ORGANISME HOORCOLLEGES – THEMA 5: OVERGANG VAN KOUDBLOEDIG
NAAR WARMBLOEDIG
HC14 ‘RODE DRAAD’ HOORCOLLEGE THEMA 5
Algemene principes vertering
Mechanisch proces: kauwen, slikken, mengen
Secretie van verteringssappen
Enzymatische afbraak van nutriënten
Absorptie
Uitscheiden
Vertering vs fermentatie (eten wat het dier niet zelf kan verteren en daar MO bij nodig heeft)
Oerdarm
Voordarm
Middendarm
Einddarm
Keelholte -> slokdarm -> maag -> duodenum (twaalfvingerige darm) -> jejunum -> ileum -> caecum
(blinde darm) -> dikke darm (colon ascendens, colon transversus, colon descendens) -> rectum ->
anus
Voordarm
Pharynx/keelholte (kieuwboogderivaten)
Luchtwegen
Slokdarm
Maag
Lever
Pancreas (alfvleesklier)
Duodenum (12-vingerige darm)
t/m uitmonding pancreasafvoerbuis
Middendarm
Dunne darm:
- duodenum (laatste deel)
- jejunum (gekronkelde darm)
- ileum
Dikke darm:
- cecum (blinde darm)
- colon ascendens
- colon transversus (eerste 2/3 deel)
Einddarm
Colon transversum (laatste deel)
Colon descendens
Cloaca
- rectum -> anus (ectoderm, geen onderdeel oerdarm)
- sinus urogenitalis -> geslachtsopening
Ontwikkeling mondholte
, Stomodeum: deuk aan mondzijde waar de mond komt
Proctodeum: deuk aan cloacazijde waar later de cloaca komt
-> deze indeukingen zijn ectoderm en sluiten aan op het endoderm
Oropharyngeale membraan gaan in regressie als je slikbewegingen gaat maken
Ontwikkeling primair gehemelte
Inzakkende neusplacodes zijn gescheiden van mondholte
Restant oronasale membraan = primair gehemelte
De neusholte groeit naar dorsaal tot het aansluit op de keelholte. Er blijft dan een scheiding
tussen de mondholte en de neusholte over: oronasale membraan. -> later in regressie stukje
van dit primitieve gehemelte blijft over en dat is het bultje achter je snijtanden
Ontwikkeling secundair gehemelte
Processi palatini (bulten vanuit het palatum/gehemelte) vanuit ontwikkelde bovenkaak
- fuseren met neusseptum
- fuseren met restant primair gehemelte
- caudale delen fuseren niet: arcus palatopharyngeus (boog tussen palatum binnen palatum
gehemelte binnen de pharynx; tussen neusdeel en monddeel)
Papilla incisiva
2/3 palatum durum (hard) – craniale zijde
1/3 palatum molle (zacht – caudale zijde
NAAR WARMBLOEDIG
HC14 ‘RODE DRAAD’ HOORCOLLEGE THEMA 5
Algemene principes vertering
Mechanisch proces: kauwen, slikken, mengen
Secretie van verteringssappen
Enzymatische afbraak van nutriënten
Absorptie
Uitscheiden
Vertering vs fermentatie (eten wat het dier niet zelf kan verteren en daar MO bij nodig heeft)
Oerdarm
Voordarm
Middendarm
Einddarm
Keelholte -> slokdarm -> maag -> duodenum (twaalfvingerige darm) -> jejunum -> ileum -> caecum
(blinde darm) -> dikke darm (colon ascendens, colon transversus, colon descendens) -> rectum ->
anus
Voordarm
Pharynx/keelholte (kieuwboogderivaten)
Luchtwegen
Slokdarm
Maag
Lever
Pancreas (alfvleesklier)
Duodenum (12-vingerige darm)
t/m uitmonding pancreasafvoerbuis
Middendarm
Dunne darm:
- duodenum (laatste deel)
- jejunum (gekronkelde darm)
- ileum
Dikke darm:
- cecum (blinde darm)
- colon ascendens
- colon transversus (eerste 2/3 deel)
Einddarm
Colon transversum (laatste deel)
Colon descendens
Cloaca
- rectum -> anus (ectoderm, geen onderdeel oerdarm)
- sinus urogenitalis -> geslachtsopening
Ontwikkeling mondholte
, Stomodeum: deuk aan mondzijde waar de mond komt
Proctodeum: deuk aan cloacazijde waar later de cloaca komt
-> deze indeukingen zijn ectoderm en sluiten aan op het endoderm
Oropharyngeale membraan gaan in regressie als je slikbewegingen gaat maken
Ontwikkeling primair gehemelte
Inzakkende neusplacodes zijn gescheiden van mondholte
Restant oronasale membraan = primair gehemelte
De neusholte groeit naar dorsaal tot het aansluit op de keelholte. Er blijft dan een scheiding
tussen de mondholte en de neusholte over: oronasale membraan. -> later in regressie stukje
van dit primitieve gehemelte blijft over en dat is het bultje achter je snijtanden
Ontwikkeling secundair gehemelte
Processi palatini (bulten vanuit het palatum/gehemelte) vanuit ontwikkelde bovenkaak
- fuseren met neusseptum
- fuseren met restant primair gehemelte
- caudale delen fuseren niet: arcus palatopharyngeus (boog tussen palatum binnen palatum
gehemelte binnen de pharynx; tussen neusdeel en monddeel)
Papilla incisiva
2/3 palatum durum (hard) – craniale zijde
1/3 palatum molle (zacht – caudale zijde
