ORGANISME PRACTICUMS – THEMA 4: AMFIBIEËN EN REPTIELEN: OVERGANG
VAN WATER NAAR LAND
PRACTICUM 5: BOUWPLAN NEONATALE BIG, OPBOUW VAN DE THORAX EN HET
HART, AANPASSINGEN EN ADAPTATIES AAN HET CIRCULATIESTELSEL
Uitwendige structuren
Onder te verdelen in: kop, hals, romp en ledematen
Ledematen en gewrichten
• Varkers zijn teentopgangers. Elke poot heeft vier tenen: 2 dragende (3e en 4e) en 2 bijtenen (2e
en 5e), die allen eindigen in hoeven.
-> Bij de foetus zijn de hoeven omhuld door een beschermende laag van de opperhuid. Deze laag
droogt na de geboorte in en valt er dan vervolgens af.
• Voorpoten zijn dmv spierige verbinding (synsarcose) met de romp verbonden en de achterpoten
zijn dmv het heupgewricht met de romp verbonden
1
4 2
6 5
• Voorpoten: schoudergewricht (1), ellebooggewricht (2) en polsgewricht/ carpus (3)
• Achterpoten: heupgewricht (4), kniegewricht (5), hakgewricht/tarsus (6)
Navelstreng
De navelstreng hangt aan de ventrale zijde van de romp. Hierin verlopen twee arteriae (slagaders) en
één vene (ader) die tot de geboorte de placenta verbinden met de lichaamscirculatie van de foetus.
Naast deze bloedvaten bevat de navelstreng ook de allantoïssteel (urachus), die de verbinding
vormde tussen de urineblaas van de big en een met vruchtwater gevulde ruimte tussen de
vruchtvliezen, de allantoïsholte. De vruchtvliezen komen na de geboorte van de big als nageboorte
naar buiten.
Geslacht
Bij de big maken de externe geslachtskenmerken het al mogelijk om het verschil in sekse te duiden.
• Bij mannelijke biggen ligt de geslachtsopening net caudaal van de navel, want de penis is tijdens
de embryonale ontwikkeling langs de buikwand naar craniaal uitgegroeid. De penis wordt
omgeven door de voorhuid (het preputium). De balzak (het scrotum) met de testes en de bijbal
(epididymis) ligt aan de caudale zijde als een kleine verdikking vlak onder de staart en de anus
• Bij vrouwelijke biggen bevindt zich onder de staart en de anus de vrouwelijke geslachtsopening,
dus verder naar caudaal dan de mannelijke geslachtsopening. De vulva wordt aan weerszijden
begrensd door de schaamlippen (labia)
Bij beide geslachten liggen aan weerszijden van de mediaanlijn in de buikwand een melklijst die elk
uit zeven tepels bestaat.
,Buikholte
Locatie
De buikholte reikt vanaf het diafragma tot aan de bekkeningang, waar hij overgaat in de
bekkenholte. Door de sterke koepeling van het middenrif breidt de buikholte zich ver naar craniaal
uit binnen de ribben. De buikholte wordt aan de dorsale zijde begrensd door de lendenwervels, aan
de caudale zijde door het bekken en aan de laterale en ventrale zijde door de buikwand.
Peritoneum
Het buikvlies (peritoneum) bekleedt de binnenkant van de buikholte en de organen. Het pariëtale
peritoneum bekleedt de binnenkant van de buikholte en gaat aan de dorsale zijde over in het
viscerale peritoneum. Dit is een dubbelblad van buikvlies (ophangband) en bekleedt vervolgens de
verschillende buikorganen. Bij de mannelijke big stulpt het buikvlies via het lieskanaal naar buiten
richting scrotum/balzak. De testis en bijbal liggen dus intraperitoneaal.
Lever en maag
• De maag ligt enigszins gekromd tegen de viscerale (=orgaan) zijde van de elver. De maag zorgt
ervoor dat het voedsel wordt fijn gemaakt, zodat het in kleine stukjes naar de darmen kan.
Verder zorgt de maag voor het vermengen van voedsel met verteringsappen. Deze
verteringssappen zorgen voor het onschadelijk maken van bacteriën.
• De relatief grote lever ligt direct caudaal van het middenrif binnen de ribboog. De lever heeft een
belangrijke functie bij de verwerking en afvoer van afvalstoffen. Het filterd afvalstoffen uit het
bloed. De lever is met de maag en het duodenum verbonden via het omentum minus.
, Milt
De milt ligt links lateraal van de maag in het grote net (omentum majus). Het omentum majus is de
sterk uitgegroeide dorsale ophangband van de maag. Het verbindt de maag met de achterste
buikwand. In de milt worden rode bloedcellen afgebroken en worden afvalstoffen verwijderd. De
milt is een lange, dunne tongachtige structuur
Darmkanaal
Het darmkanaal is via een dorsale ophangband verbonden met de dorsale lichaamswand en wordt
verdeeld in een dunne (duodenum, jejunum, ilieum en scheilswortel) en een dikke darm.
Maag -> twaalfvingere darm (duodenum) -> jejunum -> ileum -> blinde darm (cecum) -> colon
ascendens (opstijgende deel dikke darm) -> colon transversum (overstekende deel) -> colon descendes
(afdalende deel) -> rectum -> anus
• Duodenum: U-vorming
• Als je kijkt naar de anatomie van het duodenum dan zie je dat het duodenum richting de
rechterkant loopt vanuit de maag.
• Er is geen duidelijke grens tussen jejunum en ileum aan te geven
• Het omentum majus is de dorsale ophangband van de maag. Het gaat sterk uitgroeien en andere
organen bedekken.
