Neurorevalidatie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 ‘Belangrijke neurowetenschappelijke concepten’.......................................................................2
Hoofdstuk 3 Plastciteit.................................................................................................................................. 6
Hoofstuk 4 Herstelvermogen van het zenuwstelsel.......................................................................................12
Hoofdstuk 8 ‘De emperische cyclus in de praktjkk moeite met aankleden’....................................................20
Hoofdstuk 9 ‘Principes en methode in de neurorevalidate’..........................................................................22
Hoofdstuk 10 ‘Stoornissen therapie/training’............................................................................................... 29
,Hoofdstuk 2 ‘Belangrijke neurowetenschappelijke
concepten’
2.1 Stimulus-ressonss eesrsus sonsaaas gesdrag
Oss zessuwsaeslsesl eesrwesrka siesa allesess maar eesrweska nnk. Vesesl oriscioess zijs gesbasesesrd no
orikkesls dies adesquaaes resactiess uialnkkess.
Hesa is beslasgrijk daa esess oatiisa nnk zeslf iesas gaaa nsdesrsesmess. Wil ana hasdesless is hiesrbij
beslasgrijk.
Vas stimulus saar resacties nf eas mntieaties saar acties is esess asdesr sesuraal orncess waarbij
asdesres hesrsessgesbiesdess besarnkkess zijs. Osdesrschesid aussess resactiesf ess sonsaaas gesdrag
blijka.
Sonsaases mnanriesk is mesesr mesdiaal ess resactiesees mnanriesk mesesr laaesraal geslesgess is des
hesrsessess. Mesdiaal is mesesr sonsaaas ess esmntinsesesl (issesr driees) ess laaesraal mesesr resactiese
siauatiesf (issoesless no). Resealidaties mnesa siesa altijd gesricha zijs no sarucauur. Hesa kas zijs daa
esess oatiisa gnesd hasdesla is des oraktijk ess ahuis ana siesas knma. Stimuli mnesaess afgesbnuwd
wnrdess saar zeslf gesisitiesesrd gesdrag. Bij snmmigess mnesa hesa sonsaases ess imoulsiesees wnrdess
afgesresmd ess hesa accessa lesggess no lesress nmgaas mesa sarucauur.
Fusctiess zijs eesraskesrd no eesrschillessdes sieesaus.
Fusctiess zijs no mesesrdesr olaaasess aesgeslijk is des hesrsessess eesraesgesswnnrdigd. Sesssnriesk ess
mnanriesk wnrdess gessauurd eia des hiesrarchisches sieesaus:
- Archisieesau: RM ess hesrsesssaam: arnusal ess resfeseess
- Palesnseiesau: limbisch sysaesesm ess basales kesrsess: esmntinseslese auanmatisches fusctiess
- Nesnsieesau: cnraese: cngsitieseese beswusaes ess cnmolesees isaesractiess
Vnnrbesesld mnanriesk: buigess eas des arm
- Archi: aesrugareskresfese
- Palesn: auanmatischhesmntinsesesl gesbaar bij eesrawijfeslisg
- Nesn: beswusa gessauurd bij esess nesfessisg
,Bij esess laessies is des hesrsessess is esess fuscties bijsa snnia geshesesl uiagesealless. Er is altijd esess ‘ressa
mngeslijkhesid’. Vnnr des sesurnresealidaties is hesa beslasgrijk des ressaesressdes mngeslijkhesdess zn
gnesd mngeslijk is kaara aes bressgess. Hesa saeslless eas esess cnscresesa ess resleseasa dnesl kas hesloess
fusctinsesress (gnal sestsg).
Essesmblesse circuias ess sesawesrkess
Vesrschillessdes deseslgesbiesdess is des hesrsessess wesrkess sauw samess ennr hesa ana saasd bressgess
eas esess besoaaldes actieiaesiae dia saama af eas Luria. Is des hesrsessess wnrda hesa samesssoesl
mngeslijk gesmaaka dnnr assnciatiesbasess (wiies sanfe subcnrticaal) dies alless eesrbisdess. Vala
esess deseslgesbiesd uia das:
- Asalngies gesbiesdess is des asdesres hesmisfesesr kas hesa neesrsesmess
- Asdesres fusctinsesles gesbiesdess kussess hesa neesrsesmess
- Hesrsessgesbiesdess dies neesrlaooess kussess dia hesa neesrsesmess
- Taak eesresessenudigess
- Afziess eas besoaaldes aakess
Waa is hesa beslasg?
