Prehonours programma technische verpleegkunde
Ritmestoornissen
Je kunt de ECG complexen herkennen.
ECG papier: horizontale as: tijd. Verticale as: voltage.
ECG complexen: P-QRS-T Verschillende pieken/dalen in een
ECG benoemen en verklaren.
Het elektrocardiogram (ECG) brengt de totale impulsgeleiding door het hart in beeld. Het ECG is
de curve die de potentiaalveranderingen in de tijd beschrijft. De gelijkmatige verspreiding van
het activeringsfront (grens tussen geactiveerd en nog niet geactiveerd myocard) over het hart,
waardoor een elektrisch veld dat sterk genoeg is om van het lichaamsoppervlak te worden
afgeleid. Hoewel de precieze vorm van de curve afhangt van de plaats van de afleidelektroden,
kan men toch een aantal vaste toppen en dalen onderscheiden. De verschillende toppen hangen
samen met de depolarisatie (activatie) en gedeeltelijk ook met de repolarisatie van de
verschillende onderdelen van het hart. Eerst worden de atria tot contractie gebracht, zodat ze
hun inhoud in een nog ontspannen kamer kunnen pompen. Daarna contraheren ook de
ventrikels. Bij een hartfrequentie van 70/min duurt 1 hartcyclus ±850 ms.
Doordat de hartcellen gecoördineerd zijn, is de kringstroom die tijdens de activering optreedt
sterk genoeg om van het lichaamsoppervlak te kunnen worden afgeleid in de vorm van het ECG.
- P-top: depolarisatie/activatie van atria. Ontstaat vanuit SA-
knoop. Normale duur: max. 0,11s, amplitude is max. 0,2 mV.
Nadat de actiepotentiaal de AV-knoop en de bundel van His is
gepasseerd, vervolgt hij zijn weg via de bundeltaken en de
fijne Purkinje-vezels. Tenslotte worden de ventriculaire
spiercellen geactiveerd:
- QRS-complex: depolarisatie/activatie van de ventrikels. De
curve is gecompliceerd, doordat de activering van de
ventrikelspier niet gelijkmatig in 1 richting verloopt. Normale
duur 0,06-0,10 s, hoogte is afhankelijk van plaats elektrode.
Q-top: activering van septum tussen ventrikels via de
bundel van His en klein gedeelte van rechterventrikel. (-)
R-top: depolarisatie van beide ventrikels bij hartpunt. (+)
S-top: depolarisatie van de laatste delen van ventrikels, vooral gebieden rond anulus
fibrosus (ventrikelbasis). (-)
- T-top: repolarisatie van ventrikels. Repolarisatie van atria is niet zichtbaar op ECG, te
weinig spiermassa om tijdens herstelfase zichtbare elektrische activiteit te genereren.
- PQ-segment: impuls passeert geleidingssysteem tussen atrium en ventrikelmyocard.
Normale tijdsduur: ±0,05 s.
- ST-segment: alle ventrikelcellen zijn gedepolariseerd = plateaufase van actiepotentiaal.
Gehele spiermassa is negatief geladen. Komt pas tot uiting in ECG als een aantal cellen
tegelijk begint te repolariseren.
Processen van depolarisatie (activatie) en repolarisatie (herstel) van de ventrikels verlopen in
tegengestelde richting:
- Depolarisatieproces begint in subendocard (dieper gelegen spierweefsel) en verspreidt zich
van daaruit naar subepicard (oppervlakkig gelegen spierweefsel).
- Repolarisatieproces begint in subepicard en verspreidt zich naar endocard.
In een ecg wordt de elektrische activiteit van het hart als een
lijn met 3 toppen weergegeven. P-top geeft het samentrekken
van de boezems weer, QRS-complex het samentrekken van de
kamers en tot slot geeft de T-top het herstel en ontspannen van
de kamers weer. Het gedeelte tussen de P-top en de top van het
QRS-complex is het gevolg van de vertraging in de AV-knoop.
, Prehonours programma technische verpleegkunde
Je kunt de verschillende afleidingen van het ECG en elektroden interpreteren.
Een 12-kalaals-ECG maakt gebruik van elektroden voor de elektrische registratie van het hart.
De elektroden registreren of er stroom naar de elektrode toe gaan of juist ervan af. Deze
elektroden worden gecombineerd tot afleidingen in het frontale vlak en het horizontale vlak. Zo
kan informatie worden verkregen vanuit ‘verschillende hoeken’.
Een afleiding toont elektrische informatie die afkomstig is van 2> elektroden, die gelijktijdig
elektrische activiteit in het hart meten.
Driehoek van Einthoven
De driehoek van Einthoven omvat 6 extremiteitsafleidingen:
Extremiteitsafleidingen: afleidingen I, II en III.
De lijnen van de extremiteitsafleidingen kruisen elkaar in hoeken van 60 graden in het
frontale/coronale/verticale vlak. Er is sprake van bipolaire afleiding = er wordt gebruik gemaakt
van informatie afkomstig uit 1 positieve en 1 negatieve elektrode.
1. Afleiding I: positieve elektrode op linkerarm, negatieve elektrode op
rechterarm. Positieve pool is gepositioneerd op 0 graden in frontale vlak.
2. Afleiding II: positieve elektrode op linkervoet, negatieve elektrode op
rechterarm. Positieve pool is gepositioneerd op +60 graden in frontale vlak
3. Afleiding III: positieve elektrode op linkervoet, negatieve elektrode op
linkerarm. Positieve pool is gepositioneerd op +120 graden in frontale vlak
4 elektrode op rechteronderbeen is neutraal en dient als nulpunt (aarde) ten
e
opzichte waarvan de elektrische spanning wordt gemeten.
Afgeleide extremiteitsafleidingen: aVR, aVL en aVF
Er wordt gebruik gemaakt van dezelfde elektroden als bij de afleidingen I, II en III. De afleiding
wordt gevormd uit >2 elektroden. Er wordt gebruik gemaakt van informatie afkomstig uit 1
positieve en 2 negatieve elektrode. De ‘enkele’ elektrode is steeds positief en de ‘samengestelde’
elektrode is steeds negatief.
a. Afleiding aVL: linkerarm-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Rechterarm-
elektrode en linkerbeen-elektrode worden samen als gemeenschappelijke negatieve
elektrode gebruikt. Positieve pool is gepositioneerd op -30 graden in frontale vlak.
b. Afleiding aVR: rechterarm-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Linkerarm-
elektrode en linkerbeen-elektrode worden samen als gemeenschappelijke negatieve
elektrode gebruikt. Positieve pool is gepositioneerd op -150 graden in frontale vlak.
c. Afleiding aVF: linkervoet-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Beide arm-
elektroden worden samen als gemeenschappelijke negatieve elektrode gebruikt. Positieve
pool is gepositioneerd op +90 graden in frontale vlak.
Van afleiding I, II en III kan een kruis gemaakt worden,
waarbij de afleidingen een hoek van 60 graden maken met
elkaar. De afleidingen I, II en III en aVL, aVR en aVF kunnen
samen in een kruis met een gemeenschappelijk middelpunt
worden getekend. De vectoren van deze afleidingen kruisen
elkaar in hoeken van 60 graden.
Borstwand/precordiale afleidingen: V1-V6
Elektrische activiteit in dwarsdoorsnede horizontaal/transversaal vlak. AV-knoop vormt het
denkbeeldige middelpunt van de borstwandafleidingen. Positieve elektrode van afleidingen zijn
ventraal (voorzijde) gepositioneerd, negatieve elektrode dorsaal (achterzijde). 6 afleidingen:
- V1 en V2 = septale afleidingen geschiktst om op ECG elektrische activiteit in het
interventriculaire septum te beoordelen.
Plaatsing: V1 4e intercostaal rechts van borstbeen, V2 4e intercost. links van borstbeen.
Ritmestoornissen
Je kunt de ECG complexen herkennen.
ECG papier: horizontale as: tijd. Verticale as: voltage.
ECG complexen: P-QRS-T Verschillende pieken/dalen in een
ECG benoemen en verklaren.
Het elektrocardiogram (ECG) brengt de totale impulsgeleiding door het hart in beeld. Het ECG is
de curve die de potentiaalveranderingen in de tijd beschrijft. De gelijkmatige verspreiding van
het activeringsfront (grens tussen geactiveerd en nog niet geactiveerd myocard) over het hart,
waardoor een elektrisch veld dat sterk genoeg is om van het lichaamsoppervlak te worden
afgeleid. Hoewel de precieze vorm van de curve afhangt van de plaats van de afleidelektroden,
kan men toch een aantal vaste toppen en dalen onderscheiden. De verschillende toppen hangen
samen met de depolarisatie (activatie) en gedeeltelijk ook met de repolarisatie van de
verschillende onderdelen van het hart. Eerst worden de atria tot contractie gebracht, zodat ze
hun inhoud in een nog ontspannen kamer kunnen pompen. Daarna contraheren ook de
ventrikels. Bij een hartfrequentie van 70/min duurt 1 hartcyclus ±850 ms.
Doordat de hartcellen gecoördineerd zijn, is de kringstroom die tijdens de activering optreedt
sterk genoeg om van het lichaamsoppervlak te kunnen worden afgeleid in de vorm van het ECG.
- P-top: depolarisatie/activatie van atria. Ontstaat vanuit SA-
knoop. Normale duur: max. 0,11s, amplitude is max. 0,2 mV.
Nadat de actiepotentiaal de AV-knoop en de bundel van His is
gepasseerd, vervolgt hij zijn weg via de bundeltaken en de
fijne Purkinje-vezels. Tenslotte worden de ventriculaire
spiercellen geactiveerd:
- QRS-complex: depolarisatie/activatie van de ventrikels. De
curve is gecompliceerd, doordat de activering van de
ventrikelspier niet gelijkmatig in 1 richting verloopt. Normale
duur 0,06-0,10 s, hoogte is afhankelijk van plaats elektrode.
Q-top: activering van septum tussen ventrikels via de
bundel van His en klein gedeelte van rechterventrikel. (-)
R-top: depolarisatie van beide ventrikels bij hartpunt. (+)
S-top: depolarisatie van de laatste delen van ventrikels, vooral gebieden rond anulus
fibrosus (ventrikelbasis). (-)
- T-top: repolarisatie van ventrikels. Repolarisatie van atria is niet zichtbaar op ECG, te
weinig spiermassa om tijdens herstelfase zichtbare elektrische activiteit te genereren.
- PQ-segment: impuls passeert geleidingssysteem tussen atrium en ventrikelmyocard.
Normale tijdsduur: ±0,05 s.
- ST-segment: alle ventrikelcellen zijn gedepolariseerd = plateaufase van actiepotentiaal.
Gehele spiermassa is negatief geladen. Komt pas tot uiting in ECG als een aantal cellen
tegelijk begint te repolariseren.
Processen van depolarisatie (activatie) en repolarisatie (herstel) van de ventrikels verlopen in
tegengestelde richting:
- Depolarisatieproces begint in subendocard (dieper gelegen spierweefsel) en verspreidt zich
van daaruit naar subepicard (oppervlakkig gelegen spierweefsel).
- Repolarisatieproces begint in subepicard en verspreidt zich naar endocard.
In een ecg wordt de elektrische activiteit van het hart als een
lijn met 3 toppen weergegeven. P-top geeft het samentrekken
van de boezems weer, QRS-complex het samentrekken van de
kamers en tot slot geeft de T-top het herstel en ontspannen van
de kamers weer. Het gedeelte tussen de P-top en de top van het
QRS-complex is het gevolg van de vertraging in de AV-knoop.
, Prehonours programma technische verpleegkunde
Je kunt de verschillende afleidingen van het ECG en elektroden interpreteren.
Een 12-kalaals-ECG maakt gebruik van elektroden voor de elektrische registratie van het hart.
De elektroden registreren of er stroom naar de elektrode toe gaan of juist ervan af. Deze
elektroden worden gecombineerd tot afleidingen in het frontale vlak en het horizontale vlak. Zo
kan informatie worden verkregen vanuit ‘verschillende hoeken’.
Een afleiding toont elektrische informatie die afkomstig is van 2> elektroden, die gelijktijdig
elektrische activiteit in het hart meten.
Driehoek van Einthoven
De driehoek van Einthoven omvat 6 extremiteitsafleidingen:
Extremiteitsafleidingen: afleidingen I, II en III.
De lijnen van de extremiteitsafleidingen kruisen elkaar in hoeken van 60 graden in het
frontale/coronale/verticale vlak. Er is sprake van bipolaire afleiding = er wordt gebruik gemaakt
van informatie afkomstig uit 1 positieve en 1 negatieve elektrode.
1. Afleiding I: positieve elektrode op linkerarm, negatieve elektrode op
rechterarm. Positieve pool is gepositioneerd op 0 graden in frontale vlak.
2. Afleiding II: positieve elektrode op linkervoet, negatieve elektrode op
rechterarm. Positieve pool is gepositioneerd op +60 graden in frontale vlak
3. Afleiding III: positieve elektrode op linkervoet, negatieve elektrode op
linkerarm. Positieve pool is gepositioneerd op +120 graden in frontale vlak
4 elektrode op rechteronderbeen is neutraal en dient als nulpunt (aarde) ten
e
opzichte waarvan de elektrische spanning wordt gemeten.
Afgeleide extremiteitsafleidingen: aVR, aVL en aVF
Er wordt gebruik gemaakt van dezelfde elektroden als bij de afleidingen I, II en III. De afleiding
wordt gevormd uit >2 elektroden. Er wordt gebruik gemaakt van informatie afkomstig uit 1
positieve en 2 negatieve elektrode. De ‘enkele’ elektrode is steeds positief en de ‘samengestelde’
elektrode is steeds negatief.
a. Afleiding aVL: linkerarm-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Rechterarm-
elektrode en linkerbeen-elektrode worden samen als gemeenschappelijke negatieve
elektrode gebruikt. Positieve pool is gepositioneerd op -30 graden in frontale vlak.
b. Afleiding aVR: rechterarm-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Linkerarm-
elektrode en linkerbeen-elektrode worden samen als gemeenschappelijke negatieve
elektrode gebruikt. Positieve pool is gepositioneerd op -150 graden in frontale vlak.
c. Afleiding aVF: linkervoet-elektrode wordt als positieve elektrode gebruikt. Beide arm-
elektroden worden samen als gemeenschappelijke negatieve elektrode gebruikt. Positieve
pool is gepositioneerd op +90 graden in frontale vlak.
Van afleiding I, II en III kan een kruis gemaakt worden,
waarbij de afleidingen een hoek van 60 graden maken met
elkaar. De afleidingen I, II en III en aVL, aVR en aVF kunnen
samen in een kruis met een gemeenschappelijk middelpunt
worden getekend. De vectoren van deze afleidingen kruisen
elkaar in hoeken van 60 graden.
Borstwand/precordiale afleidingen: V1-V6
Elektrische activiteit in dwarsdoorsnede horizontaal/transversaal vlak. AV-knoop vormt het
denkbeeldige middelpunt van de borstwandafleidingen. Positieve elektrode van afleidingen zijn
ventraal (voorzijde) gepositioneerd, negatieve elektrode dorsaal (achterzijde). 6 afleidingen:
- V1 en V2 = septale afleidingen geschiktst om op ECG elektrische activiteit in het
interventriculaire septum te beoordelen.
Plaatsing: V1 4e intercostaal rechts van borstbeen, V2 4e intercost. links van borstbeen.
