Samenvatning BE 2
H11: Kostenstructuur
11.1 vaste en variabele kosten
Als kosten recht evenredig variëren met de omvang van de producte is er sprake van
proportoneel variabele kosten. Per eenheid product blijven de variabele kosten dan steeds
gelijk.
Bij deingressief variabele kosten nemen de kosten verhoudingsgewijs minder sterk toe dan de
producte. Dit is het geval als bij een relatef laag niveau de producte wordt opgevoerd.
Gevolg is dat de kosten per eenheid product een dalend verloop vertonen. Kan bijvoorbeeld
komen door kwantumkortng.
Proingressief variabele kosten komen vaak voor bij een hoge producteomvang. De variabele
kosten stjgen dan relatef sneller dan de geproduceerde hoeveelheid, waardoor de kosten
per eenheid zullen toenemen.
Van trapsingewijs variabele kosten is sprake als productemiddelen slechts beperkt deelbaar
zijn, maar op korte termijn in de benodigde hoeveelheid kunnen worden ingezet.
In onderstaande fguurr proportoneel, progressief, degressief.
Relevant producton raninge (relevante producte interval) r kosten zijn alleen echt vast, als
we er vanuit gaan dat het producteniveau zich bevindt binnen de capaciteitsgrenzen, de
producte-interval dus.
Kostensoorten kunnen zowel variabel als vast zijn; denk bijvoorbeeld aan energiekostenr een
vast ‘recht’ per jaar, en een tarief per kilowatuur. Dit zijn ingemeningde kosten (mixed costs).
Bij een lineair verloop van de kosten, kan er gebruikt gemaakt worden van de hooing-laaing
methode om een globale indicate (= bezwaar) te krijgen van het kostenverloop.
Vraagstuk 11.1 is een voorbeeld van de hoog-laag methode.
11.2 Break-evenanalyse
Het break-evenpunt is het punt waarbij de onderneming ‘quite’ speelt. Het onderzoek naar
de relate van omzet, totale kosten en winst met de producteomvang/afzet en het bepalen
van het break-evenpunt heef break-evenanalyse.
Elke eenheid die wordt geproduceerd en verkocht verkleint het verlies met het verschil
tussen de verkoopprijs en de variabele kosten per eenheid. Dit verschil heet de
,dekkiningsbijdrainge. Het break-evenpunt is die afzet waarbij de totale dekkingsbijdrage precies
groot genoeg is om de totale vaste kosten te kunnen dekken.
Voor de break-evenafzet geldtr
BE afzet = vaste kosten / verkoopprijs – variabele kosten per eenheid
BE afzet = constante kosten / p – variabele kosten
BE afzet = constante kosten / dekkiningsbijdrainge
Met een break-evenanalyse kan antwoord gegeven worden op onderstaande vragenr
- Welke gevolgen heef een wijziging van de verkoopprijs?
- Wat is de invloed van een toename van de vaste kosten?
- Welke consequentes heef een andere productemethode?
- Hoe groot moet de afzet zijn om een bepaalde winst te realiseren?
Voorbeeld 11.4
Wavekings heef aas doeasteaaing een jaaraijkse winst te behaaen van minstens €150.000. Om
dit te reaaiseren zaa zijn afzet zodanig moeten zijn, dat de totaae dekkingsbijdrage € 150.000
meer is dan het bedrag van de vaste kosten. De daartoe noodzakeaijke afzet is dus:
(4.500.000 + 150.000) / 625 – 250
= 4.650. = 12.400 stuks
Voorbeeld 11.5
Bij de introducte van een nieuw beaeggingsfonds geef de directe aan de voagende cijfers
over het eerstkomende jaar te verwachten:
Promotekosten: 1.550.000 aantaa transactes: 0.000
Personeeaskosten: 00.000 gem. transactegroote: 5.000
Overige kosten: 250.000
De provisies (een percentage over de transactegroote) zijn de enige inkomsten van het
fonds. Aaae kosten zijn vaste kosten. Wat is het provisiepercentage dat dan behaaad moet
worden voor een break-even afzet?
