Bedrijfseconomie
Hoofdstuk 7
7.1
De eigenaar van een eenmanszaak ontvangt geen salaris. Als de eigenaar zich een pro forma
(loon) toekent, mag dit fscaal niet ten koste van de winst worden gebracht. Privéontrekkingen
ook geen kosten. Eigenaar eenmanszaak betaald inkomstenbelastng over de volledige winst.
Bij een VOF bij oprichtng vastgesteld hoeveel elke vennoot inbrengt. P.p. op de balans
geregistreerd. Vennoten betalen inkomstenbelastng over eigen aandeel winst vennootschap.
Commanditaire vennootschap eigen vermogen identeke wijze geregistreerd als VOF.
7.2
Eigen vermogen NV / BV: aandelenkapitaal. D.m.v. uitgife aandelen eigen vermogen.
Aandeelhouders eigenaar onderneming.
Maatschappelijk kapitaal is het totale bedrag waarvoor aandelen kunnen worden uitgegeven.
Hoe hoog nominale bedrag maximaal kan zijn. Geplaatste kapitaal is voor wat voor bedrag de
onderneming aandelen heef uitgegeven. Gestorte kapitaal is voor welk bedrag de onderneming
ontvangen heef aan aandelen. Gemaakte winst komt toe aan aandeelhouders. Winst binnen de
onderneming houden – reserves. Winstverdeling na afoop boekjaar op voorstel van raad van
bestuur vastgesteld op AV. Dividend is de winstuitkering die aandeelhouders krijgen. Tijdens
boekjaar als voorschot weleens interimdividend.
Belangrijkste functe van aandelen is fnancieringsfuncte. Voor aandeelhouders is dat het
zeggenschap binnen onderneming en recht op een gedeelte van de winst.
Bijzondere aandelen:
Preferente aandelen: ziten voorrechten aan verbonden. Beheer onderneming of uitkering.
Prioriteitsaandelen: extra rechten op het gebied van zeggenschap.
Uitkeringspreferente aandelen: voorrechten winstuitkering. Verzekerd voor een vast
dividendbedrag, als onderneming verlies krijgt word het doorgeschoven naar jaar erna.
7.3
Nominale waarde aandeel geen betekenis voor waardebepaling aandeel. Nominale waarde is het
bedrag waarvoor het op de balans staat. Aandeelhouder moet minimaal dat bedrag storten.
Intrinsieke waarde van onderneming: bezitngen – schulden (=EV).
Rentabiliteitswaarde van onderneming: contante waarde verwachte toekomstge winsten.
Wanneer de onderneming de actva zeer winstgevend exploiteert, rentabiliteitswaarde ligt dan
boven intrinsieke waarde.
Beurswaarde : komt tot stand door vraag vs. aanbod aandelen. Beïnvloed door intrinsieke en
rentabiliteitswaarde. Afankelijk van economische en politeke ontwikkelingen.
Moteven om een onderneming naar de beurs te brengen:
1. Incasseringsmotef: oorspronkelijke aandeelhouders kunnen geïnvesteerde vermogen
vrijmaken en opbrengst voor andere doelen aanwenden.
2. Financieringsmotef: behoefe aan EV makkelijker door uitbreiding geplaatste aandelen.
, 3. Managementmotef: afstand eigendom & management vergroot, aandeelhouders minder
directe invloed op leiding.
4. PR-motef: naamsbekendheid vergroten.
5. Prestgemotef: beursnotering vergroot aanzien onderneming.
7.4
AV beslist over hoeveel winst een NV/BV krijgt na rentebetalingen en vennootschapsbelastng.
Uitgekeerd dividend geen afrekbare kostenpost vennootschapsbelastng. Dit geldt wel voor
tantème, winstuitkering aan directe en commissarissen, hoogte daarvan wel afankelijk van
hoogte winst. Winstreserve is een inhouding van de winst, toegevoegd aan EV.
