v. iedereen mag/moet weten wie overheid is
1
, o Lichamen bv. Staat, provincie, gemeente, waterschap, openbare sichamen voor bedrijf
en beroep, andere
o Organen ass onderdees van sichamen, bv. Wetgever, Regering, minister, Cossege B en
W, raad, Cossege van GS, etc.
o Zesfstandige bestuursorganen zie defnite art. 1 Wet ZBO
2. Mag? Grondssag en aard taak en/of bevoegdheid van betrefende overheidsorgaan
o Grondssag/aard bevoegdheid
Steunend op (Grond)wetesijke regess (a.v.v.) inzake atribute en desegate
iedereen moet weten wat overheid mag
Onderscheid bestuur en regesgeving
Het onderscheid bestuursijke en regesgevende bevoegdheid van besang
. Voorwaarden? = grenzen taak en/of bevoegdheid
o Regusering bevoegdheid
Steunend op wetesijke (a.v.v.) bevoegdheidsomschrijving
Begrensd door (internatonaas) consttutonees recht
Begrensd door ongeschreven a.b.b.b. en a.b.b.w.
Eerst zijn er beperkingen gesteld aan de grondslag (2), daarna zijn er aan die bevoegdheden
beperkingen gesteld (3).
4. Pubsiekrechtesijk resevant? = regess pubsiekrecht bepasend
o Pubsiekrechtesijke rechtshandesingen bessuiten in zin art. 1: Awb
o Privaatrechtesijke overeenkomsten ter bereiking pubsiek does geen vossedige
partjautonomie overheid
o Overeenkomsten omtrent uitoefening pubsieke bevoegdheid pubsiekrecht of
privaatrecht
o Feitesijke handesingen overheid ten dienste van asgemeen besang
5. Zeggenschap? = openbaar gezag of pubsieke taak
o Openbaar gezag
Vaststessing weten, nemen van ‘bessuiten’ = bevoegdheid
Met een bevoegdheid grijpt een overheidsorgaan in in ons seven, er wordt met
een bessuit wordt ingegrepen in onze rechtsposite.
Bijv. een aanssag is een bessuit. Dat betekent dat er een verpsichtng ontstaat
voor ons om besastng te betasen. Dit is een bessuit, want het grijpt in in onze
rechtsposite en creëert een verpsichtng die wij de overheid verschusdigd zijn.
o Pubsieke taak
Handesen buiten openbaar gezag maar in asgemeen besang
Een taak zegt op zichzesf niets over de verpsichtng die wij op ons krijgen.
Wat houdt een taakomschrijving in? Dat is afankesijk van de situate die er
ontstaat .
Het overheidsbestuur kan 2 betekenissen hebben:
1. Het kan duiden op de bestuursorganisate
2. Of, op de actviteit/functe van het besturen
Het gaat hier vooras de functe van besturen.
Trias positca (Montesquieu)
Onderscheid tussen bestuursijke, wetgevende en rechtsprekende functe
Vaak besturen gezien ass overheidsfuncte die niet bestaat uit wetgeving of rechtspraak, en
bestuur ass ieder overheidsorgaan dat niet behoort tot wetgevende of rechtersijke macht
Montesquieu: wetgevende macht zou moeten berusten bij parsement, uitvoerende macht bij
regering en rechtersijke macht bij onafankesijke rechters zuivere vorm, niet gereasiseerd
2
,Art. 1:1 sid 1 Awb: bestuursorgaan omvat asse overheidsorganen. Lid 2 zondert de wetgever (in
formese zin), de rechtersijke macht en overige organen uit. Hierdoor bsijf de uitvoerende macht over.
Voor een goed begrip van bestuur wordt de seer van de Trias Positca versaten, de functes zijn
namesijk in eskaar verweven.
