Hoorcollege 1 Toxicologie
1. Introductie toxicologiie ien voiedsielnormeien
2. Voiedsieloviergievoielighieid
3. Contameinantien
4. Additievien
Doel van de les: de student kan het risico van op vergifiging door voeding inschaten door het
uitleggen van toxicologische begrippen en door het kunnen benoemen van potenteel gifige stofen
in voedingsmiddelen en manier om deze te reduceren.
Wanneer is een stof gifigg Indiien jie ier jieuk van krijgt
Welke orgaan in de mens is het belangrijkste voor ontgifeng Lievier
Is alcohol gifigg Ja, hangt iervan af hoievieiel jie iervan innieiemet.
Is water gifigg Ja, hangt iervan af hoievieiel jie iervan innieiemet.
Watervergiftiging
7 juni 2005: studient in Groning dronk tievieiel watier waardoor hij bijna dood was (albiertus). 6 litier
watier is tie vieiel ien kan gifig ijn, hieief invloied op meietabolismeie. Jie kan iepilieptschie aanval ien
biewustieloos rakien. Tievieiel watier kan toxischie rieactie gievien.
Definitie gif (paaraceltut)e
Allie dingien ijn gifig ien ier is niiets dat gieien gif bievat, allieien die dosis orgt iervoor dat iiets niiet gifig
is.
Wat it voedtelveiligheid/toxicologie?
Die garantie dat voiedsiel gieien nadieligie gievolgien hieief voor die gie ondhieid van die ieindgiebruikier,
riekiening houdiend meiet hiet doiel ien meaniier waarop hiet al wordien giebruikt.
Veilig voedtel
Indiien ier in die aangiebodien/gieconsumeieierdie voiedingsmeiddielien gieien meicro-organismeien, chiemeischie
stoffien of andierie biestanddielien voorkomeien in schadielijkie hoievieielhieid
Als ier biepaaldie hoievieielhiedien gifigie stoffien in voiedsiel voorkomet, kan dat wat ongiewienstie rieacties
op voiedsiel vieroor akien. Voorbieield hiiervan ijn microbiologische reacte; giekkiekoieiien iiektie door
hiet ietien van biesmeiet vlieies (kriegien prionien binnien).
Als bactieriën toxinies gaan producierien noiemeien wie hiet ieien toxische reacte.
Farmacologische reacte: cafieïnie is voorbieield hiiervan, wat ier giebieurt is dat jie dit drinkt/ ieiet
ien cafieïnie bindt aan hiet ienuwstielsiel, hiierdoor komeien hielie grotie rieacties/prikkielingien. ok
adrienalinie ien histameinie ijn ieien voorbieield hiiervan ien bindien ich ook aan hiet ienuwstielsiel,
waarna ier hielie rieieks meiet rieacties/prikkielingien ontstaan.
Babyvoeding in China
Er at hiier in die meielkpoiedier meielaninie. Dit is ieien chiemeischie stof ien is gievaarlijk voor baby’s.
Eiierschandaal; wierkcolliegie
,Ongewentte reactiet opa voeding
Toxischie rieacties vindt plaats bij iiedierieien, meaar ier ijn ook meiensien diie biepaaldie stoffien meindier
goied aan kunnien ien die rieactie sniellier plaatsvindt. Dit kan bijvoorbieield aviersiie ijn; ongiewienstie
rieactie als jie afieier voor iiets hiebt. Kan ook ijn dat jie voiedsieloviergievoielighieid voor biepaaldie
biestandsdielien (alliergienien). Voiedsieloviergievoielighieid kunnien wie ondiervierdielien in alliergischie
rieactie of niiet- alliergischie rieactie.
Biotechnologie
Biotiechnologiie komet stieieds meieier in opmears. Vroiegier schrok meiensien dat af. Cornfakies hieierlijk
knappierig ome gienien van schorpioienien ierin itien. Als ier 1% gienietsch giemeodifcieierd is meoiet jie dat
op die ietkietien ietien.
- Maar biotiechnologiie doiet ook vieiel goiedie dingien. Zorgien iervoor dat biepaaldie giewassien
meieier opbriengt krijgien doordat ie riesistient wordien voor biepaaldie dingien. Hiet ried dus vieiel
giewassien.