Voordelen winstreserve vergelijken met aantrekken vermogen door aandelenemissie:
- Financiering met additoneel aangetrokken aandelenvermogen, duurder dan fnanciering met
ingehouden winst, want aandeelhouders eisen dividenduitkering.
- Winstnhouding geen sprake van emissiekosten en administrateve.
- Groei EV vindt bij winstuitkering geleidelijk plaats, aandelenemissie vaak grote bedragen.
- Winstnhouding, geen verwatering winst per aandeel, dus beurskoers aandeel daalt niet.
Door in jaren van hoge winst aan winstnhouding te doen, kan de onderneming zorgen voor
dividendstabilisate. Geef aandeelhouders vertrouwen in een toekomstvast dividendbeleid.
Nominale aandelenkapitaal mag niet worden aangetast. Geen uitkering dividend, passeren van
het dividend.
Agio reserve: verschil uitgifeprijs en nominale waarde aandeel. EV onderneming.
Bonusaandelen: grats aan de houders van aandelen ten laste van agioreserve. Vergelijkbaar met
aandelenemissie van aandelen van €0,-. Eigen vermogen blijf gelijk, alleen samenstelling
verandert.
Herkapitalisate: nominaal geplaatst aandelenkapitaal wordt groter en reserves nemen af.
Beurswaarde aandeel wordt lager, aankoop aandeel op efectenbeurs goedkoper – toekomstge
aandelenemissie meer kans van slagen.
Aandelensplitsing is wanneer de nominale waarde van een aandeel verlaagd wordt, terwijl totaal
geplaatst aandelenvermogen en agioreserve gelijk blijven. Ruil – aandeelhouder groot aantal
aandelen met lagere nominale waarde.
Stockdividend: uitgekeerd aan aandeelhouder i.p.v. contant dividend, toename geplaatst
aandelenvermogen. Liquide middelen dan niet gebruikt voor dividenduitkering.
Cashdividend: wanneer een onderneming overgaat tot uitkeren stockdividend, over het
stockdividend moet onderneming namelijk dividendbelastng afdragen, in vormen van geld.
Toename eigen vermogen ook ontstaan door herwaardering vaste actva. EV neemt dan ook toe met
herwaarderingsreserve. Mag niet wetelijk worden uitgekeerd.
Omvang van de reserves worden afgelezen op gepubliceerde balans onderneming, ook wel open
reserves. Geheime / stlle reserves wanneer omvang niet is vast te stellen. Wanneer actva op balans
te laag wordt gewaardeerd. Informate verborgen over omvang vermogen en wijze van fnanciering.
Toekomstge verliezen weggemofeld.
7.5
Wanneer onderneming behoefe heef aan meer EV, uitbreiding geplaatst aandelenkapitaal.
Aandelen op de beurs genoteerd; openbare emissie. Bij kleine bedrijven wordt dit gedaan door een
onderhandse plaatsing. Aandelen dan rechtstreeks geplaatst bij bestaande aandeelhouders,
, partculiere beleggers of partcipatemaatschappijen, die gespecialiseerd zijn in deelnemen
risicodragend vermogen ondernemingen.
Bij een openbare emissie gebruik maken van een of meer banken. Deze fungeren als tussenpersoon.
Guichetemissie is wanneer banken alleen loketdiensten verrichten ten behoeve van de
onderneming. Risico mislukken word dan door onderneming zelf gedragen.
Als de bank dit risico overneemt en garant staat voor opbrengst: overgenomen emissie.
Bijna nooit door 1 bank, maar meerdere, syndicaat risico (verspreid).
Voor belangstellende mensen een prospectus, info over gang van zaken. Emissieprijs ook in
beschreven. Gecompliceerd want wanneer willen mensen kopen? Moet onder beurswaarde aandeel
liggen, anders aantrekkelijk om aandeel op beurs te kopen i.p.v. door emissie.