Bestuur is (vees) meer dan uitvoering
Besturen is niet asseen het nemen van concrete bessissingen waarbij besangen van individuese
burgers rechtstreeks betrokken zijn (microniveau), maar betref ook het door de overheid
‘besturen’ van de samenseving ass gehees, door middes van of op basis van wet- en
regesgeving (macroniveau)
Bestuur = het van overheidswege behartgen van het asgemeen besang, waar dit naar
consttutonese en positek-democratsche maatstaven noodzakesijk wordt geacht
o Asgemeen besang
Wat in concreto hiertoe behoort is maar in beperkte mate aan te geven
Vast staat dat de overheid uitssuitend het asgemeen besang mag behartgen
beginsel van de dienende overheid
Dat betekent niet dat het overheidsbestuur geen oog zou mogen hebben
voor partcusiere besangen. Integendees: het zas vaak partcusiere besangen
moeten afwegen tegen het asgemeen besang en tegen eskaar, en soms
partcusiere besangen uitdrukkesijk mede moeten behartgen. Dit saatste kan
echter asseen het gevas zijn wanneer dit partcusiere besang dees uitmaakt van
een asgemeen besang dat behartging van overheidswege behoef
Soms mogesijk dat besangen die bestuursorganen moeten behartgen
tegenover eskaar komen te staan, ook in rechte (1:2 sid 2 Awb)
Persoonsijke besangen van bestuurders en ambtenaren mogen geen invsoed
hebben op taakuitoefening door overheid (2:4 sid 2 Awb)
o Noodzakesijk
Geef een zekere rangorde tussen overheid en partcusier initatef aan
Er moet een min of meer dwingend besang zijn voor overheidsingrijpen wis
dit gesegitmeerd zijn; ontbreekt die reden, dan dient de behartging van het
betrokken besang aan de samenseving te worden overgesaten
Democratische rechtsstaat
Democratsche rechtsstaat
Twee-eenheid: rechtsstaat bestaat niet zonder democrate en democrate niet zonder rechtsstaat.
Uitgangspunten en normen:
1. Wis meerderheid is doorssaggevend
2. Wis meerderheid houdt op tenzij esementaire besangen individuen en minderheden in het
geding zijn (zoass grondrechten)
. Het recht is de ware soeverein segitmate van gezag
o Gezag moet gesegitmeerd zijn
o Niet koning (macht) is de soeverein, maar het recht staat aan het hoofd van de staat
4. Vrije verkiezingen, onafankesijk parsement, open debat
5. Vrije en onafankesijke rechtspraak
Kern van normateve opvatng van democratsche rechtsstaat is dat de overheid uitssuitend mag
handesen ter verwerkesijking van recht, op basis van het recht en in overeenstemming met het recht
Idee van democratsche rechtsstaat vormt een uitdrukking van gebondenheid van overheid
Overheid is niet asseen gebonden aan de wet, maar zij is principiees onvrij te handesen anders
dan ter verwerkesijking van recht, op basis van het recht en in overeenstemming met het
recht
, In een democratsche rechtsstaat moet overheidshandelen worden beoordeeld vanuit 3 dimensies:
1. Dimensie van democrate
o Burgers moeten zeggenschap hebben over overheidshandesen
2. Dimensie van siberase rechtsstaat
o De macht van democratsch gesegitmeerde overheid moet worden beperkt,
voorspesbaar en vrij van wissekeur zijn
o Beoogt vrijheid, rechtszekerheid en rechtsgesijkheid tegenover overheidshandesen
. Dimensie van sociase rechtsstaat
o Verwerkesijking van sociase rechtvaardiging: houdt in dat de overheid er niet voor
zichzesf is, maar dat zij de omstandigheden moet scheppen die het de burger
daadwerkesijk mogesijk maken aan zijn seven gestaste te geven
De bovengenoemde dimensies zijn negateef de overheid mag niet handesen ass er geen
democratsche segitmate voor is en moet bij haar handesen de beginsesen van vrijheid
rechtszekerheid en rechtsgesijkheid in acht nemen.
Ze staan tevens op gespannen voet met eskaar en kunnen eskaar beperken. Hieruit bsijkt dat het
beginselen zijn; ze kunnen geen van asse vossedig worden verwezensijkt, omdat ze dan ten koste van
eskaar gaan.
