SAMENVATTING AARDRIJKSKUNDE HOOFDSTUK 2
Paragraaf 1 de stralingsbalans van de aarde:
Van zonnestraling 100% wordt 31% teruggekaatst naar het heelal door:
- Wolken
- Stofdeeltjes
- Het aardoppervlak
Zo wordt de atmosfeer geabsorbeerd en 49% bereikt het aardoppervlak.
Inkomende zonnestraling bestaat uit:
! kortgolvige straling (straling die bestaat uit elkaar kort opvolgende trillingen,
afkomstig van de zon naar de aarde)
! Energie wordt binnen de straling heel compact vervoerd. De atmosfeer is te dun om het
goed te absorberen, dus kaatst weer terug naar het aardoppervlak
Het aardoppervlak straalt ook weer straling uit
! langgolvige straling (straling die bestaat uit trage trillingen, afkomstig van het door
kortgolvige straling opgewarmde aardoppervlak richting het heelal.)
! De energie in deze straling wordt minder compact vervoerd.
Stralingsbalans = dynamisch evenwicht tussen inkomende kortgolvige en uitgaande
langgolvige straling op aarde, waardoor de temperatuur redelijk constant blijft.
! de inkomende 100 eenheden kortgolvige straling wordt verwerkt en weer teruggegeven
aan het heelal:
- 31 eenheden kortgolvige straling
- 69 eenheden langgolvige straling
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Broeikaseffect:
- absorberen van langgolvige straling door de atmosfeer ! cruciaal voor het klimaat
op aarde
- atmosfeer bestaat 78 % uit stikstof en voor 21% uit zuurstof, overige 1% is cruciaal
voor het broeikaseffect: waterdamp, methaan en koolstofdioxide.
- Doordat de mens extra broeikasgassen, vooral koolstofdioxide, door verbranding
van fossiele brandstoffen als aardolie, aardgas en steenkool aan de atmosfeer
toevoegt ! versterkt broeikaseffect.
, Ruimtelijke verschillen in instraling
- Hoe hoger, hoe kouder (ook minder broeikaseffect) (lucht is dunner dus er wordt
minder straling geabsorbeerd)
- Hoe verder van de evenaar, hoe kouden (hoe groter de invalshoek, hoe kouder)
Paragraaf 2 wereldwijde luchtstromen:
Laag drukgebied:
- Komt van alle kanten lucht aangestroomd die bij x op elkaar botst en allen nog
maar kan stijgen
- Stijgende lucht koelt af ! zorgt voor waterdamp ! wolken
- laag drukgebied gaat vaak samen met regenachtig weer.
X
L
Hoog drukgebied:
- Lucht daalt, botst op het aardoppervlak en stroomt rustig naar alle kanten weg
- Dalende lucht wordt warmer ! wolken(druppels) verdampen
- is helder weer
H
Atmosferische circulatie = algemeen systeem van luchtstromen op aarde en de daarbij
behorende lage- en hogedrukgebieden.
Lucht stroomt van een hoge naar lage druk, maar krijgt hierbij een afwijking !
De wet van Buys Ballot of corioliseffect = Als je met de wind in je rug kijkt, is deze
afwijking op het zuidelijk halfrond naar links en op het noordelijk halfrond naar rechts.
Paragraaf 1 de stralingsbalans van de aarde:
Van zonnestraling 100% wordt 31% teruggekaatst naar het heelal door:
- Wolken
- Stofdeeltjes
- Het aardoppervlak
Zo wordt de atmosfeer geabsorbeerd en 49% bereikt het aardoppervlak.
Inkomende zonnestraling bestaat uit:
! kortgolvige straling (straling die bestaat uit elkaar kort opvolgende trillingen,
afkomstig van de zon naar de aarde)
! Energie wordt binnen de straling heel compact vervoerd. De atmosfeer is te dun om het
goed te absorberen, dus kaatst weer terug naar het aardoppervlak
Het aardoppervlak straalt ook weer straling uit
! langgolvige straling (straling die bestaat uit trage trillingen, afkomstig van het door
kortgolvige straling opgewarmde aardoppervlak richting het heelal.)
! De energie in deze straling wordt minder compact vervoerd.
Stralingsbalans = dynamisch evenwicht tussen inkomende kortgolvige en uitgaande
langgolvige straling op aarde, waardoor de temperatuur redelijk constant blijft.
! de inkomende 100 eenheden kortgolvige straling wordt verwerkt en weer teruggegeven
aan het heelal:
- 31 eenheden kortgolvige straling
- 69 eenheden langgolvige straling
-----------------------------------------------------------------------------------------------
Broeikaseffect:
- absorberen van langgolvige straling door de atmosfeer ! cruciaal voor het klimaat
op aarde
- atmosfeer bestaat 78 % uit stikstof en voor 21% uit zuurstof, overige 1% is cruciaal
voor het broeikaseffect: waterdamp, methaan en koolstofdioxide.
- Doordat de mens extra broeikasgassen, vooral koolstofdioxide, door verbranding
van fossiele brandstoffen als aardolie, aardgas en steenkool aan de atmosfeer
toevoegt ! versterkt broeikaseffect.
, Ruimtelijke verschillen in instraling
- Hoe hoger, hoe kouder (ook minder broeikaseffect) (lucht is dunner dus er wordt
minder straling geabsorbeerd)
- Hoe verder van de evenaar, hoe kouden (hoe groter de invalshoek, hoe kouder)
Paragraaf 2 wereldwijde luchtstromen:
Laag drukgebied:
- Komt van alle kanten lucht aangestroomd die bij x op elkaar botst en allen nog
maar kan stijgen
- Stijgende lucht koelt af ! zorgt voor waterdamp ! wolken
- laag drukgebied gaat vaak samen met regenachtig weer.
X
L
Hoog drukgebied:
- Lucht daalt, botst op het aardoppervlak en stroomt rustig naar alle kanten weg
- Dalende lucht wordt warmer ! wolken(druppels) verdampen
- is helder weer
H
Atmosferische circulatie = algemeen systeem van luchtstromen op aarde en de daarbij
behorende lage- en hogedrukgebieden.
Lucht stroomt van een hoge naar lage druk, maar krijgt hierbij een afwijking !
De wet van Buys Ballot of corioliseffect = Als je met de wind in je rug kijkt, is deze
afwijking op het zuidelijk halfrond naar links en op het noordelijk halfrond naar rechts.