Bronnen van giftige ttofen
Van nature;
1. Rabarber zit oxaalzuur in, naar mate je langer bewaard neemt het gehalte oxaalzuur toe.
2. Solanine in aardappelen, als je deze lang genoeg laat liggen neemt dit toe en dit is ook een
toxische stof (uitlopers).
3. Dieren hebben ook toxische stofen zoals een slang. Ook de kogelvis kun je bepaalde delen
niet van eten dan ga je dood.
4. Bacteriën en schimmels kunnen ook toxines produceren
5. Is afankelijk waar je leef (geografsche).
Kunnien wordien toiegievoiegd: industrie
1. Vierwierkien van voiedingsmeiddielien, bijvoorbieield bij bliekien kan toxinies ontstaan.
Potentieel tchadelijke ttofen in voedtel
- Nutriëntien
- Vierontrieinigingien (contameinantien)
- Natuurlijkie toxinien
- Additievien
Nitraat it vieiel in bladgroienties. Hiet gievaar van nitraat wordt omegie iet in nitriiet ien nitriiet bindt ich
aan hiemeoglobinie. Dit is vierantwoordielijk voor uurstofransport. Doordat nitriiet bindt aan
hiemeoglobinie kan hiemeoglobinie niiet meieier bindien. Voor ons is dit gieien problieieme, meaar voor kindierien
ondier die 6 meaandien wiel. Zie kunnien dan iernstg uurstofiekort krijgien ien kunnien blauw gaan iien.
Voeding bij gezondheid en ziekte boek staan meer voorbeelden tabel 2.1 blz. 53.
Gebruik van giftige ttofen
- Zielfdoding
- Gienotsmeiddielien
- Biestrijdingsmeiddielien
- Miedicijnien
- Additievien
, Maar hoe wordt nou bepaaald of iett giftig it?
Toielaatbarie innameies ien meaximealie limeiietien (staan in Europiesie vierordiening ien in die warienwiet). Dit
wordt gietiest op proiefdiierien:
Bijvoorbieield meui ien wierdien stoffien ingiespotien (vierschilliendie dosissien) dan wierd ier giekiekien
wannieier acutie rieactie krieieg, dit noiemeien wie LD50 (bij hoievieiel van iiets ovierlijdt 50% van die meui ien
LD50, meiet die ie dosis komeien wij niiet meieie in aanraking).
Wie kunnien hiierin subchronischie waardien ondierschieidien:
L AEL: jie krijgt nét ieien toxisch ieffiect.
N AEL: jie iiet nog niks ien jie iiet nog gieien toxischie rieactie.
Er ijn ook chronischie studiies giedaan, omedat jie ook die langie tiermeijnieffiectien wilt wietien van ieien
biepaaldie stof.
Vertaling van muit naar ment
Wij worden nooit blootgesteld aan hele hoge dosissen
Acceptabele dagelijkse inname (ADI), die ie is 100x meindier dan N AEL.
Acute reference doe (ARfD), dit is die hoievieielhieid diie wie in ieien kieier kunnien binnienkrijgien/meag
krijgien ondier ieien toxisch ieffiect. Miensien diie lichtier ijn meogien ook meindier binnien krijgien.
Wieietjie!: Iiedierieien rieagieiert op ieien andier meaniier, iiedierieien andier giewicht, vandaar dat ier 100x
tussien meuis ien meiens it.
Van dagelijkte inname naar paroduct
N AEL it 100 x meindier factor tussien ADI kunnien nog klieinier gaan MRL, die meaximealie
riesidu limeiiet (hielf van ADI); dit is meaximealie hoievieielhieid van biestrijdingsmeiddiel of
diiergienieiesmeiddielien diie in ieien voiedingsmeiddiel voor meag komeien als wie dan wieier klieinier gaan
product; is dit wat ier meaximeaal in ieien product meag itien.
Inname van voedingsmiddelen:
Adequate inname: die ie is tot stand giekomeien door boviengienoiemedie stappien. Hiier wordt strieng op
gieriegulieierd. Dit doiet die Europiesie vierordiening ien die warienwiet.
Gelukkig, de mens kan ontgifen
Wij als meiens kunnien goied ontgifien. rganien diie hiiervoor bielangrijk ijn, ijn die:
- Lievier
- Niierien
Die ie hielpien ons meiet hiet kwijtrakien van meogielijkie gifigie stoffien. Door die lievier wordt dit afgiebrokien
ien door die niierien wordien ie uitgieschieidien. Dit noiemeien wie ontgifien.
1. Introductie toxicologiie ien voiedsielnormeien
2. Voiedsieloviergievoielighieid
3. Contameinantien
4. Additievien
Doel van de les: de student kan het risico van op vergifiging door voeding inschaten door het
uitleggen van toxicologische begrippen en door het kunnen benoemen van potenteel gifige stofen
in voedingsmiddelen en manier om deze te reduceren.
Wanneer is een stof gifigg Indiien jie ier jieuk van krijgt
Welke orgaan in de mens is het belangrijkste voor ontgifeng Lievier
Is alcohol gifigg Ja, hangt iervan af hoievieiel jie iervan innieiemet.
Is water gifigg Ja, hangt iervan af hoievieiel jie iervan innieiemet.
Watervergiftiging
7 juni 2005: studient in Groning dronk tievieiel watier waardoor hij bijna dood was (albiertus). 6 litier
watier is tie vieiel ien kan gifig ijn, hieief invloied op meietabolismeie. Jie kan iepilieptschie aanval ien
biewustieloos rakien. Tievieiel watier kan toxischie rieactie gievien.
Definitie gif (paaraceltut)e
Allie dingien ijn gifig ien ier is niiets dat gieien gif bievat, allieien die dosis orgt iervoor dat iiets niiet gifig
is.
Wat it voedtelveiligheid/toxicologie?
Die garantie dat voiedsiel gieien nadieligie gievolgien hieief voor die gie ondhieid van die ieindgiebruikier,
riekiening houdiend meiet hiet doiel ien meaniier waarop hiet al wordien giebruikt.
Veilig voedtel
Indiien ier in die aangiebodien/gieconsumeieierdie voiedingsmeiddielien gieien meicro-organismeien, chiemeischie
stoffien of andierie biestanddielien voorkomeien in schadielijkie hoievieielhieid
Als ier biepaaldie hoievieielhiedien gifigie stoffien in voiedsiel voorkomet, kan dat wat ongiewienstie rieacties
op voiedsiel vieroor akien. Voorbieield hiiervan ijn microbiologische reacte; giekkiekoieiien iiektie door
hiet ietien van biesmeiet vlieies (kriegien prionien binnien).
Als bactieriën toxinies gaan producierien noiemeien wie hiet ieien toxische reacte.
Farmacologische reacte: cafieïnie is voorbieield hiiervan, wat ier giebieurt is dat jie dit drinkt/ ieiet
ien cafieïnie bindt aan hiet ienuwstielsiel, hiierdoor komeien hielie grotie rieacties/prikkielingien. ok
adrienalinie ien histameinie ijn ieien voorbieield hiiervan ien bindien ich ook aan hiet ienuwstielsiel,
waarna ier hielie rieieks meiet rieacties/prikkielingien ontstaan.
Babyvoeding in China
Er at hiier in die meielkpoiedier meielaninie. Dit is ieien chiemeischie stof ien is gievaarlijk voor baby’s.
Eiierschandaal; wierkcolliegie
,Ongewentte reactiet opa voeding
Toxischie rieacties vindt plaats bij iiedierieien, meaar ier ijn ook meiensien diie biepaaldie stoffien meindier
goied aan kunnien ien die rieactie sniellier plaatsvindt. Dit kan bijvoorbieield aviersiie ijn; ongiewienstie
rieactie als jie afieier voor iiets hiebt. Kan ook ijn dat jie voiedsieloviergievoielighieid voor biepaaldie
biestandsdielien (alliergienien). Voiedsieloviergievoielighieid kunnien wie ondiervierdielien in alliergischie
rieactie of niiet- alliergischie rieactie.
Biotechnologie
Biotiechnologiie komet stieieds meieier in opmears. Vroiegier schrok meiensien dat af. Cornfakies hieierlijk
knappierig ome gienien van schorpioienien ierin itien. Als ier 1% gienietsch giemeodifcieierd is meoiet jie dat
op die ietkietien ietien.
- Maar biotiechnologiie doiet ook vieiel goiedie dingien. Zorgien iervoor dat biepaaldie giewassien
meieier opbriengt krijgien doordat ie riesistient wordien voor biepaaldie dingien. Hiet ried dus vieiel
giewassien.