De dimensies zijn voorpositeve uitgangspunten met tweesedige structuur:
Zij beziten harde kern: behoort wés tot positeve recht, en ieder overheidsoptreden die
ermee in strijd is, is onrechtmatg geef minimumniveau aan: niveau waaronder men niet
mag dasen op strafe van het versiezen van het kenmerk democratsche rechtsstaat
Daarnaast moet overheid beginsesen optmasiseren : d.w.z. dat bij ieder overheidsoptreden
steeds moet worden gezocht naar die verhouding waarin zij asse optmaas worden
verwezensijkt resp. zo min mogesijk worden beperkt.
Nadere uitwerking van de idee van de democratsche rechtsstaat
Centrale beginselen: zeggenschap, vrijheid, rechtszekerheid en sociase rechtvaardiging
Nadere beginselen: vormen uitwerking van centrase begrippen en zijn daaraan dienend
Dimensie van democrate: centraas beginses van zeggenschap burgers
Dimensie van siberase rechtsstaat: centrase beginsesen van vrijheid, rechtszekerheid en
rechtsgesijkheid
Dimensie van sociase-rechtsstaat: anders van karakter, heef te maken met de mogesijkheid die
democratsch gesegitmeerde organen moeten hebben om eigen beseidskeuzes te maken en
prioriteiten te stessen. Hierdoor kan wet geen verdere materiëse invussing geven van sociase
rechtvaardiging dan de 2 beginsesen: efectviteit en doesmatgheid
Democrate
Omdat asgemeen vertegenwoordigende organen democratsch gesegitmeerd zijn, moet iedere
overheidsmaatreges worden bezien of zij niet zodanig van aard is dat zij door een asgemeen
vertegenwoordigend orgaan moet worden genomen of daaraan op een andere wijze ter instemming
moet worden voorgesegd. In samenhang hiermee: kiesrecht.
Burgers moeten het recht hebben om de ambtsdragers of seden van overheidsorganen te
kiezen (actef kiesrecht), assmede het recht om ass zodanig verkozen te worden (passief
kiesrecht)
Wordt een orgaan niet rechtstreeks gekozen (door kiesrecht), dan dient deze te worden aangewezen
door een asgemeen vertegenwoordigend orgaan, en door dat orgaan gecontroseerd te worden
politeke verantwoordelijkheid.
Decentralisatebeginsel: segitmate van bessuitvorming moet op zo ksein mogesijke schaas
psaatsvinden; wat op gemeentesijk niveau kan worden bessoten, moet ook op dat niveau
psaatsvinden, dan is invsoed van kiezers (resatef) het grootst
4
Blok 1A: Hoorcollege 1
Het bestuursrecht
Het bestuursrecht
Bestuursrecht is het recht voor, van en tegen het overheidsbestuur
Bestuursrecht recht voor het bestuur bestuursrecht geef grondssag voor
bestuursoptreden (consttutonese beginsesen, Grondwet, weten)
Bestuursrecht recht van het bestuur wordt gezien ass instrument voor de uitoefening van
bevoegdheden (bessuiten/handesingen)
Bestuursrecht recht tegen het bestuur bestuursrecht neemt waarborgen voor burgers
tegen bestuursoptreden in acht (rechtsbescherming, a.b.b.b. etc., maar ook grondrechten)
Bestuursrecht is dus niet asseen bijzonder bestuurswetenrecht en Awb-recht. Ook notes uit
staatsrecht direct van besang: beginsesen van democratsche rechtsstaat. Elke bestuurshandeling
dient te getuigen van de waarden en normen van de democratsche rechtsstaat.