1. Sannrsis gesrichaes isfnrmaties gesesf slescha besoesrkaes isfnrmaties des orimaires
sesurnlngisches fusctiess kussess enllesdig isaaca zijse aesrwijl des oatiisa esess hnno
ornblesmess esreaara is hesa dageslijks leseess. no actieiaesiaess ess oarticioatiessieesau
mnesaess zijs ornblesmess duideslijk wnrdess.
2. Bij des aasoak mnesaess wes nss siesa blisdsaaress no dies esses sannrsise maar no des
actieiaesiaess dies ennr des oatiisa beslasgrijk zijs.
Sesssnmnanrisches cirkeslhoesrcesoties-acties cyclus
Mnanriesk ess sesssnriesk zijs nslnsmakeslijk eesrbnsdess. Elkes enrm eas mnanriesk hesesf nbligaaes
sesssnrisches gesenlgess: resafesressties. Er wnrda gessornkess eas des sesssnmnanrisches schnrs.
Des oesrcesoties actieesesra is hesa bresis des sndiges saraaesgiesess ennr des acties. Waa is eas beslasg
eas des sesssnmnanrisches cirkesl ennr des resealidaties?
1. Iesdesres acties hesesf haar esigess sesssnrisches sarucauur. @n wnrda bij esess sesssnrisches
sannrsis duieslijk wesl hasdeslisgess geshisdesrd zulless zijs.
, 2. Mess kas ornbesress des isfnrmaties eia hesa zwakkes kasaal aes eesrsaesrkess. Dia wassesesr des
besaresfessdes sesssnriesk siesa geshesesl is nogesheseess.
3. Mess kas ornbesress des geswesssaes hasdeslisg eia esess asdesres sesssnrisches saraaesgies uia aes
enesress: bijennrbesesld eisuesles cnsarnles.
4. Mes skas des oatiisa ‘dwisgess’ asdesres isfnrmaties aes gesbruikess.
5. Resealidaties kas wnrdess gesziess als esess lesesrorncess. Des sesssnmnanrisches cirkesl is des
basis ennr hesa aaslesress eas hasdeslisgess.
Des olasticiaesia eas des hesrsessess maaka mngeslijk daa wes siesuwes sesssnmnanrisches knooeslisgess
kussess lesggess. Dneslbeswusaes ess gesrichaes wijzigisg eas des sesssnrisches isfnrmaties kas lesidess
ana esess zisenlles ess esfescties beshasdeslsaraaesgies.
Des sesurales basis eas mnanriesk: eas cnsaracties saar acties
Hnmusculus: smalles sariojes eas des gyrus orescessaralis (orimaires mnanrisches schnrs) ess geshesesl
oarallesl daaraas des gyrus onsacessaralis (orimaires snmaansesssnrisches schnrs). Mesdiaal liggess
enesa ess besesse das rnmo ess arm ess laaesraal hasd ess geslaaa. Des orimaires mnanriisches schnrs
saaaa fusctinsesesl dicha bij soisales mnanrsesurnsess ess soiesress.
besarnkkess hesrsessgesbiesdess
Vnnr dneslgesricha hasdesless zijs eesesl mesesr hesrsessgesbiesdess snndzakeslijk das allesess maar des
orimaires schnrs. Allesrlesi oariesaales ess frnsaales schnrsgesbiesdess dness mesese alsnnk des basales
kesrsess ess cesresbesllum.
Is des lnno eas hesa lesesrorncess eesrasdesra des besarnkkesshesid eas des hesrsessess dnnr hesa
auanmatisesress.
Om des juisaes hesrsessactieiaesia aes garasdesress mnesaess wes hasdeslisgsgesricha nesfessess.
