Notitie: de inhoud/i informatitie ein de e eiateneittng ie oeermgenoaten uih heh oeoe : ormoeded niatioei
ein J. Reatatermewiil, 11e drmu
Begrippenlijst
Groepsdynamica
Januari 2019
Kelly van Os
NTI
, BEGRIPPENLIJST GROEPSDYNAMICA
Hoofdstuk 1
Groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen.
Wij-cultuur: waarden als respect, plicht, eergevoel en beleefdheid.
De zes dimensies van Hofstede: Zes dimensies om inzicht te krijgen in cultuurverschillen:
Machtsafstand, Individualisme versus collectivisme, Masculiniteit versus femininiteit,
Onzekerheidsvermijding, Lange- of kortetermijngerichtheid en Hedonisme versus soberheid.
Sociaal emotionele groepen: gezin, vriendengroep (vanuit maatschappij primaire groep).
Belangen en rationele groepen: taakgroepen, werkgroepen, arbeidssituatiegroepen (vanuit
maatschappij secundaire groep).
KELLY VAN OS | JANUARI 2019 2
, BEGRIPPENLIJST GROEPSDYNAMICA
Hoofdstuk 2
Extern systeem: omvat alles wat er zich in een groep afspeelt aan activiteiten, interacties en
gevoelens om als groep ten aanzien van de buitenwereld te kunnen blijven voortbestaan, zoals
het vervullen van de taak en het bereiken van het groepsdoel. Dit is een formele
groepsstructuur waarin de taakleider centraal staat.
Intern systeem: omvat alle activiteiten, interacties en gevoelens die voortvloeien uit het
interne groepsfunctioneren. Het is intern, omdat het niet direct- hoogstens indirect- wordt
bepaald door de buitenwereld. Het is sociaal- emotioneel leiderschap.
Interactietheorie: (Bales en Homans) vat de groep op als een systeem van met elkaar in
interactie verkerende individuen.
Interactiehypothese ofwel sociaal-contacthypothese: Indien er frequente interacties zijn
tussen de leden zullen er gevoelens van onderlinge genegenheid groeien en deze zullen leiden
tot verdere interactie.
Systeemtheorie: Dat de groep als een systeem opgevat kan worden. De systeemtheorie
benadering onderzoekt de verbanden tussen verschillende soorten input en output van het
systeem.
Sociometrische benadering: Richt zich vooral op de sociale aspecten van het
groepsgebeuren, met name op de emotionele kanten van de interpersoonlijke relaties tussen de
groepsleden.
Cognitieve dissonantietheorie: Deze theorie stelt dat ieder tot een samenhangend en
consistent beeld van de werkelijkheid wilt komen. Probeert fysieke en sociale omgeving zo te
interpreteren dat diverse waarnemingen daarvan consistent zijn met elkaar.
Sociale vergelijkingstheorie: De theorie die stelt dat meningen als waarheid worden
bestempeld doordat veel mensen het ermee eens zijn.
Veldtheorie: Ontleent haar naam aan de stelling dat gedrag plaatsvindt binnen een veld van
elkaar beïnvloedende krachten.
Psychoanalytische benadering: Hoewel de psychoanalyse in strikte zin zich vooral
bezighoudt met motivatieprocessen en afweermechanismen binnen het individu, is haar
begrippenkader bijzonder bruikbaar gebleken voor het verkrijgen van dieper inzicht in
groepsprocessen.
Interactie: Groepsgedrag in een groep (max. 20 personen).
Interpersoonlijke attractie: Hoe gevoelens van sympathie en antipathie in groepen tot stand
komen, wordt in de groepsdynamica bestudeerd onder deze term.
Persoonswaarneming: Sympathieën en antipathieën komen vaak al heel snel tot stand op
grond van eerste indrukken. Hoe zulke indrukken tot stand komen, is onderwerp van het
studiegebied van de persoonswaarneming (person perception ofwel impression formation).
Stereotypering: Men heeft de neiging om de leden van de eigen groep als individuen te zien,
terwijl op mensen van buiten de eigen groep gereageerd wordt als leden van een klasse of
categorie. Die personen buiten de eigen groep worden dan op een hoop geschoven.
Communicatie: Biedt twee hoofdfuncties: een zakelijke en een relationele. Enerzijds is dat
het elkaar meedelen van inhoudelijke informatie, anderzijds het regelen van de onderlinge
betrekkingen. Ook dit onderscheid sluit aan op de al eerder gemaakte tweedeling tussen
taakaspecten en sociaal-emotionele aspecten in groepsinteractie.
Groepsnormen en conformiteit: Groepen ontwikkelen ook normen over hoe je met de taak
en met elkaar dient om te gaan en hoe je je dient te verhouden tot de buitenwereld.