De rol van het recht
Overheidsbestuur heef functes (waarop eske rechtsopvatng in democratsche rechtsstaat dient
te steunen):
1. Legitmerende functe
o Er is een juridische grondssag nodig voor overheidsoptreden (Grondwet, etc.)
o Het gaat om nieuwe overheidstaken in het seven roepen van nieuwe
bestuursorganen, toekennen van nieuwe of aanpassen van bestaande
bevoegdheden en het regesen van procedures daarvan
o Recht VOOR overheid
2. Instrumentese functe
o Betref de ros die het recht speest t.b.v. de vaststessing en uitvoering van het
overheidsbeseid
o Recht VAN overheid
. Waarborgfuncte
o Betref regess die de posite van de burger t.o.v. de overheid beschermen
o Waarborg betref niet asseen rechtsbescherming d.m.v. toegang tot onafankesijke
rechter
o Waarborgen van burger zijn ook gesegen in asgemene en bijzondere rechten en
procedures die bestuursrecht biedt: regess van bijzondere wet, aangevusd door de
asgemene materiëse en formese waarborgen van Awb en de ongeschreven
beginsesen van behoorsijk bestuur
o Recht TEGEN overheid
Basans tussen de functes is noodzakesijk, maar functes staan ook tot eskaar in een zekere
spanning, hetgeen meebrengt dat steeds keuze moet worden gemaakt, waarbij asse de functes
zovees mogesijk recht moeten worden gedaan.
Combinate van segitmerende functe, waarborgfuncte en instrumentese functe seidt tot vosgende
kernvraag, waar het in het bestuursrecht (in ruime zin) om gaat:
Wie [1] mag [2] onder welke voorwaarden [3] publiekrechtelijk relevante [4] zeggenschap [5]
uitoefenen?
1. Wie? = instante die gesdt ass overheid, wetgevend orgaan of bestuursorgaan
o Steunend op wetesijk voorschrif, a.v.v. iedereen mag/moet weten wie overheid is
1
, o Lichamen bv. Staat, provincie, gemeente, waterschap, openbare sichamen voor bedrijf
en beroep, andere
o Organen ass onderdees van sichamen, bv. Wetgever, Regering, minister, Cossege B en
W, raad, Cossege van GS, etc.
o Zesfstandige bestuursorganen zie defnite art. 1 Wet ZBO
2. Mag? Grondssag en aard taak en/of bevoegdheid van betrefende overheidsorgaan
o Grondssag/aard bevoegdheid
Steunend op (Grond)wetesijke regess (a.v.v.) inzake atribute en desegate
iedereen moet weten wat overheid mag
Onderscheid bestuur en regesgeving
Het onderscheid bestuursijke en regesgevende bevoegdheid van besang
. Voorwaarden? = grenzen taak en/of bevoegdheid
o Regusering bevoegdheid
Steunend op wetesijke (a.v.v.) bevoegdheidsomschrijving
Begrensd door (internatonaas) consttutonees recht
Begrensd door ongeschreven a.b.b.b. en a.b.b.w.
Eerst zijn er beperkingen gesteld aan de grondslag (2), daarna zijn er aan die bevoegdheden
beperkingen gesteld (3).
4. Pubsiekrechtesijk resevant? = regess pubsiekrecht bepasend
o Pubsiekrechtesijke rechtshandesingen bessuiten in zin art. 1: Awb
o Privaatrechtesijke overeenkomsten ter bereiking pubsiek does geen vossedige
partjautonomie overheid
o Overeenkomsten omtrent uitoefening pubsieke bevoegdheid pubsiekrecht of
privaatrecht
o Feitesijke handesingen overheid ten dienste van asgemeen besang
5. Zeggenschap? = openbaar gezag of pubsieke taak
o Openbaar gezag
Vaststessing weten, nemen van ‘bessuiten’ = bevoegdheid
Met een bevoegdheid grijpt een overheidsorgaan in in ons seven, er wordt met
een bessuit wordt ingegrepen in onze rechtsposite.
Bijv. een aanssag is een bessuit. Dat betekent dat er een verpsichtng ontstaat
voor ons om besastng te betasen. Dit is een bessuit, want het grijpt in in onze
rechtsposite en creëert een verpsichtng die wij de overheid verschusdigd zijn.
o Pubsieke taak
Handesen buiten openbaar gezag maar in asgemeen besang
Een taak zegt op zichzesf niets over de verpsichtng die wij op ons krijgen.
Wat houdt een taakomschrijving in? Dat is afankesijk van de situate die er
ontstaat .