Cesresbesllum
Hesa was esess mnanrisches hesrsessdesesle maar is nnk besarnkkess bij:
1. Aaslesress eas siesuwes eaardighesdess.
2. Aaslesress ess eesrfjsess eas cngsitiesees fusctiesse nsdesr asdesres aaal.
Messsess mesa cesresbesllum ornblesmess kussess hiesrnm snms mnesizmaesr lesress.
@iess ess mnanriesk
Hesa eisunmnanres sysaesesm is gessestisch isgesbnuwd. Wes beskijkess esess hasdeslisg ess kussess dia
immiaesress (soiesgeslsesurnsess). Soiesgeslsesurnsess wnrdess gesactieesesrd als hesa esess idesstieskes
hasdeslisg ise esess beskessdes hasdeslisg ess zisenlles hasdeslisg. Deszes soiesgeslsesurnsess liggess
frnsaaal gesgrnesoesesrd. Bij esess laessies frnsaaal kussess zes wesl eisuesesl waarsesmess maar siesa
immiaesress. Of asdesrsnme nccioiaales laessies kas lesidess ana eisuesles sannrsissesse maar wesl
kussess immiaesress. Eess gesdesmnssaresesrdes hasdeslisg mnesa haalbaar zijs ennr des oatiisae hesa
ennrdness eas lnoess bij CVA is dus nnk esess ayoisches gasg mesa circumducties ennr dness.
Hesa eisuesles ‘hnes’ sysaesesm is nnk eas beslasg: esess sysaesesm daa kas waarsesmess ess kas
eesraaless is esess adesquaaes hasdeslisg. Hesa auanmatisches hnes sysaesesm is ssesllesr das hesa
oesrcesoauesles cngsitiesees sysaesesm. Hesa hnes sysaesesm is esess cnrticaal ess auanmatisch sysaesesm
daa nss auanmatisch laaa hasdesless. Hesa oesrcesoauesesl sesmastisches syaesesm eesraesla nss waa iesas
is: eisuesles hesrkesssisg. Oshasdighesid kas aes makess hesbbess mesa esess sannrsis eas des
eiusnmnanrisches sysaesesm: notisches aaaeies. @es kussess wesl no aasa hasdesless.
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2 ‘Belangrijke neurowetenschappelijke concepten’.......................................................................2
Hoofdstuk 3 Plastciteit.................................................................................................................................. 6
Hoofstuk 4 Herstelvermogen van het zenuwstelsel.......................................................................................12
Hoofdstuk 8 ‘De emperische cyclus in de praktjkk moeite met aankleden’....................................................20
Hoofdstuk 9 ‘Principes en methode in de neurorevalidate’..........................................................................22
Hoofdstuk 10 ‘Stoornissen therapie/training’............................................................................................... 29
,Hoofdstuk 2 ‘Belangrijke neurowetenschappelijke
concepten’
2.1 Stimulus-ressonss eesrsus sonsaaas gesdrag
Oss zessuwsaeslsesl eesrwesrka siesa allesess maar eesrweska nnk. Vesesl oriscioess zijs gesbasesesrd no
orikkesls dies adesquaaes resactiess uialnkkess.
Hesa is beslasgrijk daa esess oatiisa nnk zeslf iesas gaaa nsdesrsesmess. Wil ana hasdesless is hiesrbij
beslasgrijk.
Vas stimulus saar resacties nf eas mntieaties saar acties is esess asdesr sesuraal orncess waarbij
asdesres hesrsessgesbiesdess besarnkkess zijs. Osdesrschesid aussess resactiesf ess sonsaaas gesdrag
blijka.
Sonsaases mnanriesk is mesesr mesdiaal ess resactiesees mnanriesk mesesr laaesraal geslesgess is des
hesrsessess. Mesdiaal is mesesr sonsaaas ess esmntinsesesl (issesr driees) ess laaesraal mesesr resactiese
siauatiesf (issoesless no). Resealidaties mnesa siesa altijd gesricha zijs no sarucauur. Hesa kas zijs daa
esess oatiisa gnesd hasdesla is des oraktijk ess ahuis ana siesas knma. Stimuli mnesaess afgesbnuwd
wnrdess saar zeslf gesisitiesesrd gesdrag. Bij snmmigess mnesa hesa sonsaases ess imoulsiesees wnrdess
afgesresmd ess hesa accessa lesggess no lesress nmgaas mesa sarucauur.
