OKI2
HANZE HOGESCHOOL ALO PABO JAAR 1 SEMESTER 2
Hanze hogeschool ALO PABO jaar 1 semester 2
[BEDRIJFSNAAM] | [BEDRIJFSADRES]
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 - Observeren & klassenmanagement........................................................................................ 2
Pedagogisch Didactisch Begeleiden....................................................................................................................5
H1. Observeren................................................................................................................................................5
H11. Klassenmanagement...............................................................................................................................9
Oefen tentamenvragen.......................................................................................................................................12
Hoorcollege 2 - Ontwikkeling van kinderen; Lichamelijk en sociaal- emotioneel............................................16
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................22
H2 Ontwikkeling van kinderen......................................................................................................................22
H7 Hoe leren kinderen?.................................................................................................................................27
Handboek voor Leraren.....................................................................................................................................31
H1.3 De werking van het geheugen...............................................................................................................31
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................32
Hoorcollege 3 - Ontwikkelingspsychologie; Sociaal, Cognitief, Creatief, Taal.................................................39
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................42
Hoorcollege 4 - Klassenmanagement & conflicthantering.............................................................................45
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................49
H11 klassenmanagement...............................................................................................................................49
Hoorcollege 5............................................................................................................................................... 55
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................58
Hoorcollege 6 - Verschillende soorten onderwijs + beginsituaties, leerdoelen, niveaus.................................61
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................66
H8.2 Didactisch analysemodel......................................................................................................................66
.......................................................................................................................................................................67
H8.2.1Doel.....................................................................................................................................................67
H8.2.2 Beginsituatie.....................................................................................................................................67
H9.1 Voorbereiding onderwijsleersituatie.....................................................................................................67
H9.1.2 Lesvoorbereidingsformulier: beginsituatie........................................................................................67
Hoorcollege 7............................................................................................................................................... 68
Oefenvragen................................................................................................................................................ 70
,Hoorcollege 1 - Observeren & klassenmanagement
Functies van observeren
Basis van pedagogisch-didactisch handelen
De groep en individuele leerlingen goed begeleiden
Onderwijs op maat kunnen geven
- Ontwikkeling volgen van leerlingen door observeren (al vanaf de kleuters) en toetsen
(veelal vanaf groep 3).
Observatiemethoden
Participerende observatie
Niet-participerende observatie
Ongestructureerde observatie
Gestructureerdeobservatie
(continu, time sampling, event sampling, of een combinatie)
- Omschrijving van ‘wat’ we observeren moet glashelder zijn (operationalisatie).
Iedereen die met een observatieformulier naar hetzelfde kijkt, moet hetzelfde scoren
(betrouwbaarheid).
Observatielijsten
Om te onderzoeken in welke ontwikkelingsfase de leerling zit.
Om te kijken waarom een kind vastloopt bij bepaalde opdrachten.
Om te onderzoeken waarom de leerling afwijkend gedrag vertoont.
Om meer te weten te komen over de belevingswereld van een kind.
Valkuilen bij beeldvorming
Sociaal-culturele achtergrond (leerling die beweeglijk is)
Emotionele betrokkenheid (kwetsbaarheid thuissituatie) halo- en horn-effect
Vooroordelen (uiterlijke kenmerken, opleidingsniveau ouders)
Projectie (eigenschappen van jezelf zie je terug)
Stemming (hoe zit je zelf in jouw vel)
Persoonlijke ervaringen (wat heb je zelf meegemaakt, opgedane cursussen)
Professioneel kijken naar kinderen - tips
Kijk bewust 's morgens naar elk kind in de groep als het binnenkomt (leg contact en let
op de lichaamstaal).
Kijk regelmatig rond, ook naar kinderen die buiten het lokaal werken.
Kijk naar kinderen in verschillende omstandigheden (tijdens bewegingsonderwijs zie je
misschien een ander kind dan tijdens rekenen).
Kies elke dag iets of een bepaalde leerling waar je speciaal op gaat letten.
Kijk vooral naar positieve dingen (ook al vallen negatieve dingen eerder op...). - Maak
notities over wat je ziet.
Klassenmanagement - Waarom is een klas goed 'managen' belangrijk?
, Een goede organisatie draagt bij aan een positief en stimulerend pedagogisch-didactisch
klimaat.
Klassenmanagement = effectieve leertijd vergroten. Effectieve leertijd vergroten door
het in de groep goed te laten lopen.
Klassenmanagement, waaraan gaat tijd verloren?
- Wisseling van de les
- Verplaatsen van tafels
- Opruimen
- In de kring komen
- Pakken van materiaal
- Stoelen verplaatsen
- Geen voorbereide les
Succesvol klassenmanagement
Succesvolle leerkrachten beschikken over een aantal basisvaardigheden (Kounin, 1970),
namelijk:
- Duidelijk zijn
- Consequent zijn
- Evenwichtig reageren
En:
- Goede didactisch vaardigheden
- Het lokaal effectief ingericht
- Heldere, acceptabele afspraken met leerlingen.
Aandachtspunten
Vlotte en duidelijke organisatie
Regels en gewoontevorming
Efficiënte tijdsbesteding
Structuur
Orde handhaven
- Gezag
- Storend gedrag voorkomen
- Storend gedrag corrigeren
Wanneer werken regels?