In geval van een vrije emissie staat de inschrijving open voor iedere gegadigde. Toename van het
aantal geplaatste aandelen tegen een lagere prijs dan de beurswaarde, daalt het aandeel in waarde,
waardoor aandeelhouders door emissie worden gedupeerd. Zeggenschap kan dan ook verminderen.
Nadeel verkleinen – voorkeursemissie: oude aandeelhouders recht geven om bij voorrang in te
schrijven. Dit recht wordt een claim genoemd. Er zijn meerdere claims nodig om een nieuw aandeel
te kopen. Belegger die nog geen aandelen in bezit heef moet eerst claims kopen op de beurs.
Hoofdstuk 10
10.1
Financiële markten zijn ontmoetngsplaats tussen vragers en aanbieders van vermogen. Vragers
zijn zowel de bedrijven als de overheid.
Ondernemingen met vermogensbehoefe: rechtstreeks contact: lening afsluiten bij bank of
aandelen plaatsen. Andere gevallen: gebruik maken van georganiseerde markt in vorm van
effectenbeurs. Deze beurs faciliteert contacten tussen vermogensvragers en -aanbieders bij de
eerste overdracht van vermogen en zorgt voor verhandelbaarheid van vermogensttels na uitgife
eerste aandelen.
Amsterdamse AEX gefuseerd met beurzen Brussel, Parijs en Lissabon: Euronext. Nu ook wel:
NYSE EURONEXT:
- 1 gemeenschappelijk handelsplatorm.
- Internatonale beursgroep
- Grootste liquiditeitsbronnen van 2 contnenten
- Beursnotering in 2/3 belangrijkste valuta ter wereld (dollar en euro)
- single order book: als bedrijven op meer dan 1 beurs genoteerd zijn, toch op elke beurs dezelfde
prijs tot stand voor betrefende fonds.
Om kleine ondernemingen een gemakkelijker toegang tot de beurs te bieden: NYSE Alternext.
Toegangseisen liggen hier lager.
Aanbieders vermogen op fnanciile markten:
Hoofdstuk 7
7.1
De eigenaar van een eenmanszaak ontvangt geen salaris. Als de eigenaar zich een pro forma
(loon) toekent, mag dit fscaal niet ten koste van de winst worden gebracht. Privéontrekkingen
ook geen kosten. Eigenaar eenmanszaak betaald inkomstenbelastng over de volledige winst.
Bij een VOF bij oprichtng vastgesteld hoeveel elke vennoot inbrengt. P.p. op de balans
geregistreerd. Vennoten betalen inkomstenbelastng over eigen aandeel winst vennootschap.
Commanditaire vennootschap eigen vermogen identeke wijze geregistreerd als VOF.
7.2
Eigen vermogen NV / BV: aandelenkapitaal. D.m.v. uitgife aandelen eigen vermogen.
Aandeelhouders eigenaar onderneming.
Maatschappelijk kapitaal is het totale bedrag waarvoor aandelen kunnen worden uitgegeven.
Hoe hoog nominale bedrag maximaal kan zijn. Geplaatste kapitaal is voor wat voor bedrag de
onderneming aandelen heef uitgegeven. Gestorte kapitaal is voor welk bedrag de onderneming
ontvangen heef aan aandelen. Gemaakte winst komt toe aan aandeelhouders. Winst binnen de
onderneming houden – reserves. Winstverdeling na afoop boekjaar op voorstel van raad van
bestuur vastgesteld op AV. Dividend is de winstuitkering die aandeelhouders krijgen. Tijdens
boekjaar als voorschot weleens interimdividend.
Belangrijkste functe van aandelen is fnancieringsfuncte. Voor aandeelhouders is dat het
zeggenschap binnen onderneming en recht op een gedeelte van de winst.
Bijzondere aandelen:
Preferente aandelen: ziten voorrechten aan verbonden. Beheer onderneming of uitkering.
Prioriteitsaandelen: extra rechten op het gebied van zeggenschap.