Fusctiess zijs eesraskesrd no eesrschillessdes sieesaus.
Fusctiess zijs no mesesrdesr olaaasess aesgeslijk is des hesrsessess eesraesgesswnnrdigd. Sesssnriesk ess
mnanriesk wnrdess gessauurd eia des hiesrarchisches sieesaus:
- Archisieesau: RM ess hesrsesssaam: arnusal ess resfeseess
- Palesnseiesau: limbisch sysaesesm ess basales kesrsess: esmntinseslese auanmatisches fusctiess
- Nesnsieesau: cnraese: cngsitieseese beswusaes ess cnmolesees isaesractiess
Vnnrbesesld mnanriesk: buigess eas des arm
- Archi: aesrugareskresfese
- Palesn: auanmatischhesmntinsesesl gesbaar bij eesrawijfeslisg
- Nesn: beswusa gessauurd bij esess nesfessisg
,Bij esess laessies is des hesrsessess is esess fuscties bijsa snnia geshesesl uiagesealless. Er is altijd esess ‘ressa
mngeslijkhesid’. Vnnr des sesurnresealidaties is hesa beslasgrijk des ressaesressdes mngeslijkhesdess zn
gnesd mngeslijk is kaara aes bressgess. Hesa saeslless eas esess cnscresesa ess resleseasa dnesl kas hesloess
fusctinsesress (gnal sestsg).
Essesmblesse circuias ess sesawesrkess
Vesrschillessdes deseslgesbiesdess is des hesrsessess wesrkess sauw samess ennr hesa ana saasd bressgess
eas esess besoaaldes actieiaesiae dia saama af eas Luria. Is des hesrsessess wnrda hesa samesssoesl
mngeslijk gesmaaka dnnr assnciatiesbasess (wiies sanfe subcnrticaal) dies alless eesrbisdess. Vala
esess deseslgesbiesd uia das:
- Asalngies gesbiesdess is des asdesres hesmisfesesr kas hesa neesrsesmess
- Asdesres fusctinsesles gesbiesdess kussess hesa neesrsesmess
- Hesrsessgesbiesdess dies neesrlaooess kussess dia hesa neesrsesmess
- Taak eesresessenudigess
- Afziess eas besoaaldes aakess
Waa is hesa beslasg?
1. Sannrsis gesrichaes isfnrmaties gesesf slescha besoesrkaes isfnrmaties des orimaires
sesurnlngisches fusctiess kussess enllesdig isaaca zijse aesrwijl des oatiisa esess hnno
ornblesmess esreaara is hesa dageslijks leseess. no actieiaesiaess ess oarticioatiessieesau
mnesaess zijs ornblesmess duideslijk wnrdess.
2. Bij des aasoak mnesaess wes nss siesa blisdsaaress no dies esses sannrsise maar no des
actieiaesiaess dies ennr des oatiisa beslasgrijk zijs.
Sesssnmnanrisches cirkeslhoesrcesoties-acties cyclus
Mnanriesk ess sesssnriesk zijs nslnsmakeslijk eesrbnsdess. Elkes enrm eas mnanriesk hesesf nbligaaes
sesssnrisches gesenlgess: resafesressties. Er wnrda gessornkess eas des sesssnmnanrisches schnrs.
Des oesrcesoties actieesesra is hesa bresis des sndiges saraaesgiesess ennr des acties. Waa is eas beslasg
eas des sesssnmnanrisches cirkesl ennr des resealidaties?
1. Iesdesres acties hesesf haar esigess sesssnrisches sarucauur. @n wnrda bij esess sesssnrisches
sannrsis duieslijk wesl hasdeslisgess geshisdesrd zulless zijs.
, 2. Mess kas ornbesress des isfnrmaties eia hesa zwakkes kasaal aes eesrsaesrkess. Dia wassesesr des
besaresfessdes sesssnriesk siesa geshesesl is nogesheseess.
3. Mess kas ornbesress des geswesssaes hasdeslisg eia esess asdesres sesssnrisches saraaesgies uia aes
enesress: bijennrbesesld eisuesles cnsarnles.