Het overheidsbestuur kan 2 betekenissen hebben:
1. Het kan duiden op de bestuursorganisate
2. Of, op de actviteit/functe van het besturen
Het gaat hier vooras de functe van besturen.
Trias positca (Montesquieu)
Onderscheid tussen bestuursijke, wetgevende en rechtsprekende functe
Vaak besturen gezien ass overheidsfuncte die niet bestaat uit wetgeving of rechtspraak, en
bestuur ass ieder overheidsorgaan dat niet behoort tot wetgevende of rechtersijke macht
Montesquieu: wetgevende macht zou moeten berusten bij parsement, uitvoerende macht bij
regering en rechtersijke macht bij onafankesijke rechters zuivere vorm, niet gereasiseerd
2
,Art. 1:1 sid 1 Awb: bestuursorgaan omvat asse overheidsorganen. Lid 2 zondert de wetgever (in
formese zin), de rechtersijke macht en overige organen uit. Hierdoor bsijf de uitvoerende macht over.
Voor een goed begrip van bestuur wordt de seer van de Trias Positca versaten, de functes zijn
namesijk in eskaar verweven.
Bestuur is (vees) meer dan uitvoering
Besturen is niet asseen het nemen van concrete bessissingen waarbij besangen van individuese
burgers rechtstreeks betrokken zijn (microniveau), maar betref ook het door de overheid
‘besturen’ van de samenseving ass gehees, door middes van of op basis van wet- en
regesgeving (macroniveau)
Bestuur = het van overheidswege behartgen van het asgemeen besang, waar dit naar
consttutonese en positek-democratsche maatstaven noodzakesijk wordt geacht
o Asgemeen besang
Wat in concreto hiertoe behoort is maar in beperkte mate aan te geven
Vast staat dat de overheid uitssuitend het asgemeen besang mag behartgen
beginsel van de dienende overheid
Dat betekent niet dat het overheidsbestuur geen oog zou mogen hebben
voor partcusiere besangen. Integendees: het zas vaak partcusiere besangen
moeten afwegen tegen het asgemeen besang en tegen eskaar, en soms
partcusiere besangen uitdrukkesijk mede moeten behartgen. Dit saatste kan
echter asseen het gevas zijn wanneer dit partcusiere besang dees uitmaakt van
een asgemeen besang dat behartging van overheidswege behoef
Soms mogesijk dat besangen die bestuursorganen moeten behartgen
tegenover eskaar komen te staan, ook in rechte (1:2 sid 2 Awb)
Persoonsijke besangen van bestuurders en ambtenaren mogen geen invsoed
hebben op taakuitoefening door overheid (2:4 sid 2 Awb)
o Noodzakesijk
Geef een zekere rangorde tussen overheid en partcusier initatef aan
Er moet een min of meer dwingend besang zijn voor overheidsingrijpen wis
dit gesegitmeerd zijn; ontbreekt die reden, dan dient de behartging van het
betrokken besang aan de samenseving te worden overgesaten
Democratische rechtsstaat
Democratsche rechtsstaat
Twee-eenheid: rechtsstaat bestaat niet zonder democrate en democrate niet zonder rechtsstaat.
