Samenvatting anatomie Regio College Leerjaar 2, aandoeningen spijsvertering

De mond -> Os


 Functie -> het verkleinen van voedsel en het vermengen van speeksel


Aandoeningen van de mond:
 Schisis:
- Lip spleet, kaak spleet, gehemelte spleet en
lip-kaak spleet
- Het is een aangeboren afwijking die in de
eerste 12 weken van de zwangerschap
voorkomt
- Risicofactoren:
 erfelijke aanleg; hoe meer mensen in het
gezin een schisis hebben groter het risico dat een volgend kind het ook krijgt.
Er is ongeveer 25% kans dat het kind ook met schisis geboren wordt als de
ouders het ook hebben)
 Omgevingsfactoren; bestraling, medicijn of alcohol gebruik van de moeder
tijdens en in de zwangerschap.
- Behandeling schisis:
 De behandeling wordt gedaan door een zogenaamd “schisisteam” die bestaan
uit: plastische chirurg, kinderarts, kno-arts, orthodontist en een logopedist.

 Stomatitis -> mondslijmvlies ontsteking
- De verwekkers van stomatitis -> bacteriën, virussen & schimmels.
- Oorzaken:
 Slechte mondverzorging (slechtpassend gebit)
 Speekselproductie (abnormaal droge mond)
 Weerstand
 Medicatie (antibiotica)
- Vormen van stomatitis:
 Spruw -> in de mond ontstaan pijnlijke witte plekken
met daaronder oppervlakkige zweertjes
 Aften -> het is een pijnlijke oppervlakkig zweertje in
de mond bedekt met een grijswit beslag en omgeven
door een rode rand
 Stomatitis herpetica -> veel blaasjes op het mondslijmvlies die Aften
snel kapot gaan, de wondjes die hieronder ontstaan veroorzaken ^
een brandende pijn
 Glossitis/tongatrofe -> een ontsteking van de tong, de tong is rood, pijnlijk
en zwelt op

 Streptokokken bacterie:
- Een groep bacteriën die bij mensen verschillende ziekten kunnen veroorzaken

 Herpes simplex virus -> koortsblaasjes:
- Bestaan twee typen:
 type1; meestal verantwoordelijk voor herpesinfecties van gezicht en lippen
 type 2; meestal de oorzaak van herpesinfecties rond de geslachtsorganen

 Cariës -> tandbederf

, Slikstoornissen
- Tijdens een slikstoornis is er vaak kans op ondervoeding
- Oorzaken:
 Neurologische aandoening; CVA, Parkinson, ALS, MS, alzheimer
 Niet neurologische aandoening; radiotherapie, tumoren in de mond/tong/keel
& stoornissen met de speekselaanmaak

 Lip carcinoom:
- 95% is gelegen in de onderlip
- Ontwikkeling van ca stijgt met ouder worden
- Symptomen:
 Steeds terugkerend blaartje
 Een oppervlakkig zweertje of korstjes die niet willen genezen
 Soms verandert het aspect van de lip door een witte plek (leukoplakie)
- Behandeling:
 Chirurgische verwijdering
 Bestraling
 Of een combinatie van de twee

 Tong carcinoom:
- 75% is gelegen op het mobiele gedeelte (mondholte) van de ting en voornamelijk
aan de zijkant
- Oorzaak:
 Langdurig en overmatig gebruik van alcohol en tabak
 Slechtpassend kunstgebit
 Slecht mondhygiëne
 Cariës
 Voeding tekort
 Erfelijke factoren
- Symptomen:
 Oppervlakkige tumoren veroorzaken zelden klachten
 Bij verdere zweervorming; pijn en moeilijkheden met kauwen en spreken
- Behandeling:
 Operatieve verwijdering en bestraling

, Aandoeningen van de speekselklieren:
 Droge mond -> xerostomie
- Xerostomie is het gevolg van te weinig speekselproductie
- Oorzaken -> uitdroging en medicijngebruik
 Speekselvloed:
- Ontstaat bij ontstekingen van de mondholte, zoals aften
 Speekselstenen -> sialolithiasis
- Sialolithiasis komt vooral voor op middelbare leeftijd en vaker bij mannen dan bij
vrouwen
- Ontstaat door ophoping van kalkzouten rondom een centrale kern
- De stenen komen vooral voor in de afvoergang van de speekselklier maar kunnen
zich ook in de klier zelf bevinden
- Wanneer de steen de afvoergang afsluit kan het speeksel de mondholte niet
bereiken, dit leidt tot zwelling van de speekselklier en eventueel tot een
ontsteking
 Acute ontsteking van de oor speekselklier - > glandula parotis
- Vaak een gevolg van slechte mondhygiëne
- Gaat vaak samen met koorts en troebel speeksel
 Chronische ontsteking van de oor speekselklier
- Vaak de oorzaak van speekselklierstenen
- Het kan worden behandeld met antibiotica
 Speekselkliertumoren