Hoofdstuk 9. Leven in een massasamenleving
9.1 Een moderne wereld
Casus
15 april 1900 werd in Parijs de wereldtentoonstelling geopend. Je kon zien wat de wereld te bieden
had. Het terrein was 12 hectare groot en was in het centrum. Aan de rechteroever van de Seine werd
het verleden gepresenteerd. Men vond het mooi maar niet vernieuwend. De linkeroever was spannend.
Daar werden allemaal moderne dingen gepresenteerd, er was zelfs een cinema (films waren 4 jaar
oud). Ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling werd de ondergrondse metrolijn aangelegd. Op 12
november 1900 sloten de poorten, 50 miljoen mensen hadden de tentoonstelling toen gezien.
Een nieuwe eeuw breekt aan
De wereld zag er totaal anders uit dan 100 jaar geleden. Drie ontwikkelingen vielen erg op:
- Meer mensen: inwonertal steeg. Onder andere te danken aan nieuwe inzichten in de
bestrijding van ziekten. Bestrijding van ziekten kon worden aangepakt door betere hygiëne. Er
was vaker stromend water, een riool voor afvalwater en steriel opereren
- Sneller transport: grotere afstanden te overbruggen d.m.v. de auto, metro, tram en later het
vliegtuig. Wereld werd kleiner.
- Nieuwe communicatiemiddelen: cultuur, kennis en informatie sneller overbrengen. Radio en
bioscoop werden normaal. Telefoon deed zijn intrede.
We spreken daarom van een moderne samenleving, die in toenemende mate ook een
massasamenleving werd.
De invloed van nieuwe technieken
Er kwam een tweede industriële revolutie doordat technologische ontwikkelingen in een
stroomversnelling kwamen.
Voordelen:
- Gebruik van elektriciteit, staal en verbrandingsmotoren op diesel of benzine
- Sneller en goedkoper produceren (lopende band)
- Door nieuwe producten in het huishouden en sneller vervoer konden ‘gewone’ mensen meer
van de wereld zien.
Nadelen:
- Radio en bioscoop gaven mogelijkheid tot propaganda
- Er ontstond rivaliteit tussen landen door en dat leidde tot nieuwe wapenontwikkeling
- Men wilde koloniën
Historisch denken
Titanic: 2235 mensen aan boord met elite en gewoon volk. Ging van Engeland naar New York. Het
schip zou onzinkbaar moeten zijn. 1500 mensen stierven toen hij zonk.
Bronnen
Bron 1: persfoto van wereldtentoonstelling Parijs. Grote machines te zien.
Bron 2: belangrijkste spoorwegen Europa voor 1914
Bron 3: productie T-Ford in Detroit, 1924
Bron 4: tekening Willy Stöwer van Titanic, 1 maand na de ramp.
9.2 De Eerste Wereldoorlog
Casus
Donderdag 22 april 1915: mooie dag, niks aan de hand aan d e Belgische/Franse grens. 5 uur ‘s
middags opeens een geel-groene wolk. 180 ton chloorgas. In tweede helft van de 19 e eeuw werd aan
dit soort wapens gewerkt. De inzet van nieuwe wapens leidde niet tot een kortere oorlog, maar tot een
meer gruwelijke. Pas in november 1918 kwam er een einde aan deze oorlog.
Een nieuw soort oorlog
In de zomer van 1914 was een oorlog uitgebroken tussen de centralen (DTL, OH) en de geallieerden
(FR, GB en RU). Hoe onderscheidde deze oorlog zich?
- Nieuwe wapens: Enorme hoeveelheden nieuwe wapens werden letterlijk aan de lopende band
gemaakt. Zowel gifgas al mitrailleurs. Ook werd de tank uitgevonden.
9.1 Een moderne wereld
Casus
15 april 1900 werd in Parijs de wereldtentoonstelling geopend. Je kon zien wat de wereld te bieden
had. Het terrein was 12 hectare groot en was in het centrum. Aan de rechteroever van de Seine werd
het verleden gepresenteerd. Men vond het mooi maar niet vernieuwend. De linkeroever was spannend.
Daar werden allemaal moderne dingen gepresenteerd, er was zelfs een cinema (films waren 4 jaar
oud). Ter gelegenheid van de wereldtentoonstelling werd de ondergrondse metrolijn aangelegd. Op 12
november 1900 sloten de poorten, 50 miljoen mensen hadden de tentoonstelling toen gezien.
Een nieuwe eeuw breekt aan
De wereld zag er totaal anders uit dan 100 jaar geleden. Drie ontwikkelingen vielen erg op:
- Meer mensen: inwonertal steeg. Onder andere te danken aan nieuwe inzichten in de
bestrijding van ziekten. Bestrijding van ziekten kon worden aangepakt door betere hygiëne. Er
was vaker stromend water, een riool voor afvalwater en steriel opereren
- Sneller transport: grotere afstanden te overbruggen d.m.v. de auto, metro, tram en later het
vliegtuig. Wereld werd kleiner.
- Nieuwe communicatiemiddelen: cultuur, kennis en informatie sneller overbrengen. Radio en
bioscoop werden normaal. Telefoon deed zijn intrede.
We spreken daarom van een moderne samenleving, die in toenemende mate ook een
massasamenleving werd.
De invloed van nieuwe technieken
Er kwam een tweede industriële revolutie doordat technologische ontwikkelingen in een
stroomversnelling kwamen.
Voordelen:
- Gebruik van elektriciteit, staal en verbrandingsmotoren op diesel of benzine
- Sneller en goedkoper produceren (lopende band)
- Door nieuwe producten in het huishouden en sneller vervoer konden ‘gewone’ mensen meer
van de wereld zien.
Nadelen:
- Radio en bioscoop gaven mogelijkheid tot propaganda
- Er ontstond rivaliteit tussen landen door en dat leidde tot nieuwe wapenontwikkeling
- Men wilde koloniën
Historisch denken
Titanic: 2235 mensen aan boord met elite en gewoon volk. Ging van Engeland naar New York. Het
schip zou onzinkbaar moeten zijn. 1500 mensen stierven toen hij zonk.
Bronnen
Bron 1: persfoto van wereldtentoonstelling Parijs. Grote machines te zien.
Bron 2: belangrijkste spoorwegen Europa voor 1914
Bron 3: productie T-Ford in Detroit, 1924
Bron 4: tekening Willy Stöwer van Titanic, 1 maand na de ramp.
9.2 De Eerste Wereldoorlog
Casus
Donderdag 22 april 1915: mooie dag, niks aan de hand aan d e Belgische/Franse grens. 5 uur ‘s
middags opeens een geel-groene wolk. 180 ton chloorgas. In tweede helft van de 19 e eeuw werd aan
dit soort wapens gewerkt. De inzet van nieuwe wapens leidde niet tot een kortere oorlog, maar tot een
meer gruwelijke. Pas in november 1918 kwam er een einde aan deze oorlog.
Een nieuw soort oorlog
In de zomer van 1914 was een oorlog uitgebroken tussen de centralen (DTL, OH) en de geallieerden
(FR, GB en RU). Hoe onderscheidde deze oorlog zich?
- Nieuwe wapens: Enorme hoeveelheden nieuwe wapens werden letterlijk aan de lopende band
gemaakt. Zowel gifgas al mitrailleurs. Ook werd de tank uitgevonden.