Uitkeringspreferente aandelen: voorrechten winstuitkering. Verzekerd voor een vast
dividendbedrag, als onderneming verlies krijgt word het doorgeschoven naar jaar erna.
7.3
Nominale waarde aandeel geen betekenis voor waardebepaling aandeel. Nominale waarde is het
bedrag waarvoor het op de balans staat. Aandeelhouder moet minimaal dat bedrag storten.
Intrinsieke waarde van onderneming: bezitngen – schulden (=EV).
Rentabiliteitswaarde van onderneming: contante waarde verwachte toekomstge winsten.
Wanneer de onderneming de actva zeer winstgevend exploiteert, rentabiliteitswaarde ligt dan
boven intrinsieke waarde.
Beurswaarde : komt tot stand door vraag vs. aanbod aandelen. Beïnvloed door intrinsieke en
rentabiliteitswaarde. Afankelijk van economische en politeke ontwikkelingen.
Moteven om een onderneming naar de beurs te brengen:
1. Incasseringsmotef: oorspronkelijke aandeelhouders kunnen geïnvesteerde vermogen
vrijmaken en opbrengst voor andere doelen aanwenden.
2. Financieringsmotef: behoefe aan EV makkelijker door uitbreiding geplaatste aandelen.
, 3. Managementmotef: afstand eigendom & management vergroot, aandeelhouders minder
directe invloed op leiding.
4. PR-motef: naamsbekendheid vergroten.
5. Prestgemotef: beursnotering vergroot aanzien onderneming.
7.4
AV beslist over hoeveel winst een NV/BV krijgt na rentebetalingen en vennootschapsbelastng.
Uitgekeerd dividend geen afrekbare kostenpost vennootschapsbelastng. Dit geldt wel voor
tantème, winstuitkering aan directe en commissarissen, hoogte daarvan wel afankelijk van
hoogte winst. Winstreserve is een inhouding van de winst, toegevoegd aan EV.
Voordelen winstreserve vergelijken met aantrekken vermogen door aandelenemissie:
- Financiering met additoneel aangetrokken aandelenvermogen, duurder dan fnanciering met
ingehouden winst, want aandeelhouders eisen dividenduitkering.
- Winstnhouding geen sprake van emissiekosten en administrateve.
- Groei EV vindt bij winstuitkering geleidelijk plaats, aandelenemissie vaak grote bedragen.
- Winstnhouding, geen verwatering winst per aandeel, dus beurskoers aandeel daalt niet.
Door in jaren van hoge winst aan winstnhouding te doen, kan de onderneming zorgen voor
dividendstabilisate. Geef aandeelhouders vertrouwen in een toekomstvast dividendbeleid.
Nominale aandelenkapitaal mag niet worden aangetast. Geen uitkering dividend, passeren van
het dividend.
Agio reserve: verschil uitgifeprijs en nominale waarde aandeel. EV onderneming.
Bonusaandelen: grats aan de houders van aandelen ten laste van agioreserve. Vergelijkbaar met
aandelenemissie van aandelen van €0,-. Eigen vermogen blijf gelijk, alleen samenstelling
verandert.
Herkapitalisate: nominaal geplaatst aandelenkapitaal wordt groter en reserves nemen af.
Beurswaarde aandeel wordt lager, aankoop aandeel op efectenbeurs goedkoper – toekomstge
aandelenemissie meer kans van slagen.
Aandelensplitsing is wanneer de nominale waarde van een aandeel verlaagd wordt, terwijl totaal
geplaatst aandelenvermogen en agioreserve gelijk blijven. Ruil – aandeelhouder groot aantal
aandelen met lagere nominale waarde.
Stockdividend: uitgekeerd aan aandeelhouder i.p.v. contant dividend, toename geplaatst
aandelenvermogen. Liquide middelen dan niet gebruikt voor dividenduitkering.
