- Iedere invloed die mensen, bedoeld of onbedoeld, uitoefenen op de ontwikkeling van
kinderen (Diekstra)
- Een bepaalde vorm van omgang tussen volwassenen en jeugdigen die erop gericht is
steun en richting te geven aan het proces van volwassenwording (Malschaert &
Traas)
- Een volwassene die invloed uitoefent op het kind met als doel mondigheid (weerbaar
zijn) bewerkstelligen (Langeveld)
Leerdoel 1: De student heeft kennis van de drie niveaus van opvoeding (theorie, visie en
praktijk) en kan beargumenteren welke niveaus zichtbaar zijn in een gezinssituatie (casus)
(Malschaert & Traas)
Opvoedingsideeën: 3 niveaus
- Praktijk: Het handelen (van de opvoeder) in een opvoedingssituatie
o Gedrag dat kinderen en opvoeders (opvoedend handelen) vertonen in de
praktijk
- Visie: Pedagogische visie: opvattingen over opvoeding en ontwikkeling
o Bijvoorbeeld: dit kind in deze situatie dient wel/niet gecorrigeerd te worden in
haar gedrag.
o Bijvoorbeeld: het is belangrijk dat kinderen zich gemeenschappelijke normen
eigen maken
o Bijvoorbeeld: het is belangrijk dat kinderen zich ontwikkelen tot unieke
zelfstandige individuen.
- Theorie: Toepassen en ontwikkelen van (wetenschaps)theorie
o Bijvoorbeeld: als kinderen niet door volwassenen gecorrigeerd worden, zullen
ze nooit leren gedragen
o Bijvoorbeeld: zelfregulering ontwikkelt zich alleen als de ruimte wordt geboden
om zelf oplossingen te zoeken (e.v.t. samen met anderen).
Iedereen doet een beroep op (deze) ideeën, al dan niet bewust. Het staat een ieder vrij om
ideeën te hebben.
Leerdoel 2: De student heeft kennis van de verschillende elementen van een pedagogische
visie en kan beargumenteren welke elementen zichtbaar zijn in een gezinssituatie (casus)
(Malschaert & Traas)
Elementen van een pedagogische visie
- Visie op het kind/jongere; kindbeeld (wat ons allen bezighoudt, wie is dat kind, wat
kan het kind, wat doet het kind, kind is uniek maar kan zich ook via universele
principes bewegen)
- Opvoedingsdoelen
- Opvoedingsmiddelen
- Visie op de pedagogische relatie
Iedere pedagogische visie is het beeld van de opvoeder van wat hij op de opvoeding heeft.
Kindbeelden veranderen door de cultuur, geschiedenis en de omgeving. Het kindbeeld dat je
hebt is vaak aangeleerd.
Enkele hoofdgroepen van opvoedingsdoelen
- Opvoeders willen dat kinderen leren zich in de maatschappij te handhaven.
o Ze leren rekening te houden met anderen, komen voor zichzelf op, leren zich
aan te passen aan de omgeving, blijven zichzelf, regels en voorschriften
respecteren, maar ook een eigen mening durven te uiten.
o Kinderen leren verantwoordelijkheid te dragen voor hun doen en laten.
- Kinderen ontplooien zichzelf en ontwikkelen hun mogelijkheden en kwaliteiten.