VAN WATER NAAR LAND
PRACTICUM 5: BOUWPLAN NEONATALE BIG, OPBOUW VAN DE THORAX EN HET
HART, AANPASSINGEN EN ADAPTATIES AAN HET CIRCULATIESTELSEL
Uitwendige structuren
Onder te verdelen in: kop, hals, romp en ledematen
Ledematen en gewrichten
• Varkers zijn teentopgangers. Elke poot heeft vier tenen: 2 dragende (3e en 4e) en 2 bijtenen (2e
en 5e), die allen eindigen in hoeven.
-> Bij de foetus zijn de hoeven omhuld door een beschermende laag van de opperhuid. Deze laag
droogt na de geboorte in en valt er dan vervolgens af.
• Voorpoten zijn dmv spierige verbinding (synsarcose) met de romp verbonden en de achterpoten
zijn dmv het heupgewricht met de romp verbonden
1
4 2
6 5
• Voorpoten: schoudergewricht (1), ellebooggewricht (2) en polsgewricht/ carpus (3)
• Achterpoten: heupgewricht (4), kniegewricht (5), hakgewricht/tarsus (6)
Navelstreng
De navelstreng hangt aan de ventrale zijde van de romp. Hierin verlopen twee arteriae (slagaders) en
één vene (ader) die tot de geboorte de placenta verbinden met de lichaamscirculatie van de foetus.
Naast deze bloedvaten bevat de navelstreng ook de allantoïssteel (urachus), die de verbinding
vormde tussen de urineblaas van de big en een met vruchtwater gevulde ruimte tussen de
vruchtvliezen, de allantoïsholte. De vruchtvliezen komen na de geboorte van de big als nageboorte
naar buiten.
Geslacht
Bij de big maken de externe geslachtskenmerken het al mogelijk om het verschil in sekse te duiden.
• Bij mannelijke biggen ligt de geslachtsopening net caudaal van de navel, want de penis is tijdens
de embryonale ontwikkeling langs de buikwand naar craniaal uitgegroeid. De penis wordt
omgeven door de voorhuid (het preputium). De balzak (het scrotum) met de testes en de bijbal
(epididymis) ligt aan de caudale zijde als een kleine verdikking vlak onder de staart en de anus
• Bij vrouwelijke biggen bevindt zich onder de staart en de anus de vrouwelijke geslachtsopening,
dus verder naar caudaal dan de mannelijke geslachtsopening. De vulva wordt aan weerszijden
begrensd door de schaamlippen (labia)
Bij beide geslachten liggen aan weerszijden van de mediaanlijn in de buikwand een melklijst die elk
uit zeven tepels bestaat.
,Buikholte
Locatie
De buikholte reikt vanaf het diafragma tot aan de bekkeningang, waar hij overgaat in de
bekkenholte. Door de sterke koepeling van het middenrif breidt de buikholte zich ver naar craniaal
uit binnen de ribben. De buikholte wordt aan de dorsale zijde begrensd door de lendenwervels, aan
de caudale zijde door het bekken en aan de laterale en ventrale zijde door de buikwand.
Peritoneum
Het buikvlies (peritoneum) bekleedt de binnenkant van de buikholte en de organen. Het pariëtale
peritoneum bekleedt de binnenkant van de buikholte en gaat aan de dorsale zijde over in het
viscerale peritoneum. Dit is een dubbelblad van buikvlies (ophangband) en bekleedt vervolgens de
verschillende buikorganen. Bij de mannelijke big stulpt het buikvlies via het lieskanaal naar buiten
richting scrotum/balzak. De testis en bijbal liggen dus intraperitoneaal.
Lever en maag
• De maag ligt enigszins gekromd tegen de viscerale (=orgaan) zijde van de elver. De maag zorgt
ervoor dat het voedsel wordt fijn gemaakt, zodat het in kleine stukjes naar de darmen kan.
Verder zorgt de maag voor het vermengen van voedsel met verteringsappen. Deze
verteringssappen zorgen voor het onschadelijk maken van bacteriën.
• De relatief grote lever ligt direct caudaal van het middenrif binnen de ribboog. De lever heeft een
belangrijke functie bij de verwerking en afvoer van afvalstoffen. Het filterd afvalstoffen uit het
bloed. De lever is met de maag en het duodenum verbonden via het omentum minus.
, Milt
De milt ligt links lateraal van de maag in het grote net (omentum majus). Het omentum majus is de
sterk uitgegroeide dorsale ophangband van de maag. Het verbindt de maag met de achterste
buikwand. In de milt worden rode bloedcellen afgebroken en worden afvalstoffen verwijderd. De
milt is een lange, dunne tongachtige structuur
Darmkanaal
Het darmkanaal is via een dorsale ophangband verbonden met de dorsale lichaamswand en wordt
verdeeld in een dunne (duodenum, jejunum, ilieum en scheilswortel) en een dikke darm.
Maag -> twaalfvingere darm (duodenum) -> jejunum -> ileum -> blinde darm (cecum) -> colon
ascendens (opstijgende deel dikke darm) -> colon transversum (overstekende deel) -> colon descendes
(afdalende deel) -> rectum -> anus
• Duodenum: U-vorming
• Als je kijkt naar de anatomie van het duodenum dan zie je dat het duodenum richting de
rechterkant loopt vanuit de maag.
• Er is geen duidelijke grens tussen jejunum en ileum aan te geven
• Het omentum majus is de dorsale ophangband van de maag. Het gaat sterk uitgroeien en andere
organen bedekken.