Cashdividend: wanneer een onderneming overgaat tot uitkeren stockdividend, over het
stockdividend moet onderneming namelijk dividendbelastng afdragen, in vormen van geld.
Toename eigen vermogen ook ontstaan door herwaardering vaste actva. EV neemt dan ook toe met
herwaarderingsreserve. Mag niet wetelijk worden uitgekeerd.
Omvang van de reserves worden afgelezen op gepubliceerde balans onderneming, ook wel open
reserves. Geheime / stlle reserves wanneer omvang niet is vast te stellen. Wanneer actva op balans
te laag wordt gewaardeerd. Informate verborgen over omvang vermogen en wijze van fnanciering.
Toekomstge verliezen weggemofeld.
7.5
Wanneer onderneming behoefe heef aan meer EV, uitbreiding geplaatst aandelenkapitaal.
Aandelen op de beurs genoteerd; openbare emissie. Bij kleine bedrijven wordt dit gedaan door een
onderhandse plaatsing. Aandelen dan rechtstreeks geplaatst bij bestaande aandeelhouders,
, partculiere beleggers of partcipatemaatschappijen, die gespecialiseerd zijn in deelnemen
risicodragend vermogen ondernemingen.
Bij een openbare emissie gebruik maken van een of meer banken. Deze fungeren als tussenpersoon.
Guichetemissie is wanneer banken alleen loketdiensten verrichten ten behoeve van de
onderneming. Risico mislukken word dan door onderneming zelf gedragen.
Als de bank dit risico overneemt en garant staat voor opbrengst: overgenomen emissie.
Bijna nooit door 1 bank, maar meerdere, syndicaat risico (verspreid).
Voor belangstellende mensen een prospectus, info over gang van zaken. Emissieprijs ook in
beschreven. Gecompliceerd want wanneer willen mensen kopen? Moet onder beurswaarde aandeel
liggen, anders aantrekkelijk om aandeel op beurs te kopen i.p.v. door emissie.
In geval van een vrije emissie staat de inschrijving open voor iedere gegadigde. Toename van het
aantal geplaatste aandelen tegen een lagere prijs dan de beurswaarde, daalt het aandeel in waarde,
waardoor aandeelhouders door emissie worden gedupeerd. Zeggenschap kan dan ook verminderen.
Nadeel verkleinen – voorkeursemissie: oude aandeelhouders recht geven om bij voorrang in te
schrijven. Dit recht wordt een claim genoemd. Er zijn meerdere claims nodig om een nieuw aandeel
te kopen. Belegger die nog geen aandelen in bezit heef moet eerst claims kopen op de beurs.
Hoofdstuk 10
10.1
Financiële markten zijn ontmoetngsplaats tussen vragers en aanbieders van vermogen. Vragers
zijn zowel de bedrijven als de overheid.
Ondernemingen met vermogensbehoefe: rechtstreeks contact: lening afsluiten bij bank of
aandelen plaatsen. Andere gevallen: gebruik maken van georganiseerde markt in vorm van
effectenbeurs. Deze beurs faciliteert contacten tussen vermogensvragers en -aanbieders bij de
eerste overdracht van vermogen en zorgt voor verhandelbaarheid van vermogensttels na uitgife
eerste aandelen.
Amsterdamse AEX gefuseerd met beurzen Brussel, Parijs en Lissabon: Euronext. Nu ook wel:
NYSE EURONEXT:
- 1 gemeenschappelijk handelsplatorm.
- Internatonale beursgroep
- Grootste liquiditeitsbronnen van 2 contnenten
- Beursnotering in 2/3 belangrijkste valuta ter wereld (dollar en euro)
- single order book: als bedrijven op meer dan 1 beurs genoteerd zijn, toch op elke beurs dezelfde
prijs tot stand voor betrefende fonds.
Om kleine ondernemingen een gemakkelijker toegang tot de beurs te bieden: NYSE Alternext.
Toegangseisen liggen hier lager.
Aanbieders vermogen op fnanciile markten:
