WATER 1.2
HOORCOLLEGE 1 – WATERSYSTEMEN
WATER IN DE WERELD
3% van al het water op de aarde is zoet en zou dus gebruikt kunnen worden. Daarvan is er maar
30% grondwater (wat gebruikt wordt door de mens) en dus is uiteindelijk maar 1% bruikbaar. De
andere 97% is zout water. Het gebruik van zoet water kan grofweg gebruikt worden op drie
verschillende manieren: huishoudelijk (domestic), industrieel en agrarisch. De VS is zwaar
geïndustrialiseerd waardoor daar veel meer zoet water industrieel wordt gebruikt dan in
bijvoorbeeld India. Daar wordt zoet water bijvoorbeeld voornamelijk agrarisch gebruikt. In de
industrie gaat het meeste water naar de energievoorziening omdat die voornamelijk koel water
nodig heeft.
HYDROLOGISCHE KRINGLOOP
De bron van zoet water is neerslag. Water zal op het oppervlakte terecht komen en via de
‘onverzadigde zone’ in de ondergrond terecht komen. Dit kan stromen (grondwaterstroom) naar
bijvoorbeeld een beek, doordat er uiteindelijk alleen gronddeeltjes zitten. Planten nemen het
grondwater op en verdampen het. Oppervlaktewaterberging zijn plassen op straat of het land die
ontstaan door grote neerslag of bij een hoog grondwaterpeil (overschrijding van de grondfltratie).
Deze plassen stromen ook weer naar een beekje. Stromingen over het maaiveld zorgen ook voor
gronddeeltjes richting de beken. Deze afvoering kan zorgen voor verschuiving van de aarde
DAMPSPANNING-CURVE EN ONTSTAAN VAN
NEERSLAG
Bij een bepaalde temperatuur wordt waterdamp (gasvormige
fase) omgezet in een vloeibare vorm (vloeibare fase). De
omzetting gaat volgens de dampspanningscurve. Deze lijn is
ook van sprake bij neerslag. Wat je nodig hebt voor de
overgang van gas naar vloeibaar is een deeltje waar het aan
vast kan plakken. Dit kunnen bijvoorbeeld druppels zijn. Bij
neerslag heb je afkoeling nodig (waterdamp) en kleine
druppels (nucleation) waar druppelvorming kan plaatsvinden.
Hierdoor ontstaat er neerslag in de vorm van regen, ijs, sneeuw, hagel etc.
AFKOELING EN ONTSTAAN VAN NEERSLAG
Afkoeling is essentieel voor het ontstaan van neerslag.
Koeling vindt plaats door opstijgende lucht en kan ontstaan
door de volgende punten:
- Convectie (onweersbuien)
- Orografsche effecten, bij berg- en heuvelruggen
- Cyclonen, hurricanes en tyfonen
HOORCOLLEGE 1 – WATERSYSTEMEN
WATER IN DE WERELD
3% van al het water op de aarde is zoet en zou dus gebruikt kunnen worden. Daarvan is er maar
30% grondwater (wat gebruikt wordt door de mens) en dus is uiteindelijk maar 1% bruikbaar. De
andere 97% is zout water. Het gebruik van zoet water kan grofweg gebruikt worden op drie
verschillende manieren: huishoudelijk (domestic), industrieel en agrarisch. De VS is zwaar
geïndustrialiseerd waardoor daar veel meer zoet water industrieel wordt gebruikt dan in
bijvoorbeeld India. Daar wordt zoet water bijvoorbeeld voornamelijk agrarisch gebruikt. In de
industrie gaat het meeste water naar de energievoorziening omdat die voornamelijk koel water
nodig heeft.
HYDROLOGISCHE KRINGLOOP
De bron van zoet water is neerslag. Water zal op het oppervlakte terecht komen en via de
‘onverzadigde zone’ in de ondergrond terecht komen. Dit kan stromen (grondwaterstroom) naar
bijvoorbeeld een beek, doordat er uiteindelijk alleen gronddeeltjes zitten. Planten nemen het
grondwater op en verdampen het. Oppervlaktewaterberging zijn plassen op straat of het land die
ontstaan door grote neerslag of bij een hoog grondwaterpeil (overschrijding van de grondfltratie).
Deze plassen stromen ook weer naar een beekje. Stromingen over het maaiveld zorgen ook voor
gronddeeltjes richting de beken. Deze afvoering kan zorgen voor verschuiving van de aarde
DAMPSPANNING-CURVE EN ONTSTAAN VAN
NEERSLAG
Bij een bepaalde temperatuur wordt waterdamp (gasvormige
fase) omgezet in een vloeibare vorm (vloeibare fase). De
omzetting gaat volgens de dampspanningscurve. Deze lijn is
ook van sprake bij neerslag. Wat je nodig hebt voor de
overgang van gas naar vloeibaar is een deeltje waar het aan
vast kan plakken. Dit kunnen bijvoorbeeld druppels zijn. Bij
neerslag heb je afkoeling nodig (waterdamp) en kleine
druppels (nucleation) waar druppelvorming kan plaatsvinden.
Hierdoor ontstaat er neerslag in de vorm van regen, ijs, sneeuw, hagel etc.
AFKOELING EN ONTSTAAN VAN NEERSLAG
Afkoeling is essentieel voor het ontstaan van neerslag.
Koeling vindt plaats door opstijgende lucht en kan ontstaan
door de volgende punten:
- Convectie (onweersbuien)
- Orografsche effecten, bij berg- en heuvelruggen
- Cyclonen, hurricanes en tyfonen
