Les 7&8 zijn hoofdstuk 8, 9 & 10 van het boek
Inhoudsopgave
Les 1 Communicatie, inleiding in de communicatie ................................................................ 3
Les 2 Communicatie, non-verbale communicatie ................................................................... 5
Les 3 Communicatie, interpersoonlijke communicatie ........................................................... 9
Les 4 Communicatie, interculturele communicatie............................................................... 15
Les 5 Communicatie, massamediatheorieën ........................................................................ 19
Les 6 Communicatie, reclameboodschappen ....................................................................... 22
Hoofdstuk 1 boek De almacht van de media ..................................................................... 26
1.1 Inleiding ..................................................................................................................... 26
1.2. De varianten op de theorie ........................................................................................ 26
1.3. Illustraties van het almachtdenken ............................................................................ 27
Hoofdstuk 2 boek Binnen het paradigma van beperkte effecten ....................................... 28
2.1 Mediabereik ............................................................................................................... 28
2.2 Cognitieve dissonantie ............................................................................................... 28
2.3 De two-step-flowhypothese ....................................................................................... 28
2.4 De onpersoonlijke impacthypothese .......................................................................... 29
2.5 Kenniskloofhypothese ................................................................................................ 29
2.6 Nieuwsdiffusie............................................................................................................ 30
Hoofdstuk 3 boek Zwijgspiraal .......................................................................................... 31
3.1 Inleiding ..................................................................................................................... 31
3.2 uitgangspunten van de zwijgspiraaltheorie................................................................. 31
3.3 Beschrijving van de theorie......................................................................................... 31
3.6.3 Het derdepersoonseffect ......................................................................................... 32
Hoofdstuk 4 boek Marshall McLuhan ................................................................................ 33
4.1 De opkomst van McLuhan .......................................................................................... 33
4.2 Metaforen en slogan van McLuhan ............................................................................ 33
4.3 McLuhan en de hersenhelften .................................................................................... 33
4.4 Umberto Eco over McLuhan ....................................................................................... 33
Hoofdstuk 5 boek De uses and gratificationsbenadering ................................................... 35
5.1 Inleiding ..................................................................................................................... 35
5.2 Kenmerken van de benadering ................................................................................... 35
5.3 Activiteit van het publiek ............................................................................................ 35
, 5.4 Indeling van behoeften ............................................................................................... 37
5.5 Waarom kijken mensen naar soapseries? ................................................................... 37
Hoofdstuk 6 boek Systeemtheorieën ................................................................................ 38
6.1 Media system dependency theorie / MSD-theorie ..................................................... 38
6.2 Uitgangspunten .......................................................................................................... 38
Hoofdstuk 8 boek Agendasetting ...................................................................................... 41
8.1 Inleiding ..................................................................................................................... 41
8.2 Uitbreidingen en nuanceringen in onderzoek naar agendasetting .............................. 41
Hoofdstuk 9 boek Priming en framing ............................................................................... 43
9.1 Priming ....................................................................................................................... 43
9.2 Framing ...................................................................................................................... 43
9.3 Tot slot ....................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 10 boek Informatieverwerking ......................................................................... 45
10.1 Het RAS-model ......................................................................................................... 45
10.2 ELM model, Elaboration Likelihood model ............................................................... 46
10.3 HSM model, Heuristic Systematic model .................................................................. 46
Kahoot voorbeeldvragen ...................................................................................................... 47
2
,Les 1 Communicatie, inleiding in de communicatie
Wat is communicatie?
Het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een of meer ontvangers.
Intentioneel vs non-intentioneel
Bij intentionele communicatie communiceer (glimlachen) je iets bewust en bij non-intentionele communicatie
(blozen) doe je dit onbewust.
Voorbeeld: Verschillende intenties en daarmee interpretaties van de vraag. De volledige vraag luidde: “Did you
have had a sexual relation with Monica Lewinsky as that term is defined in Deposition Exhibit 1”. In de
genoemde ‘exhibit 1’ werd het louter ontvangen van orale diensten echter niet genoemd, waardoor Clinton
feitelijk gezien de waarheid sprak. Later gaf Clinton wel toe dat hij een “improper physical relationship” met
Lewinsky had, en hij kwam ermee weg.
Doel en context zijn uiteindelijk allesbepalend voor de interpretatie van de vraag die je stelt. En dus ook voor
het antwoord.
Geslaagd vs niet-geslaagd
Verbaal vs non-verbaal
7% van een boodschap is verbaal (inhoud, woorden die je zegt), de toon is 38% en de non-verbale
communicatie is 55%.
