Hoofdstuk 1
Methodologie:
- Fundamenteel onderzoek: beantwoording vragen om kennis te ontwikkelen (kennisvragen)
o Kennisvraag: belang voor wetenschap (intern gericht)
- Praktijkgericht onderzoek: oplossen van praktijkproblemen (praktijkvragen)
o Praktijkvraag: belang voor maatschappij (extern gericht)
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek is afhankelijk van de probleemstelling:
- Kwantitatief: cijfermatige informatie, objectieve meting, statistische verwerking.
o Nadruk op meetbaar maken van verschijnselen en generalisatie
- Kwalitatief: onderzoek in het veld (niet-cijfermatig), interesse in wat een persoon voor
betekenis geeft aan situatie, Holisme: onderzoeker onderzoekt de onderzochte personen in
de omgeving als geheel
o Nadruk op betekenis die de onderzochte aan een situatie geeft -> context
Triangulatie: het combineren van meerdere onderzoeksmethoden om data te verzamelen. Dit
verhoogt kwaliteit (betrouwbaarheid) van het onderzoek.
Mixed Method-benadering: het gebruiken van kwantitatieve en kwalitatieve
dataverzamelingsmethoden. Dit verhoogt de geldigheid van de onderzoeksresultaten.
Inductief onderzoek: theorie-ontwikkelend onderzoek, meestal door kwalitatief onderzoek (o.a.
observeren) gegevens -> theorie verwachting op basis van exploratieve hypothese
- Iteratie (herhaling) is belangrijk om de kwaliteit van de resultaten te verhogen
Deductief onderzoek: theorietoetsend onderzoek theorie -> gegevens verwachting op basis
van theorie
Kwaliteitscriteria voor praktijkgericht onderzoek -> methodische grondigheid
Kenmerken onderzoeker:
1. Houding: onafhankelijk, streven naar openheid onderzoek, kritische houding
2. Kennis: kennis over methode en onderwerp onderzoek
3. Vaardigheid
Kwaliteitscriteria voor onderzoek:
- Betrouwbaarheid: onderzoek vrij van toevallige fouten, onderzoek moet herhaalbaar zijn.
- Toetsbaarheid: niet speculatief en subjectieve uitspraken, onderwerp eenduidig
- Informativiteit: hoog informatiegehalte van uitspraken, duidelijk de grenzen van het
onderzoek aangeven
- (interne en begrips)validiteit: onderzoek vrij van systematische fouten
o Interne validiteit: conclusies kunnen trekken uit het onderzoek
o Begripsvaliditeit: meten wat je wilt meten
- Externe validiteit (generaliseerbaarheid): de mate waarin een onderzoek kan worden
gegeneraliseerd.
o Statistische generalisatie: door middel van kwantitatieve testen kijken of onderzoek
generaliseerbaar is
, o Inhoudelijke generalisatie: vergelijkbaarheid van onderzoek in soortgelijke situaties
Praktische criteria uitvoering onderzoek:
- Efficiëntie: kosten in verhouding tot resultaten, tijdpad haalbaar
- Uitvoerbaarheid
- Bruikbaarheid: mate waarin onderzoek praktisch relevant is
Onderzoekscyclus:
1. Ontwerpen: goede afbakening van je doel- en probleemstelling, maken van onderzoek
ontwerp waar je aangeeft hoe de onderzoeksvraag wordt beantwoord, welke
dataverzamelingsmethoden worden gebruikt, de tijd en middelen die nodig zijn, de
betrokkenen bij het onderzoek, welke onderzoeksinstrumenten, hoe de gegevens worden
geanalyseerd en met welke methode.
2. Gegevens verzamelen: gegevens verzamelen waarmee je de onderzoeksvraag gaat
beantwoorden, zijn veel mogelijke methodes, afhankelijk van: watje onderzoekt, hoeveel en
of het kwalitatief of kwantitatief onderzoek is.