Positief geformuleerd
Beperkt in aantal
In samenspraak met leerlingen
Eenduidig en realistisch
Visueel gemaakt
Regelmatig bespreken/evalueren
Consequenties als leerlingen zich niet aan de regels houden
Een effectieve klasseninrichting - 3 basisregels
HANZE HOGESCHOOL ALO PABO JAAR 1 SEMESTER 2
Hanze hogeschool ALO PABO jaar 1 semester 2
[BEDRIJFSNAAM] | [BEDRIJFSADRES]
,Inhoudsopgave
Hoorcollege 1 - Observeren & klassenmanagement........................................................................................ 2
Pedagogisch Didactisch Begeleiden....................................................................................................................5
H1. Observeren................................................................................................................................................5
H11. Klassenmanagement...............................................................................................................................9
Oefen tentamenvragen.......................................................................................................................................12
Hoorcollege 2 - Ontwikkeling van kinderen; Lichamelijk en sociaal- emotioneel............................................16
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................22
H2 Ontwikkeling van kinderen......................................................................................................................22
H7 Hoe leren kinderen?.................................................................................................................................27
Handboek voor Leraren.....................................................................................................................................31
H1.3 De werking van het geheugen...............................................................................................................31
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................32
Hoorcollege 3 - Ontwikkelingspsychologie; Sociaal, Cognitief, Creatief, Taal.................................................39
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................42
Hoorcollege 4 - Klassenmanagement & conflicthantering.............................................................................45
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................49
H11 klassenmanagement...............................................................................................................................49
Hoorcollege 5............................................................................................................................................... 55
Oefententamen vragen.......................................................................................................................................58
Hoorcollege 6 - Verschillende soorten onderwijs + beginsituaties, leerdoelen, niveaus.................................61
Pedagogisch Didactisch Begeleiden..................................................................................................................66
H8.2 Didactisch analysemodel......................................................................................................................66
.......................................................................................................................................................................67
H8.2.1Doel.....................................................................................................................................................67
H8.2.2 Beginsituatie.....................................................................................................................................67
H9.1 Voorbereiding onderwijsleersituatie.....................................................................................................67
H9.1.2 Lesvoorbereidingsformulier: beginsituatie........................................................................................67
Hoorcollege 7............................................................................................................................................... 68
Oefenvragen................................................................................................................................................ 70
,Hoorcollege 1 - Observeren & klassenmanagement
Functies van observeren
Basis van pedagogisch-didactisch handelen
De groep en individuele leerlingen goed begeleiden
Onderwijs op maat kunnen geven
- Ontwikkeling volgen van leerlingen door observeren (al vanaf de kleuters) en toetsen
(veelal vanaf groep 3).
Observatiemethoden
Participerende observatie
Niet-participerende observatie
Ongestructureerde observatie
Gestructureerdeobservatie
(continu, time sampling, event sampling, of een combinatie)
- Omschrijving van ‘wat’ we observeren moet glashelder zijn (operationalisatie).
Iedereen die met een observatieformulier naar hetzelfde kijkt, moet hetzelfde scoren
(betrouwbaarheid).
Observatielijsten
Om te onderzoeken in welke ontwikkelingsfase de leerling zit.
Om te kijken waarom een kind vastloopt bij bepaalde opdrachten.
Om te onderzoeken waarom de leerling afwijkend gedrag vertoont.
Om meer te weten te komen over de belevingswereld van een kind.
Valkuilen bij beeldvorming
Sociaal-culturele achtergrond (leerling die beweeglijk is)
Emotionele betrokkenheid (kwetsbaarheid thuissituatie) halo- en horn-effect
Vooroordelen (uiterlijke kenmerken, opleidingsniveau ouders)
Projectie (eigenschappen van jezelf zie je terug)
Stemming (hoe zit je zelf in jouw vel)
Persoonlijke ervaringen (wat heb je zelf meegemaakt, opgedane cursussen)
Professioneel kijken naar kinderen - tips
Kijk bewust 's morgens naar elk kind in de groep als het binnenkomt (leg contact en let
op de lichaamstaal).
Kijk regelmatig rond, ook naar kinderen die buiten het lokaal werken.
Kijk naar kinderen in verschillende omstandigheden (tijdens bewegingsonderwijs zie je
misschien een ander kind dan tijdens rekenen).
Kies elke dag iets of een bepaalde leerling waar je speciaal op gaat letten.
Kijk vooral naar positieve dingen (ook al vallen negatieve dingen eerder op...). - Maak
notities over wat je ziet.
Klassenmanagement - Waarom is een klas goed 'managen' belangrijk?
, Een goede organisatie draagt bij aan een positief en stimulerend pedagogisch-didactisch
klimaat.
Klassenmanagement = effectieve leertijd vergroten. Effectieve leertijd vergroten door
het in de groep goed te laten lopen.
Klassenmanagement, waaraan gaat tijd verloren?
- Wisseling van de les
- Verplaatsen van tafels
- Opruimen
- In de kring komen
- Pakken van materiaal
- Stoelen verplaatsen
- Geen voorbereide les
Succesvol klassenmanagement
Succesvolle leerkrachten beschikken over een aantal basisvaardigheden (Kounin, 1970),
namelijk:
- Duidelijk zijn
- Consequent zijn
- Evenwichtig reageren
En:
- Goede didactisch vaardigheden
- Het lokaal effectief ingericht
- Heldere, acceptabele afspraken met leerlingen.
Aandachtspunten
Vlotte en duidelijke organisatie
Regels en gewoontevorming
Efficiënte tijdsbesteding
Structuur
Orde handhaven
- Gezag
- Storend gedrag voorkomen
- Storend gedrag corrigeren
Wanneer werken regels?
Positief geformuleerd
Beperkt in aantal
In samenspraak met leerlingen
Eenduidig en realistisch
Visueel gemaakt
Regelmatig bespreken/evalueren
Consequenties als leerlingen zich niet aan de regels houden
Een effectieve klasseninrichting - 3 basisregels