Samenvatting Organisme - Zelfstudies Thema 6

ORGANISME ZELFSTUDIES – THEMA 6: DE MENS

BOUW EN ORGANISATIE VAN HET RUGGENMERG (HC17)
Ontwikkeling ruggenmerg
 De wand van de neurale buis bestaat uit neuropitheel en differentieert tot ependymcellen die de
bekleding van het kanaal vormen. Het overige neuropitheel ontwikkelt zich tot neuronen en hun
steuncellen
 Proliferatiezone, zone waarin steeds nieuwe neuronen worden gevormd die direct naast he
ependym ligt. Deze neuronen migreren naar de buitenkant en vormen een dikke laag waaruit
eindelijk axonen en dendrieten vormen.
Hieromheen komt een laagje myeline
 Witte stof: het weefsel dat bestaat uit
uitlopers en zich aan de buitenzijde
bevindt
 Grijze stof: het weefsel dat bestaat uit
cellichamen van de neuronen (soma)
 De sulcus limitans deelt de neurale buis
op in een dorsaal (sensibele neuronen)
en ventraal (motorische neuronen) gedeelte
 Dorsale/sensibele ganglia: lateraal gelegen clusters ontstaan uit neurale lijstcellen waarvan de
cellen hierin zullen differentiëren tot sensibele neuronen
-> Dorsale hoorn = hierin bevinden zich sensibele neuronen voor informatie ontvangen en
doorsturen
-> Ventrale hoorn = hierin bevinden zich motorische neuronen (voorhoorn) voor output
 Ontwikkeling ruggenmerg van intermediare stadium (A) naar volwassen stadium (B)
- het neurale kanaal wordt kleiner t.o.v. massa neuraal weefsel
- de vorm van de grijze stof verandert van vorm
- er ontstaat een dikke witte stof rondom de grijze stof




Ontwikkeling ruggenmergzenuwen
 Ruggenmergzenuw (spinale zenuw): samenkoming van de voor- en achterwortels
 Ontwikkeling ruggenmergzenuw:
1. vorming uitlopers (axonen) van de motorische
neuronen in de ventrale hoorn
2. axonen verlaten ruggenmerg in bundels aan de
ventro-mediale zijde en vormen de voorwortels
3. sensibele neuronen die in de dorsale ganglia liggen
zenden hun dendrieten (lateraal) in bundel uit

, richting het doelorgaan en de axonen (mediaal) in bundels richting de achterhoorn. De bundels
vormen de achterwortels.

LATE ONTWIKKELING VAN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL VAN GEWERVELDEN
(HC17)
Onderdelen neurale buis
 Vanuit het neuro-ectoderm gevormd
 Huid: het ectodermale bedekkende oppervlakte van de buis
 Neurale lijstcellen: cellen die los zijn gekomen tijdens de vorming van de buus
 Wand: de zijde van de buis
 Lumen: het binnenste van de buis
 Sucus limitans: een longitudinale groeve die het lumen van de buis opdeeld in: dorsaal en
ventraal




De wand van de neurale buis
 Neuro-epitheel: het weefsel dat de wand van de neurale buis vormt en zal zich differentiëren tot
celtypen die onderdeel vormen van het CSZ (neuronen met de gliacellen)
-> dit zal zich verder gaan differentiëren -> neuronen, functionele zenuwcellen, met hun
steuncellen, ook wel gliacellen genoemd.
 Steuncellen:
- ependymcellen: endotheel; dekweefselcellen
- astrocyten: lange vertakte uitlopers die uitwisseling van stoffen tussen neuronen en bloed
reguleren en steun/herstel leveren bij beschadiging
- oligodenrocyten: uitlopers van neuroen, erg klein; vormen myelineschede. Dit is een vetachtige
stof die om de zenuwuitlopers ligt. Zorgt voor snellere geleiding van impulsen

Het lumen van de neurale buis
 Neurale kanaal = het lumen van de neurale buis
 Zal in de caudale regio in regressie gaan (onder niveau achterhoofdgat). Het zal zich ontwikkelen
tot het ruggenmerg
 Zal in craniale regio zich ontwikkelen tot het ventrikelsysteem (boven niveau achterhoofdgat).
Het gaat flink groeien en krommen

Vorming primaire en secundaire hersenblaasjes
 Primaire hersenblaasjes:
1. Prosencephalon: telecephalon + diencephalon
2. Mesencephalon: mesencephalon
3. Rhombencehalon: metencephalon + myelencephalon
 Uit de drie primaire hersenblaasjes ontstaan vijf secundaire hersenblaasjes:
1. Telecephalon

, - cerebrale hemisferen + oviduct + basal nuclei
- laterale ventrikels
2. Diencephalon
- thalamus, hypothalamus, epithalamus, optic vesicle
- 3e ventrikel
3. Mesencephalon
- middenhersenen; noem je nog steeds het mesencephalon
- cerebrale aquaduct
4. Metencephalon (rostral rhombencephalon)
- pons, cerebellum, medulla
- bovenste en onderste 4e ventrikel
5. Myelencephalon (caudal rhombencephalon)
- ruggenmerg, ruggenmergcellen
- centrale kanaal

Secundair hersenblaasje Onderdeel ventrikelsysteem
Telecephalon Cerebrale hemisferen + oviduct + basal nuclei
Diencephalon Thalamus, hypothalamus, epithalamus, optic vesicle
Mesencephalon Middenhersenen
Metencephalon cerebellum, medulla, pons
Myelencephalon ruggenmerg

Het craniale deel van de neurale buis groeit zo hard dat de buis als het ware een beetje opgevouwen
wordt. Het opvouwen van de buis, ook wel het krommen van de buis genoemd, vindt plaats doordat
er op vaste locaties in de buis krommingen of flexuren ontstaan. Er ontstaan in het primaire
hersenblaasjes stadium twee ventrale flexuren (krommingen waarbij de buis naar voren buigt). In
het secundaire hersenblaasjes stadium ontstaat vervolgens nog een dorsale flexuur.

Ventrale flexuren
 De cervical flexure bevindt zich op de overgang van het ruggenmerg naar het
rhombencephalon; duwt het mesencephalon omhoog
 De cephalic flexue bevindt zich ter hoogte van het
mesencephalon

Dorsale flexuren
De pontine flexure geneert het 4e ventrikel,
bevindt zich op de overgang van het
myelencephalon naar het metencephalon




Amnionholte: het eerste hersenvloeistof in de embryonale ontwikkeling
Cerebral spinal fluid: het uiteindelijke hersenvloeistof in het ventrikelsysteem