3. Analyseren: analyseren van de verzamelde gegevens d.m.v. kwantitatief of kwalitatief
onderzoek.
4. Evalueren en adviseren: terugkijken op het onderzoek en advies geven op basis van het
onderzoek (zoals mogelijk vervolgonderzoek)
Hoofdstuk 2
Opdrachtgevers kunnen een verborgen doelstelling hebben bij een onderzoek, de onderzoeker moet
deze formuleren. Onderwerp van opdrachtgever moet onderzoekbaar worden gemaakt: de
probleemstelling moet kunnen worden beantwoordt met behulp van het systematisch verzamelen
van gegevens. Het onderzoeksvoorstel is afhankelijk van de probleemanalyse en de keuze van de
opzet. Als onderzoeker moet je objectief en onafhankelijk blijven.
Hoofdstuk 3
Aanleiding tot onderzoek: de reden waarom je een bepaald onderzoek opstart.
Om een aanleiding te formuleren wordt de 6W-methode gebruikt:
1. Wat is het probleem? De onderzoekssituatie
2. Wie heeft het probleem? De betrokkene
3. Wanneer is het probleem ontstaan? De tijdsbepaling
4. Waarom is het een probleem? Daadwerkelijke reden voor het onderwerp
5. Waar doet het probleem zich voor? Zijn bepaalde aspecten belangrijker dan andere
6. Waardoor ontstaat het probleem? Wat is de aanleiding, waarom is onderzoek nodig
Vooronderzoek kijkt naar achtergrondinformatie van het onderwerp, literatuur over eerdere
onderzoeksresultaten en verzameld materiaal door met mensen te praten. Het vooronderzoek
definieert de probleemanalyse.
Zoeken naar informatie d.m.v. BIG6:
1. Definieer het probleem, de zoekopdracht: welke informatie is er al en welke moet je nog
zoeken
2. Bepaal waar je gaat zoeken
3. Kies de juiste zoekstrategie
Methodologie:
- Fundamenteel onderzoek: beantwoording vragen om kennis te ontwikkelen (kennisvragen)
o Kennisvraag: belang voor wetenschap (intern gericht)
- Praktijkgericht onderzoek: oplossen van praktijkproblemen (praktijkvragen)
o Praktijkvraag: belang voor maatschappij (extern gericht)
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek is afhankelijk van de probleemstelling:
- Kwantitatief: cijfermatige informatie, objectieve meting, statistische verwerking.
o Nadruk op meetbaar maken van verschijnselen en generalisatie
- Kwalitatief: onderzoek in het veld (niet-cijfermatig), interesse in wat een persoon voor
betekenis geeft aan situatie, Holisme: onderzoeker onderzoekt de onderzochte personen in
de omgeving als geheel
o Nadruk op betekenis die de onderzochte aan een situatie geeft -> context
Triangulatie: het combineren van meerdere onderzoeksmethoden om data te verzamelen. Dit
verhoogt kwaliteit (betrouwbaarheid) van het onderzoek.
Mixed Method-benadering: het gebruiken van kwantitatieve en kwalitatieve
dataverzamelingsmethoden. Dit verhoogt de geldigheid van de onderzoeksresultaten.
Inductief onderzoek: theorie-ontwikkelend onderzoek, meestal door kwalitatief onderzoek (o.a.
observeren) gegevens -> theorie verwachting op basis van exploratieve hypothese
- Iteratie (herhaling) is belangrijk om de kwaliteit van de resultaten te verhogen
Deductief onderzoek: theorietoetsend onderzoek theorie -> gegevens verwachting op basis
van theorie
Kwaliteitscriteria voor praktijkgericht onderzoek -> methodische grondigheid
Kenmerken onderzoeker:
1. Houding: onafhankelijk, streven naar openheid onderzoek, kritische houding
2. Kennis: kennis over methode en onderwerp onderzoek
3. Vaardigheid
Kwaliteitscriteria voor onderzoek:
- Betrouwbaarheid: onderzoek vrij van toevallige fouten, onderzoek moet herhaalbaar zijn.