Bronnen van giftige ttofen
Van nature;
1. Rabarber zit oxaalzuur in, naar mate je langer bewaard neemt het gehalte oxaalzuur toe.
2. Solanine in aardappelen, als je deze lang genoeg laat liggen neemt dit toe en dit is ook een
toxische stof (uitlopers).
3. Dieren hebben ook toxische stofen zoals een slang. Ook de kogelvis kun je bepaalde delen
niet van eten dan ga je dood.
4. Bacteriën en schimmels kunnen ook toxines produceren
5. Is afankelijk waar je leef (geografsche).
Kunnien wordien toiegievoiegd: industrie
1. Vierwierkien van voiedingsmeiddielien, bijvoorbieield bij bliekien kan toxinies ontstaan.
Potentieel tchadelijke ttofen in voedtel
- Nutriëntien
- Vierontrieinigingien (contameinantien)
- Natuurlijkie toxinien
- Additievien
Nitraat it vieiel in bladgroienties. Hiet gievaar van nitraat wordt omegie iet in nitriiet ien nitriiet bindt ich
aan hiemeoglobinie. Dit is vierantwoordielijk voor uurstofransport. Doordat nitriiet bindt aan
hiemeoglobinie kan hiemeoglobinie niiet meieier bindien. Voor ons is dit gieien problieieme, meaar voor kindierien
ondier die 6 meaandien wiel. Zie kunnien dan iernstg uurstofiekort krijgien ien kunnien blauw gaan iien.
Voeding bij gezondheid en ziekte boek staan meer voorbeelden tabel 2.1 blz. 53.
Gebruik van giftige ttofen
- Zielfdoding
- Gienotsmeiddielien
- Biestrijdingsmeiddielien
- Miedicijnien
- Additievien
, Maar hoe wordt nou bepaaald of iett giftig it?
Toielaatbarie innameies ien meaximealie limeiietien (staan in Europiesie vierordiening ien in die warienwiet). Dit
wordt gietiest op proiefdiierien:
Bijvoorbieield meui ien wierdien stoffien ingiespotien (vierschilliendie dosissien) dan wierd ier giekiekien
wannieier acutie rieactie krieieg, dit noiemeien wie LD50 (bij hoievieiel van iiets ovierlijdt 50% van die meui ien
LD50, meiet die ie dosis komeien wij niiet meieie in aanraking).
Wie kunnien hiierin subchronischie waardien ondierschieidien:
L AEL: jie krijgt nét ieien toxisch ieffiect.
N AEL: jie iiet nog niks ien jie iiet nog gieien toxischie rieactie.
Er ijn ook chronischie studiies giedaan, omedat jie ook die langie tiermeijnieffiectien wilt wietien van ieien
biepaaldie stof.
Vertaling van muit naar ment
Wij worden nooit blootgesteld aan hele hoge dosissen
Acceptabele dagelijkse inname (ADI), die ie is 100x meindier dan N AEL.
Acute reference doe (ARfD), dit is die hoievieielhieid diie wie in ieien kieier kunnien binnienkrijgien/meag
krijgien ondier ieien toxisch ieffiect. Miensien diie lichtier ijn meogien ook meindier binnien krijgien.
Wieietjie!: Iiedierieien rieagieiert op ieien andier meaniier, iiedierieien andier giewicht, vandaar dat ier 100x
tussien meuis ien meiens it.
Van dagelijkte inname naar paroduct
N AEL it 100 x meindier factor tussien ADI kunnien nog klieinier gaan MRL, die meaximealie
riesidu limeiiet (hielf van ADI); dit is meaximealie hoievieielhieid van biestrijdingsmeiddiel of
diiergienieiesmeiddielien diie in ieien voiedingsmeiddiel voor meag komeien als wie dan wieier klieinier gaan
product; is dit wat ier meaximeaal in ieien product meag itien.
Inname van voedingsmiddelen:
Adequate inname: die ie is tot stand giekomeien door boviengienoiemedie stappien. Hiier wordt strieng op
gieriegulieierd. Dit doiet die Europiesie vierordiening ien die warienwiet.
Gelukkig, de mens kan ontgifen
Wij als meiens kunnien goied ontgifien. rganien diie hiiervoor bielangrijk ijn, ijn die:
- Lievier
- Niierien
Die ie hielpien ons meiet hiet kwijtrakien van meogielijkie gifigie stoffien. Door die lievier wordt dit afgiebrokien
ien door die niierien wordien ie uitgieschieidien. Dit noiemeien wie ontgifien.