De vaste kosten zijn: 1.550.000 + 00.000 + 250.000 = 3.000.000
De dekkingsbijdrage is de provisieopbrengst; er zijn immers geen variabeae kosten. De totaae
transactegroote is: 0.000 x 5.000 = 400.000.000.
Voor de break-evenomzet geadt:
Vaste kosten / provisieopbrengst = 3.000.000 / provisiepercentage van 400.000.000
Dus: provisiepercentage = 3.000..000.000 x 100 % = 0,75 %
, Veronderstelliningen die ten ingrondslaing liingingen aan de break-evenanalyse:
- Lineariteit van kosten en opbrengstenr dus alleen als kosten een proportoneel
verloop hebben kan de break-evenanalyse worden toegepast.
- Eén soort productr bij niet-homogene producten verschilt de dekkingsbijdrage per
product. Indien de procentuele dekkingsbijdrage wel steeds hetzelfde is, kan er wel
een break-evenomzet worden bepaald.
- Producte = afzetr wanneer dit niet het geval is ontstaat er een voorraad.
Het veiliingheidsmaringe is een percentage waarmee de afzet of omzet kan zakken zonder dat
het bedrijf verliesgevend wordt.
Veiligheidsmarge = huidige afzet – break-evenafzet / huidige afzet
We kunnen een grafsche presentate geven van de samenhang tussenwinst en
bedrijfsdrukter de proftvolumechart, die geen afzonderlijke opbrengsten- en kostenlijnen
laat zien, maar een winstlijn. De helling van de winstlijn geef een indicate van de
hefboomwerkining van de kostenstructuur. Hoe steiler de winstlijn, hoe groter de invloed van
een afzetverandering op de winst en hoe risicovoller de onderneming is.
Ingeval er sprake is van overschakeling op een andere productetechniek, is het voor een
bedrijf van belang om te weten bij welk producteniveau omschakeling voordelig begint te
worden. De indifferentepunt ligt bij de producteomvang waarbij de kosten (en de winst)
van beide productetechnieken hetzelfde zijn.
Outsourcining: hierbij worden vaste kosten omgezet in variabele kosten, het werk wordt niet
door de vaste afdeling gedaan, maar bijvoorbeeld door een extern transportbedrijf.
H11: Kostenstructuur
11.1 vaste en variabele kosten
Als kosten recht evenredig variëren met de omvang van de producte is er sprake van
proportoneel variabele kosten. Per eenheid product blijven de variabele kosten dan steeds
gelijk.
Bij deingressief variabele kosten nemen de kosten verhoudingsgewijs minder sterk toe dan de
producte. Dit is het geval als bij een relatef laag niveau de producte wordt opgevoerd.
Gevolg is dat de kosten per eenheid product een dalend verloop vertonen. Kan bijvoorbeeld
komen door kwantumkortng.
Proingressief variabele kosten komen vaak voor bij een hoge producteomvang. De variabele
kosten stjgen dan relatef sneller dan de geproduceerde hoeveelheid, waardoor de kosten
per eenheid zullen toenemen.
Van trapsingewijs variabele kosten is sprake als productemiddelen slechts beperkt deelbaar
zijn, maar op korte termijn in de benodigde hoeveelheid kunnen worden ingezet.
In onderstaande fguurr proportoneel, progressief, degressief.
Relevant producton raninge (relevante producte interval) r kosten zijn alleen echt vast, als
we er vanuit gaan dat het producteniveau zich bevindt binnen de capaciteitsgrenzen, de
producte-interval dus.
Kostensoorten kunnen zowel variabel als vast zijn; denk bijvoorbeeld aan energiekostenr een
vast ‘recht’ per jaar, en een tarief per kilowatuur. Dit zijn ingemeningde kosten (mixed costs).
Bij een lineair verloop van de kosten, kan er gebruikt gemaakt worden van de hooing-laaing
methode om een globale indicate (= bezwaar) te krijgen van het kostenverloop.
Vraagstuk 11.1 is een voorbeeld van de hoog-laag methode.
11.2 Break-evenanalyse
Het break-evenpunt is het punt waarbij de onderneming ‘quite’ speelt. Het onderzoek naar
de relate van omzet, totale kosten en winst met de producteomvang/afzet en het bepalen
van het break-evenpunt heef break-evenanalyse.
