Klinische praktijk van de Orthopedagoog
Opdracht 2
Geschreven door:
Datum: 12-11-2023
Casus K., 13 jaar, aandachts- en concentratieproblemen
K. is aangemeld door zijn ouders, vanwege aandachts- en concentratieproblemen, zowel
thuis als op school. De diagnose is nog onbekend. In de aanmelding wordt duidelijk dat K.
zelf de klachten ook herkent.
Vanuit de aanmelding is geconcludeerd dat:
1. K. heeft problemen in het aandacht/ en concentratietekort
2. K. heeft tekorten in zijn executief functioneren. Moeder benoemt drie voorbeelden
waarin zij de regie van K. overneemt en hem ondersteunt met zijn taken, hiermee
stimuleert ze K. niet tot zelfstandigheid.
Op basis van de klachten van K. geven wij advies voor mogelijke interventies die ingezet
kunnen worden. Bij elke interventie is het van belang dat er psycho-educatie geboden wordt
aan K., zijn ouders en de leerkracht. Dit heeft mogelijk al een effect op het gedrag van K., de
tevredenheid van ouders en K., de kennis over ADHD en het mogelijk gebruik van medicatie
(Boer et al., 2017, p. 43).
K. vergeet snel dingen volgens ouders, hij is vaak onrustig en laat druk gedrag zien. Hij heeft
tekorten in zijn executief functioneren (Metacognitie index). Hierdoor heeft hij onder andere
moeite met plannen en zijn aandacht houden bij taken. Een effectieve behandelmethode die
aansluit bij deze problematiek is Cognitieve Gedragstherapie (CGT). Dit is een interventie die
ingezet kan worden bij jongeren vanaf 12 jaar (GGZ-standaarden, 2019). CGT is onder
andere gericht op impulscontrole en zelfregulatievaardigheden (Boer et al., 2017, p. 52).
Voor K. zou het waardevol zijn om probleemoplossingsvaardigheden te leren gebruiken en
zijn eigen gedrag beter te kunnen monitoren. Verder wordt er binnen CGT aandacht besteed
aan het formuleren van doelen. Dit sluit ook aan bij het leren plannen en organiseren van zijn
huis- en schoolwerk. Bij CGT worden vaak ook de ouders betrokken. Hierdoor krijgen ook de
ouders inzicht in wat voor planningsstrategieën K. leert, zo kunnen zij hem beter
ondersteunen. Mogelijk helpt dit ook in een stuk loslaten van K. door moeder en meer een
ondersteunende rol te bieden in plaats van taken van K. over te nemen. Doordat K. zelf meer
regie krijgt in bijvoorbeeld het plannen, zal hij hierin mogelijk meer succes ervaren. CGT richt
zich verder ook op het verbeteren van sociale vaardigheden. K. is een sociale jongen en
heeft al een mooi sociaal netwerk, wat bevorderend is voor zijn ontwikkeling. Echter heeft hij
soms nog moeite met zijn communicatie. Hier zou binnen de CGT ook aandacht aan kunnen
worden besteed om die communicatieve vaardigheden te versterken. K. zal leren wat
helpende gedachten zijn en hoe hij sociale situaties het best kan aanpakken.
Vanuit de GGZ standaarden (2019) wordt in het behandelalgoritme voor jongeren van 12 tot
18 jaar een combinatie van hulp voorgesteld waarbij wordt geadviseerd naast CGT ook een
training voor leerkrachten/ ouders te bieden. In de casus zijn beschermende factoren op
microniveau dat er sprake is van affectieve gezinsrelaties en positieve jeugdervaringen
(Bakker, 1998). Het betrekken van beide ouders bij de behandeling heeft dan ook een
positieve invloed op het verloop hiervan, wat bij K. het geval is. Een risicofactor voor de
ontwikkeling van het kind is het meemaken van een echtscheiding (Bakker, 1998). In de
casus komt naar voren dat vader op afstand woont, maar desondanks een positieve relatie
heeft met K. en betrokken is op afstand.