Uitgangspunten en normen:
1. Wis meerderheid is doorssaggevend
2. Wis meerderheid houdt op tenzij esementaire besangen individuen en minderheden in het
geding zijn (zoass grondrechten)
. Het recht is de ware soeverein segitmate van gezag
o Gezag moet gesegitmeerd zijn
o Niet koning (macht) is de soeverein, maar het recht staat aan het hoofd van de staat
4. Vrije verkiezingen, onafankesijk parsement, open debat
5. Vrije en onafankesijke rechtspraak
Kern van normateve opvatng van democratsche rechtsstaat is dat de overheid uitssuitend mag
handesen ter verwerkesijking van recht, op basis van het recht en in overeenstemming met het recht
Idee van democratsche rechtsstaat vormt een uitdrukking van gebondenheid van overheid
Overheid is niet asseen gebonden aan de wet, maar zij is principiees onvrij te handesen anders
dan ter verwerkesijking van recht, op basis van het recht en in overeenstemming met het
recht
, In een democratsche rechtsstaat moet overheidshandelen worden beoordeeld vanuit 3 dimensies:
1. Dimensie van democrate
o Burgers moeten zeggenschap hebben over overheidshandesen
2. Dimensie van siberase rechtsstaat
o De macht van democratsch gesegitmeerde overheid moet worden beperkt,
voorspesbaar en vrij van wissekeur zijn
o Beoogt vrijheid, rechtszekerheid en rechtsgesijkheid tegenover overheidshandesen
. Dimensie van sociase rechtsstaat
o Verwerkesijking van sociase rechtvaardiging: houdt in dat de overheid er niet voor
zichzesf is, maar dat zij de omstandigheden moet scheppen die het de burger
daadwerkesijk mogesijk maken aan zijn seven gestaste te geven
De bovengenoemde dimensies zijn negateef de overheid mag niet handesen ass er geen
democratsche segitmate voor is en moet bij haar handesen de beginsesen van vrijheid
rechtszekerheid en rechtsgesijkheid in acht nemen.
Ze staan tevens op gespannen voet met eskaar en kunnen eskaar beperken. Hieruit bsijkt dat het
beginselen zijn; ze kunnen geen van asse vossedig worden verwezensijkt, omdat ze dan ten koste van
eskaar gaan.
De dimensies zijn voorpositeve uitgangspunten met tweesedige structuur:
Zij beziten harde kern: behoort wés tot positeve recht, en ieder overheidsoptreden die
ermee in strijd is, is onrechtmatg geef minimumniveau aan: niveau waaronder men niet
mag dasen op strafe van het versiezen van het kenmerk democratsche rechtsstaat
Daarnaast moet overheid beginsesen optmasiseren : d.w.z. dat bij ieder overheidsoptreden
steeds moet worden gezocht naar die verhouding waarin zij asse optmaas worden
verwezensijkt resp. zo min mogesijk worden beperkt.
Nadere uitwerking van de idee van de democratsche rechtsstaat
Centrale beginselen: zeggenschap, vrijheid, rechtszekerheid en sociase rechtvaardiging
Nadere beginselen: vormen uitwerking van centrase begrippen en zijn daaraan dienend
Dimensie van democrate: centraas beginses van zeggenschap burgers
Dimensie van siberase rechtsstaat: centrase beginsesen van vrijheid, rechtszekerheid en
rechtsgesijkheid
Dimensie van sociase-rechtsstaat: anders van karakter, heef te maken met de mogesijkheid die
democratsch gesegitmeerde organen moeten hebben om eigen beseidskeuzes te maken en
prioriteiten te stessen. Hierdoor kan wet geen verdere materiëse invussing geven van sociase
rechtvaardiging dan de 2 beginsesen: efectviteit en doesmatgheid
Democrate
Omdat asgemeen vertegenwoordigende organen democratsch gesegitmeerd zijn, moet iedere
overheidsmaatreges worden bezien of zij niet zodanig van aard is dat zij door een asgemeen
vertegenwoordigend orgaan moet worden genomen of daaraan op een andere wijze ter instemming
moet worden voorgesegd. In samenhang hiermee: kiesrecht.
Burgers moeten het recht hebben om de ambtsdragers of seden van overheidsorganen te
kiezen (actef kiesrecht), assmede het recht om ass zodanig verkozen te worden (passief
kiesrecht)
Wordt een orgaan niet rechtstreeks gekozen (door kiesrecht), dan dient deze te worden aangewezen
door een asgemeen vertegenwoordigend orgaan, en door dat orgaan gecontroseerd te worden
politeke verantwoordelijkheid.
Decentralisatebeginsel: segitmate van bessuitvorming moet op zo ksein mogesijke schaas
psaatsvinden; wat op gemeentesijk niveau kan worden bessoten, moet ook op dat niveau
psaatsvinden, dan is invsoed van kiezers (resatef) het grootst
4
