Political violence in twentieth-century Europe.
Hoofdstuk 1 Europe in the world: Systems and cultures
of violence
De afgelopen jaren heeft een serie belangrijke studies geprobeerd om de gewelddadige
aspecten van de twintigste eeuw te omschrijven. Ten eerste wordt de rol van de ideologie
benadrukt. Liberalisme, nationalisme en communisme werden in verschillende fasen
gebruikt als instrument in politiek geweld. De door ideologie gedreven conflicten in de 20 e
eeuw waren niet nieuw, maar wel de intensiteit van deze conflicten. Door andere expressie
hiervan werd het mogelijk te denken aan etnisch gelijke staten. Ten tweede wordt gewezen
op de invloed van de eerste wereldoorlog op de vorming van de Europese geschiedenis. Niet
alleen in de 2e, maar ook in de eerste wereldoorlog was al spraken van geïndustrialiseerde
oorlog, massamoorden op burgers en waanvijanden binnen de grenzen van de staat. Ten
derde werd de 20e eeuw door de auteurs van de studies in tweeën gedeeld: Een
gewelddadig eerste gedeelte (de eerste en tweede wereldoorlog) en een minder
gewelddadig tweede gedeelte (de koude oorlog).
Men kan zeggen dat Europa niet gewelddadig was door bijvoorbeeld Hitler, maar dat dit
geweld diepere wortels had in de structuur van de staat, sociale conflicten en politieke
economie van het continent. Het politieke geweld van de 20e eeuw was hierdoor geen
toeval, maar een specifieke fase van ontwikkeling in de geschiedenis van Europa (en dus
door de invloed van Europa ook van invloed op de rest van de wereld).
Europe and the world beyond
Volgens de auteur komt de visie van Europa op de niet westerse wereld goed tot uiting in de
manier waarop zij haar kolonies behandelde. Racisme, exploitatie van grondstoffen gingen
hand in hand met het onteigenen, tot slaaf maken of vermoorden van “anderen”.
Het geweld dat gebruikt werd in de kolonies volgden allen een gelijk patroon wat onder
andere de inzet van inheemse hulptroepen, de verdeling van oorspronkelijke populaties in
vriend en vijand, het opzetten van concentratie kampen en het systematisch gebruik van
collectieve represailles bevatte.
De militaire samenwerking van westerse landen in probleemkolonies bewijst de wil van
westerse landen om samen te werken als de gezamenlijke belangen naar hun gevoel wordt
bedreigd door het niet westen. De relatie tussen de inwoners van de kolonies en de
kolonialiserende landen werd dan ook vaak beschreven door de termen “Europese cultuur”
en “niet Europese cultuur”.
Deze kritiek maakte echter geen einde aan het beleid van het Europees kolonialistisch
geweld. In de tweede helft van de twintigste eeuw, bijv. in Frans Indochina en Algerije en
Hoofdstuk 1 Europe in the world: Systems and cultures
of violence
De afgelopen jaren heeft een serie belangrijke studies geprobeerd om de gewelddadige
aspecten van de twintigste eeuw te omschrijven. Ten eerste wordt de rol van de ideologie
benadrukt. Liberalisme, nationalisme en communisme werden in verschillende fasen
gebruikt als instrument in politiek geweld. De door ideologie gedreven conflicten in de 20 e
eeuw waren niet nieuw, maar wel de intensiteit van deze conflicten. Door andere expressie
hiervan werd het mogelijk te denken aan etnisch gelijke staten. Ten tweede wordt gewezen
op de invloed van de eerste wereldoorlog op de vorming van de Europese geschiedenis. Niet
alleen in de 2e, maar ook in de eerste wereldoorlog was al spraken van geïndustrialiseerde
oorlog, massamoorden op burgers en waanvijanden binnen de grenzen van de staat. Ten
derde werd de 20e eeuw door de auteurs van de studies in tweeën gedeeld: Een
gewelddadig eerste gedeelte (de eerste en tweede wereldoorlog) en een minder
gewelddadig tweede gedeelte (de koude oorlog).
Men kan zeggen dat Europa niet gewelddadig was door bijvoorbeeld Hitler, maar dat dit
geweld diepere wortels had in de structuur van de staat, sociale conflicten en politieke
economie van het continent. Het politieke geweld van de 20e eeuw was hierdoor geen
toeval, maar een specifieke fase van ontwikkeling in de geschiedenis van Europa (en dus
door de invloed van Europa ook van invloed op de rest van de wereld).
Europe and the world beyond
Volgens de auteur komt de visie van Europa op de niet westerse wereld goed tot uiting in de
manier waarop zij haar kolonies behandelde. Racisme, exploitatie van grondstoffen gingen
hand in hand met het onteigenen, tot slaaf maken of vermoorden van “anderen”.
Het geweld dat gebruikt werd in de kolonies volgden allen een gelijk patroon wat onder
andere de inzet van inheemse hulptroepen, de verdeling van oorspronkelijke populaties in
vriend en vijand, het opzetten van concentratie kampen en het systematisch gebruik van
collectieve represailles bevatte.
De militaire samenwerking van westerse landen in probleemkolonies bewijst de wil van
westerse landen om samen te werken als de gezamenlijke belangen naar hun gevoel wordt
bedreigd door het niet westen. De relatie tussen de inwoners van de kolonies en de
kolonialiserende landen werd dan ook vaak beschreven door de termen “Europese cultuur”
en “niet Europese cultuur”.
Deze kritiek maakte echter geen einde aan het beleid van het Europees kolonialistisch
geweld. In de tweede helft van de twintigste eeuw, bijv. in Frans Indochina en Algerije en