Elke eenheid die wordt geproduceerd en verkocht verkleint het verlies met het verschil
tussen de verkoopprijs en de variabele kosten per eenheid. Dit verschil heet de
,dekkiningsbijdrainge. Het break-evenpunt is die afzet waarbij de totale dekkingsbijdrage precies
groot genoeg is om de totale vaste kosten te kunnen dekken.
Voor de break-evenafzet geldtr
BE afzet = vaste kosten / verkoopprijs – variabele kosten per eenheid
BE afzet = constante kosten / p – variabele kosten
BE afzet = constante kosten / dekkiningsbijdrainge
Met een break-evenanalyse kan antwoord gegeven worden op onderstaande vragenr
- Welke gevolgen heef een wijziging van de verkoopprijs?
- Wat is de invloed van een toename van de vaste kosten?
- Welke consequentes heef een andere productemethode?
- Hoe groot moet de afzet zijn om een bepaalde winst te realiseren?
Voorbeeld 11.4
Wavekings heef aas doeasteaaing een jaaraijkse winst te behaaen van minstens €150.000. Om
dit te reaaiseren zaa zijn afzet zodanig moeten zijn, dat de totaae dekkingsbijdrage € 150.000
meer is dan het bedrag van de vaste kosten. De daartoe noodzakeaijke afzet is dus:
(4.500.000 + 150.000) / 625 – 250
= 4.650. = 12.400 stuks
Voorbeeld 11.5
Bij de introducte van een nieuw beaeggingsfonds geef de directe aan de voagende cijfers
over het eerstkomende jaar te verwachten:
Promotekosten: 1.550.000 aantaa transactes: 0.000
Personeeaskosten: 00.000 gem. transactegroote: 5.000
Overige kosten: 250.000
De provisies (een percentage over de transactegroote) zijn de enige inkomsten van het
fonds. Aaae kosten zijn vaste kosten. Wat is het provisiepercentage dat dan behaaad moet
worden voor een break-even afzet?
De vaste kosten zijn: 1.550.000 + 00.000 + 250.000 = 3.000.000
De dekkingsbijdrage is de provisieopbrengst; er zijn immers geen variabeae kosten. De totaae
transactegroote is: 0.000 x 5.000 = 400.000.000.
Voor de break-evenomzet geadt:
Vaste kosten / provisieopbrengst = 3.000.000 / provisiepercentage van 400.000.000
Dus: provisiepercentage = 3.000..000.000 x 100 % = 0,75 %
, Veronderstelliningen die ten ingrondslaing liingingen aan de break-evenanalyse:
- Lineariteit van kosten en opbrengstenr dus alleen als kosten een proportoneel
verloop hebben kan de break-evenanalyse worden toegepast.
- Eén soort productr bij niet-homogene producten verschilt de dekkingsbijdrage per
product. Indien de procentuele dekkingsbijdrage wel steeds hetzelfde is, kan er wel
een break-evenomzet worden bepaald.
- Producte = afzetr wanneer dit niet het geval is ontstaat er een voorraad.
Het veiliingheidsmaringe is een percentage waarmee de afzet of omzet kan zakken zonder dat
het bedrijf verliesgevend wordt.
Veiligheidsmarge = huidige afzet – break-evenafzet / huidige afzet
We kunnen een grafsche presentate geven van de samenhang tussenwinst en
bedrijfsdrukter de proftvolumechart, die geen afzonderlijke opbrengsten- en kostenlijnen
laat zien, maar een winstlijn. De helling van de winstlijn geef een indicate van de
hefboomwerkining van de kostenstructuur. Hoe steiler de winstlijn, hoe groter de invloed van
een afzetverandering op de winst en hoe risicovoller de onderneming is.
Ingeval er sprake is van overschakeling op een andere productetechniek, is het voor een
bedrijf van belang om te weten bij welk producteniveau omschakeling voordelig begint te
worden. De indifferentepunt ligt bij de producteomvang waarbij de kosten (en de winst)
van beide productetechnieken hetzelfde zijn.
Outsourcining: hierbij worden vaste kosten omgezet in variabele kosten, het werk wordt niet
door de vaste afdeling gedaan, maar bijvoorbeeld door een extern transportbedrijf.