Opdracht 2
Geschreven door:
Datum: 12-11-2023
Casus K., 13 jaar, aandachts- en concentratieproblemen
K. is aangemeld door zijn ouders, vanwege aandachts- en concentratieproblemen, zowel
thuis als op school. De diagnose is nog onbekend. In de aanmelding wordt duidelijk dat K.
zelf de klachten ook herkent.
Vanuit de aanmelding is geconcludeerd dat:
1. K. heeft problemen in het aandacht/ en concentratietekort
2. K. heeft tekorten in zijn executief functioneren. Moeder benoemt drie voorbeelden
waarin zij de regie van K. overneemt en hem ondersteunt met zijn taken, hiermee
stimuleert ze K. niet tot zelfstandigheid.
Op basis van de klachten van K. geven wij advies voor mogelijke interventies die ingezet
kunnen worden. Bij elke interventie is het van belang dat er psycho-educatie geboden wordt
aan K., zijn ouders en de leerkracht. Dit heeft mogelijk al een effect op het gedrag van K., de
tevredenheid van ouders en K., de kennis over ADHD en het mogelijk gebruik van medicatie
(Boer et al., 2017, p. 43).
K. vergeet snel dingen volgens ouders, hij is vaak onrustig en laat druk gedrag zien. Hij heeft
tekorten in zijn executief functioneren (Metacognitie index). Hierdoor heeft hij onder andere
moeite met plannen en zijn aandacht houden bij taken. Een effectieve behandelmethode die
aansluit bij deze problematiek is Cognitieve Gedragstherapie (CGT). Dit is een interventie die
ingezet kan worden bij jongeren vanaf 12 jaar (GGZ-standaarden, 2019). CGT is onder
andere gericht op impulscontrole en zelfregulatievaardigheden (Boer et al., 2017, p. 52).
Voor K. zou het waardevol zijn om probleemoplossingsvaardigheden te leren gebruiken en
zijn eigen gedrag beter te kunnen monitoren. Verder wordt er binnen CGT aandacht besteed
aan het formuleren van doelen. Dit sluit ook aan bij het leren plannen en organiseren van zijn
huis- en schoolwerk. Bij CGT worden vaak ook de ouders betrokken. Hierdoor krijgen ook de
ouders inzicht in wat voor planningsstrategieën K. leert, zo kunnen zij hem beter
ondersteunen. Mogelijk helpt dit ook in een stuk loslaten van K. door moeder en meer een
ondersteunende rol te bieden in plaats van taken van K. over te nemen. Doordat K. zelf meer
regie krijgt in bijvoorbeeld het plannen, zal hij hierin mogelijk meer succes ervaren. CGT richt
zich verder ook op het verbeteren van sociale vaardigheden. K. is een sociale jongen en
heeft al een mooi sociaal netwerk, wat bevorderend is voor zijn ontwikkeling. Echter heeft hij
soms nog moeite met zijn communicatie. Hier zou binnen de CGT ook aandacht aan kunnen
worden besteed om die communicatieve vaardigheden te versterken. K. zal leren wat
helpende gedachten zijn en hoe hij sociale situaties het best kan aanpakken.
Vanuit de GGZ standaarden (2019) wordt in het behandelalgoritme voor jongeren van 12 tot
18 jaar een combinatie van hulp voorgesteld waarbij wordt geadviseerd naast CGT ook een
training voor leerkrachten/ ouders te bieden. In de casus zijn beschermende factoren op
microniveau dat er sprake is van affectieve gezinsrelaties en positieve jeugdervaringen
(Bakker, 1998). Het betrekken van beide ouders bij de behandeling heeft dan ook een
positieve invloed op het verloop hiervan, wat bij K. het geval is. Een risicofactor voor de
ontwikkeling van het kind is het meemaken van een echtscheiding (Bakker, 1998). In de
casus komt naar voren dat vader op afstand woont, maar desondanks een positieve relatie
heeft met K. en betrokken is op afstand.
