Hoorcollege 3 De familie “Terra”
De drie belangrijkste factoren die evolutionaire verandering veroorzaken zijn:
- Natuurlijke selectie: Belangrijkste en bekendste
- Seksuele selectie: is natuurlijke selectie voor voortplantingssucces. Succes
ontstaat door: jezelf aantrekkelijk maken voor het andere geslacht en rivalen
van hetzelfde geslacht te intimideren of te verslagen.
- Genetic drift: Kansproces
- founder effect: organisme beginnen een nieuwe populatie door bijvoorbeeld
soortvorming.
- bottleneck effect: de survival population heeft nog maar een beperkte
genetische samenstelling. Dit gebeurt vaak door een natuurramp (brand of
orkaan). Dit is een kansproces. De variatie in DNA is vaak beperkt en vaak
worden deze organismen met uitsterven bedreigt.
- Gene flow is het overdragen van allelen (varianten van een gen) van de ene naar de
andere populatie. Een voorbeeld is tijdens de Vietnam oorlog (eind ‘60-begin ‘70)
bevruchtten Amerikaanse soldaten Vietnamese vrouwen en veranderden daarmee
de samenstelling van de (allelen) van de gene pool.
Alleen natuurlijke selectie zorgt voor consequent voor adaptieve evolutie (afstamming met
aanpassing), Genetic drift en gene flow zijn in principe uitsluitend kansprocessen.
1
, Seksuele selectie
Seksuele selectie: is natuurlijke selectie voor voortplantingssucces. Succes ontstaat door:
jezelf aantrekkelijk maken voor het andere geslacht en rivalen van hetzelfde geslacht te
intimideren of te verslagen.
Een voorbeeld is bij giraffen. Mannetjes giraffen vechten met hun lange nek net zo lang tot
de andere dood is.
Intraseksuele competitie tussen mannen is een bekend fenomeen. Intraseksuele competitie
tussen vrouw bestaat ook. Er is onderzoek gedaan naar of vrouwen intolerant zijn ten
opzichte van aantrekkelijke vrouwen. In een studie is geobserveerd dat vrouwen bitchy
reageren tegenover uitdagend geklede aantrekkelijke vrouwen en vrouwen reageren
nauwelijks op conservatief geklede aantrekkelijke vrouwen. In een andere studie is naar
voren gekomen dat aantrekkelijke vrouwen niet worden voorgesteld aan haar vriend, en
mogen geen tijd met hem doorbrengen of vrienden met hem zijn.
Van micro evolutie naar soortvorming
Bij genetic drift of gene flow krijg je variatie maar dit zit nog altijd binnen dezelfde soort. Dat
heet micro-evolutie. Micro-evolutie is de veranderingen in populaties, dus binnen een soort.
Dit kan leiden tot soortvorming: het ontstaan van nieuwe soorten.
Dit kan ook gebeuren bij grotere groepen als geslacht, familie, orde of klasse. Dan wordt er
gesproken over macro-evolutie. Een voorbeeld hiervan is het uitsterven van de
dinosaurussen. De groep dinosaurussen behoorde tot dezelfde orde, doordat deze
uitstierven was er sprake van evolutie (macro-evolutie).
Er is een soort bloem dat leeft in een gebied. Deze bloemen worden van elkaar gescheiden
doordat het waterniveau stijgt. De twee populaties komen hierdoor dus niet meer met elkaar
ik contact. De populaties gaan heel hun eigen weg. Deze populaties krijgen bepaalde
mutaties (kansprocessen in het DNA) op verschillende plekken. De populaties gaan dan
helemaal van elkaar verschillen. Er ontstaat soortvorming als de twee bloemen van de
2
De drie belangrijkste factoren die evolutionaire verandering veroorzaken zijn:
- Natuurlijke selectie: Belangrijkste en bekendste
- Seksuele selectie: is natuurlijke selectie voor voortplantingssucces. Succes
ontstaat door: jezelf aantrekkelijk maken voor het andere geslacht en rivalen
van hetzelfde geslacht te intimideren of te verslagen.
- Genetic drift: Kansproces
- founder effect: organisme beginnen een nieuwe populatie door bijvoorbeeld
soortvorming.
- bottleneck effect: de survival population heeft nog maar een beperkte
genetische samenstelling. Dit gebeurt vaak door een natuurramp (brand of
orkaan). Dit is een kansproces. De variatie in DNA is vaak beperkt en vaak
worden deze organismen met uitsterven bedreigt.
- Gene flow is het overdragen van allelen (varianten van een gen) van de ene naar de
andere populatie. Een voorbeeld is tijdens de Vietnam oorlog (eind ‘60-begin ‘70)
bevruchtten Amerikaanse soldaten Vietnamese vrouwen en veranderden daarmee
de samenstelling van de (allelen) van de gene pool.
Alleen natuurlijke selectie zorgt voor consequent voor adaptieve evolutie (afstamming met
aanpassing), Genetic drift en gene flow zijn in principe uitsluitend kansprocessen.
1
, Seksuele selectie
Seksuele selectie: is natuurlijke selectie voor voortplantingssucces. Succes ontstaat door:
jezelf aantrekkelijk maken voor het andere geslacht en rivalen van hetzelfde geslacht te
intimideren of te verslagen.
Een voorbeeld is bij giraffen. Mannetjes giraffen vechten met hun lange nek net zo lang tot
de andere dood is.
Intraseksuele competitie tussen mannen is een bekend fenomeen. Intraseksuele competitie
tussen vrouw bestaat ook. Er is onderzoek gedaan naar of vrouwen intolerant zijn ten
opzichte van aantrekkelijke vrouwen. In een studie is geobserveerd dat vrouwen bitchy
reageren tegenover uitdagend geklede aantrekkelijke vrouwen en vrouwen reageren
nauwelijks op conservatief geklede aantrekkelijke vrouwen. In een andere studie is naar
voren gekomen dat aantrekkelijke vrouwen niet worden voorgesteld aan haar vriend, en
mogen geen tijd met hem doorbrengen of vrienden met hem zijn.
Van micro evolutie naar soortvorming
Bij genetic drift of gene flow krijg je variatie maar dit zit nog altijd binnen dezelfde soort. Dat
heet micro-evolutie. Micro-evolutie is de veranderingen in populaties, dus binnen een soort.
Dit kan leiden tot soortvorming: het ontstaan van nieuwe soorten.
Dit kan ook gebeuren bij grotere groepen als geslacht, familie, orde of klasse. Dan wordt er
gesproken over macro-evolutie. Een voorbeeld hiervan is het uitsterven van de
dinosaurussen. De groep dinosaurussen behoorde tot dezelfde orde, doordat deze
uitstierven was er sprake van evolutie (macro-evolutie).
Er is een soort bloem dat leeft in een gebied. Deze bloemen worden van elkaar gescheiden
doordat het waterniveau stijgt. De twee populaties komen hierdoor dus niet meer met elkaar
ik contact. De populaties gaan heel hun eigen weg. Deze populaties krijgen bepaalde
mutaties (kansprocessen in het DNA) op verschillende plekken. De populaties gaan dan
helemaal van elkaar verschillen. Er ontstaat soortvorming als de twee bloemen van de
2