Besluitvorming: Tot de regels en normen over hoe een groep met de taak wenst om te gaan,
KELLY VAN OS | JANUARI 2019 2
ein J. Reatatermewiil, 11e drmu
Begrippenlijst
Groepsdynamica
Januari 2019
Kelly van Os
NTI
, BEGRIPPENLIJST GROEPSDYNAMICA
Hoofdstuk 1
Groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in kleine groepen.
Wij-cultuur: waarden als respect, plicht, eergevoel en beleefdheid.
De zes dimensies van Hofstede: Zes dimensies om inzicht te krijgen in cultuurverschillen:
Machtsafstand, Individualisme versus collectivisme, Masculiniteit versus femininiteit,
Onzekerheidsvermijding, Lange- of kortetermijngerichtheid en Hedonisme versus soberheid.
Sociaal emotionele groepen: gezin, vriendengroep (vanuit maatschappij primaire groep).
Belangen en rationele groepen: taakgroepen, werkgroepen, arbeidssituatiegroepen (vanuit
maatschappij secundaire groep).
KELLY VAN OS | JANUARI 2019 2
, BEGRIPPENLIJST GROEPSDYNAMICA
Hoofdstuk 2
Extern systeem: omvat alles wat er zich in een groep afspeelt aan activiteiten, interacties en
gevoelens om als groep ten aanzien van de buitenwereld te kunnen blijven voortbestaan, zoals
het vervullen van de taak en het bereiken van het groepsdoel. Dit is een formele
groepsstructuur waarin de taakleider centraal staat.
Intern systeem: omvat alle activiteiten, interacties en gevoelens die voortvloeien uit het
interne groepsfunctioneren. Het is intern, omdat het niet direct- hoogstens indirect- wordt
bepaald door de buitenwereld. Het is sociaal- emotioneel leiderschap.
Interactietheorie: (Bales en Homans) vat de groep op als een systeem van met elkaar in
interactie verkerende individuen.
Interactiehypothese ofwel sociaal-contacthypothese: Indien er frequente interacties zijn
tussen de leden zullen er gevoelens van onderlinge genegenheid groeien en deze zullen leiden
tot verdere interactie.
Systeemtheorie: Dat de groep als een systeem opgevat kan worden. De systeemtheorie
benadering onderzoekt de verbanden tussen verschillende soorten input en output van het
systeem.
Sociometrische benadering: Richt zich vooral op de sociale aspecten van het
groepsgebeuren, met name op de emotionele kanten van de interpersoonlijke relaties tussen de
groepsleden.
Cognitieve dissonantietheorie: Deze theorie stelt dat ieder tot een samenhangend en
consistent beeld van de werkelijkheid wilt komen. Probeert fysieke en sociale omgeving zo te
interpreteren dat diverse waarnemingen daarvan consistent zijn met elkaar.
Sociale vergelijkingstheorie: De theorie die stelt dat meningen als waarheid worden
bestempeld doordat veel mensen het ermee eens zijn.
Veldtheorie: Ontleent haar naam aan de stelling dat gedrag plaatsvindt binnen een veld van
elkaar beïnvloedende krachten.
Psychoanalytische benadering: Hoewel de psychoanalyse in strikte zin zich vooral
bezighoudt met motivatieprocessen en afweermechanismen binnen het individu, is haar
begrippenkader bijzonder bruikbaar gebleken voor het verkrijgen van dieper inzicht in
groepsprocessen.
Interactie: Groepsgedrag in een groep (max. 20 personen).
Interpersoonlijke attractie: Hoe gevoelens van sympathie en antipathie in groepen tot stand
komen, wordt in de groepsdynamica bestudeerd onder deze term.
Persoonswaarneming: Sympathieën en antipathieën komen vaak al heel snel tot stand op
grond van eerste indrukken. Hoe zulke indrukken tot stand komen, is onderwerp van het
studiegebied van de persoonswaarneming (person perception ofwel impression formation).
Stereotypering: Men heeft de neiging om de leden van de eigen groep als individuen te zien,
terwijl op mensen van buiten de eigen groep gereageerd wordt als leden van een klasse of
categorie. Die personen buiten de eigen groep worden dan op een hoop geschoven.
Communicatie: Biedt twee hoofdfuncties: een zakelijke en een relationele. Enerzijds is dat
het elkaar meedelen van inhoudelijke informatie, anderzijds het regelen van de onderlinge
betrekkingen. Ook dit onderscheid sluit aan op de al eerder gemaakte tweedeling tussen
taakaspecten en sociaal-emotionele aspecten in groepsinteractie.
Groepsnormen en conformiteit: Groepen ontwikkelen ook normen over hoe je met de taak
en met elkaar dient om te gaan en hoe je je dient te verhouden tot de buitenwereld.
Besluitvorming: Tot de regels en normen over hoe een groep met de taak wenst om te gaan,
KELLY VAN OS | JANUARI 2019 2