Incongruentie in communicatie
Wanneer woorden, toon en lichaamstaal niet overeenkomen. Bij dwdd zie je dat Rutger wat anders uitstraalt
(onzeker, slokje water drinken) dan wat hij wil uitstralen (zelfverzekerdheid).
Vormen van communicatie
Intrapersoonlijke communicatie
- Alles in je hoofd wat je tegen jezelf zegt.
- Bijvoorbeeld met sporten tegen jezelf zeggen dat je het wel kunt. Of dat je je sleutel altijd
kwijtraakt dat je dom bent dat je hem weer eens kwijt hebt geraakt.
- Dit heeft te maken met de opvoeding die je hebt gehad, je sociale omgeving, fysieke
omgeving (dorp of randstad).
Interpersoonlijke communicatie
Met elkaar met zijn tweeën of drieën. In een boodschap kunnen de volgende kenmerken zitten:
- Feitelijk: Constatering dat x de afwas niet gedaan heeft en dat dit al vaker is voorgekomen
- Expressief: Wij wonen hier ook en X houdt geen rekening met ons.
- Relationeel: Vind jij het zelfde als ik? Zender probeert groep te vormen met ontvanger
- Appellerend: Er moet iets gebeuren. Heb je een voorstel?
- Metacommunicatie: communicatie over communicatie.
Massa communicatie
Theorie van Ruler, het zenden van een boodschap naar een grote groep. Een zender van een boodschap kan
kiezen voor 3 strategieën:
- Eenrichtingsverkeer
o Willem Aleksander die een boodschap op tv verteld.
o Alleen aandacht voor de activiteit van de zender en de boodschap.
o Er wordt vanuit gegaan dat de ontvanger de boodschap precies zo overneemt als de zender
bedoeld heeft.
- Gecontroleerd
o Reclame, bol.com
o Er is een ontvanger in beeld.
o Er wordt vanuit gegaan dat de effecten zich vooral voordoen bij de ontvanger.
3
, - Tweerichting
o Reageren op iemand via twitter
o Heeft als doel het bereiken van wederzijds begrip door middel van dialoog.
o Het gaat bij deze opvatting niet om rollen (zender, ontvanger) maar om activiteiten (zenden,
ontvangen).
Basisbehoeftes volgens Maslow
4
Inhoudsopgave
Les 1 Communicatie, inleiding in de communicatie ................................................................ 3
Les 2 Communicatie, non-verbale communicatie ................................................................... 5
Les 3 Communicatie, interpersoonlijke communicatie ........................................................... 9
Les 4 Communicatie, interculturele communicatie............................................................... 15
Les 5 Communicatie, massamediatheorieën ........................................................................ 19
Les 6 Communicatie, reclameboodschappen ....................................................................... 22
Hoofdstuk 1 boek De almacht van de media ..................................................................... 26
1.1 Inleiding ..................................................................................................................... 26
1.2. De varianten op de theorie ........................................................................................ 26
1.3. Illustraties van het almachtdenken ............................................................................ 27
Hoofdstuk 2 boek Binnen het paradigma van beperkte effecten ....................................... 28
2.1 Mediabereik ............................................................................................................... 28
2.2 Cognitieve dissonantie ............................................................................................... 28
2.3 De two-step-flowhypothese ....................................................................................... 28
2.4 De onpersoonlijke impacthypothese .......................................................................... 29
2.5 Kenniskloofhypothese ................................................................................................ 29
2.6 Nieuwsdiffusie............................................................................................................ 30
Hoofdstuk 3 boek Zwijgspiraal .......................................................................................... 31
3.1 Inleiding ..................................................................................................................... 31
3.2 uitgangspunten van de zwijgspiraaltheorie................................................................. 31
3.3 Beschrijving van de theorie......................................................................................... 31
3.6.3 Het derdepersoonseffect ......................................................................................... 32
Hoofdstuk 4 boek Marshall McLuhan ................................................................................ 33
4.1 De opkomst van McLuhan .......................................................................................... 33
4.2 Metaforen en slogan van McLuhan ............................................................................ 33
4.3 McLuhan en de hersenhelften .................................................................................... 33
4.4 Umberto Eco over McLuhan ....................................................................................... 33
Hoofdstuk 5 boek De uses and gratificationsbenadering ................................................... 35
5.1 Inleiding ..................................................................................................................... 35
5.2 Kenmerken van de benadering ................................................................................... 35
5.3 Activiteit van het publiek ............................................................................................ 35
, 5.4 Indeling van behoeften ............................................................................................... 37
5.5 Waarom kijken mensen naar soapseries? ................................................................... 37
Hoofdstuk 6 boek Systeemtheorieën ................................................................................ 38
6.1 Media system dependency theorie / MSD-theorie ..................................................... 38
6.2 Uitgangspunten .......................................................................................................... 38
Hoofdstuk 8 boek Agendasetting ...................................................................................... 41
8.1 Inleiding ..................................................................................................................... 41
8.2 Uitbreidingen en nuanceringen in onderzoek naar agendasetting .............................. 41
Hoofdstuk 9 boek Priming en framing ............................................................................... 43
9.1 Priming ....................................................................................................................... 43
9.2 Framing ...................................................................................................................... 43
9.3 Tot slot ....................................................................................................................... 44
Hoofdstuk 10 boek Informatieverwerking ......................................................................... 45
10.1 Het RAS-model ......................................................................................................... 45
10.2 ELM model, Elaboration Likelihood model ............................................................... 46
10.3 HSM model, Heuristic Systematic model .................................................................. 46
Kahoot voorbeeldvragen ...................................................................................................... 47
2
,Les 1 Communicatie, inleiding in de communicatie
Wat is communicatie?