4. Mes skas des oatiisa ‘dwisgess’ asdesres isfnrmaties aes gesbruikess.
5. Resealidaties kas wnrdess gesziess als esess lesesrorncess. Des sesssnmnanrisches cirkesl is des
basis ennr hesa aaslesress eas hasdeslisgess.
Des olasticiaesia eas des hesrsessess maaka mngeslijk daa wes siesuwes sesssnmnanrisches knooeslisgess
kussess lesggess. Dneslbeswusaes ess gesrichaes wijzigisg eas des sesssnrisches isfnrmaties kas lesidess
ana esess zisenlles ess esfescties beshasdeslsaraaesgies.
Des sesurales basis eas mnanriesk: eas cnsaracties saar acties
Hnmusculus: smalles sariojes eas des gyrus orescessaralis (orimaires mnanrisches schnrs) ess geshesesl
oarallesl daaraas des gyrus onsacessaralis (orimaires snmaansesssnrisches schnrs). Mesdiaal liggess
enesa ess besesse das rnmo ess arm ess laaesraal hasd ess geslaaa. Des orimaires mnanriisches schnrs
saaaa fusctinsesesl dicha bij soisales mnanrsesurnsess ess soiesress.
besarnkkess hesrsessgesbiesdess
Vnnr dneslgesricha hasdesless zijs eesesl mesesr hesrsessgesbiesdess snndzakeslijk das allesess maar des
orimaires schnrs. Allesrlesi oariesaales ess frnsaales schnrsgesbiesdess dness mesese alsnnk des basales
kesrsess ess cesresbesllum.
Is des lnno eas hesa lesesrorncess eesrasdesra des besarnkkesshesid eas des hesrsessess dnnr hesa
auanmatisesress.
Om des juisaes hesrsessactieiaesia aes garasdesress mnesaess wes hasdeslisgsgesricha nesfessess.
Cesresbesllum
Hesa was esess mnanrisches hesrsessdesesle maar is nnk besarnkkess bij:
1. Aaslesress eas siesuwes eaardighesdess.
2. Aaslesress ess eesrfjsess eas cngsitiesees fusctiesse nsdesr asdesres aaal.
Messsess mesa cesresbesllum ornblesmess kussess hiesrnm snms mnesizmaesr lesress.
@iess ess mnanriesk
Hesa eisunmnanres sysaesesm is gessestisch isgesbnuwd. Wes beskijkess esess hasdeslisg ess kussess dia
immiaesress (soiesgeslsesurnsess). Soiesgeslsesurnsess wnrdess gesactieesesrd als hesa esess idesstieskes
hasdeslisg ise esess beskessdes hasdeslisg ess zisenlles hasdeslisg. Deszes soiesgeslsesurnsess liggess
frnsaaal gesgrnesoesesrd. Bij esess laessies frnsaaal kussess zes wesl eisuesesl waarsesmess maar siesa
immiaesress. Of asdesrsnme nccioiaales laessies kas lesidess ana eisuesles sannrsissesse maar wesl
kussess immiaesress. Eess gesdesmnssaresesrdes hasdeslisg mnesa haalbaar zijs ennr des oatiisae hesa
ennrdness eas lnoess bij CVA is dus nnk esess ayoisches gasg mesa circumducties ennr dness.
Hesa eisuesles ‘hnes’ sysaesesm is nnk eas beslasg: esess sysaesesm daa kas waarsesmess ess kas
eesraaless is esess adesquaaes hasdeslisg. Hesa auanmatisches hnes sysaesesm is ssesllesr das hesa
oesrcesoauesles cngsitiesees sysaesesm. Hesa hnes sysaesesm is esess cnrticaal ess auanmatisch sysaesesm
daa nss auanmatisch laaa hasdesless. Hesa oesrcesoauesesl sesmastisches syaesesm eesraesla nss waa iesas
is: eisuesles hesrkesssisg. Oshasdighesid kas aes makess hesbbess mesa esess sannrsis eas des
eiusnmnanrisches sysaesesm: notisches aaaeies. @es kussess wesl no aasa hasdesless.