- Toetsbaarheid: niet speculatief en subjectieve uitspraken, onderwerp eenduidig
- Informativiteit: hoog informatiegehalte van uitspraken, duidelijk de grenzen van het
onderzoek aangeven
- (interne en begrips)validiteit: onderzoek vrij van systematische fouten
o Interne validiteit: conclusies kunnen trekken uit het onderzoek
o Begripsvaliditeit: meten wat je wilt meten
- Externe validiteit (generaliseerbaarheid): de mate waarin een onderzoek kan worden
gegeneraliseerd.
o Statistische generalisatie: door middel van kwantitatieve testen kijken of onderzoek
generaliseerbaar is
, o Inhoudelijke generalisatie: vergelijkbaarheid van onderzoek in soortgelijke situaties
Praktische criteria uitvoering onderzoek:
- Efficiëntie: kosten in verhouding tot resultaten, tijdpad haalbaar
- Uitvoerbaarheid
- Bruikbaarheid: mate waarin onderzoek praktisch relevant is
Onderzoekscyclus:
1. Ontwerpen: goede afbakening van je doel- en probleemstelling, maken van onderzoek
ontwerp waar je aangeeft hoe de onderzoeksvraag wordt beantwoord, welke
dataverzamelingsmethoden worden gebruikt, de tijd en middelen die nodig zijn, de
betrokkenen bij het onderzoek, welke onderzoeksinstrumenten, hoe de gegevens worden
geanalyseerd en met welke methode.
2. Gegevens verzamelen: gegevens verzamelen waarmee je de onderzoeksvraag gaat
beantwoorden, zijn veel mogelijke methodes, afhankelijk van: watje onderzoekt, hoeveel en
of het kwalitatief of kwantitatief onderzoek is.
3. Analyseren: analyseren van de verzamelde gegevens d.m.v. kwantitatief of kwalitatief
onderzoek.
4. Evalueren en adviseren: terugkijken op het onderzoek en advies geven op basis van het
onderzoek (zoals mogelijk vervolgonderzoek)
Hoofdstuk 2
Opdrachtgevers kunnen een verborgen doelstelling hebben bij een onderzoek, de onderzoeker moet
deze formuleren. Onderwerp van opdrachtgever moet onderzoekbaar worden gemaakt: de
probleemstelling moet kunnen worden beantwoordt met behulp van het systematisch verzamelen
van gegevens. Het onderzoeksvoorstel is afhankelijk van de probleemanalyse en de keuze van de
opzet. Als onderzoeker moet je objectief en onafhankelijk blijven.
Hoofdstuk 3
Aanleiding tot onderzoek: de reden waarom je een bepaald onderzoek opstart.
Om een aanleiding te formuleren wordt de 6W-methode gebruikt:
1. Wat is het probleem? De onderzoekssituatie
2. Wie heeft het probleem? De betrokkene
3. Wanneer is het probleem ontstaan? De tijdsbepaling
4. Waarom is het een probleem? Daadwerkelijke reden voor het onderwerp
5. Waar doet het probleem zich voor? Zijn bepaalde aspecten belangrijker dan andere
6. Waardoor ontstaat het probleem? Wat is de aanleiding, waarom is onderzoek nodig
Vooronderzoek kijkt naar achtergrondinformatie van het onderwerp, literatuur over eerdere
onderzoeksresultaten en verzameld materiaal door met mensen te praten. Het vooronderzoek
definieert de probleemanalyse.
Zoeken naar informatie d.m.v. BIG6:
1. Definieer het probleem, de zoekopdracht: welke informatie is er al en welke moet je nog
zoeken
2. Bepaal waar je gaat zoeken
3. Kies de juiste zoekstrategie