Het proces waarbij de zender een boodschap overbrengt naar een of meer ontvangers.
Intentioneel vs non-intentioneel
Bij intentionele communicatie communiceer (glimlachen) je iets bewust en bij non-intentionele communicatie
(blozen) doe je dit onbewust.
Voorbeeld: Verschillende intenties en daarmee interpretaties van de vraag. De volledige vraag luidde: “Did you
have had a sexual relation with Monica Lewinsky as that term is defined in Deposition Exhibit 1”. In de
genoemde ‘exhibit 1’ werd het louter ontvangen van orale diensten echter niet genoemd, waardoor Clinton
feitelijk gezien de waarheid sprak. Later gaf Clinton wel toe dat hij een “improper physical relationship” met
Lewinsky had, en hij kwam ermee weg.
Doel en context zijn uiteindelijk allesbepalend voor de interpretatie van de vraag die je stelt. En dus ook voor
het antwoord.
Geslaagd vs niet-geslaagd
Verbaal vs non-verbaal
7% van een boodschap is verbaal (inhoud, woorden die je zegt), de toon is 38% en de non-verbale
communicatie is 55%.
Incongruentie in communicatie
Wanneer woorden, toon en lichaamstaal niet overeenkomen. Bij dwdd zie je dat Rutger wat anders uitstraalt
(onzeker, slokje water drinken) dan wat hij wil uitstralen (zelfverzekerdheid).
Vormen van communicatie
Intrapersoonlijke communicatie
- Alles in je hoofd wat je tegen jezelf zegt.
- Bijvoorbeeld met sporten tegen jezelf zeggen dat je het wel kunt. Of dat je je sleutel altijd
kwijtraakt dat je dom bent dat je hem weer eens kwijt hebt geraakt.
- Dit heeft te maken met de opvoeding die je hebt gehad, je sociale omgeving, fysieke
omgeving (dorp of randstad).
Interpersoonlijke communicatie
Met elkaar met zijn tweeën of drieën. In een boodschap kunnen de volgende kenmerken zitten:
- Feitelijk: Constatering dat x de afwas niet gedaan heeft en dat dit al vaker is voorgekomen
- Expressief: Wij wonen hier ook en X houdt geen rekening met ons.
- Relationeel: Vind jij het zelfde als ik? Zender probeert groep te vormen met ontvanger
- Appellerend: Er moet iets gebeuren. Heb je een voorstel?
- Metacommunicatie: communicatie over communicatie.
Massa communicatie
Theorie van Ruler, het zenden van een boodschap naar een grote groep. Een zender van een boodschap kan
kiezen voor 3 strategieën:
- Eenrichtingsverkeer
o Willem Aleksander die een boodschap op tv verteld.
o Alleen aandacht voor de activiteit van de zender en de boodschap.
o Er wordt vanuit gegaan dat de ontvanger de boodschap precies zo overneemt als de zender
bedoeld heeft.
- Gecontroleerd
o Reclame, bol.com
o Er is een ontvanger in beeld.
o Er wordt vanuit gegaan dat de effecten zich vooral voordoen bij de ontvanger.
3
, - Tweerichting
o Reageren op iemand via twitter
o Heeft als doel het bereiken van wederzijds begrip door middel van dialoog.
o Het gaat bij deze opvatting niet om rollen (zender, ontvanger) maar om activiteiten (zenden,
ontvangen).
Basisbehoeftes volgens Maslow
4
