Hoogbouw in de stad les 3
Vorm
Bij de les over definities al gepraat over ‘tall’ en ‘big’ en
torentjes of koepels op wolkenkrabbers.
Vorm – tall, maar ook big
Maar over vorm valt meer te vertellen.
Vorm – setback (getrapt)
Al in de 19e eeuw kende Parijs een maximum hoogte voor de
gevels aan de straatkant. Deze maximum hoogste was
afhankelijk van de breedte van de straat. Wie toch hoger
wilde bouwen, moest daarbij de afstand tot de straat steeds
groter maken.
Een vergelijkbaar principe werd in de loop van de jaren
twintig van de 20ste eeuw ook in de USA toegepast (1920).
Met het hoger worden van de wolkenkrabbers kwam er in New York steeds minder zonlicht in de
straten. In 1916 kwam er een nieuwe ‘bouwverordening’ die er voor moest zorgen dat er meer
zonlicht in de straten kwam: de 1916 Zoning Act. Het principe was hetzelfde als Frankrijk al eerder
had. Zoning act 3 zones:
Zaken- gemengd- en
Linksboven:
woondistrict
De vorm die ontstaat
bij het letterlijk
uitvoeren van de
Zoning Act.
Rechtsonder:
De meest praktische
uitwerking
En dit werd dan de
werkelijkheid:
New York (USA),
Bank of Manhattan
Trust Building (40
Wall Street), 282
meter: 1930
Vorm – vrij
Met de komst van vooral computer aided design werd
het ‘makkelijker’ om vrije (vreemde, bizarre, etc.)
vormen te gebruiken voor gebouwen en dus ook voor
wolkenkrabbers.Maar ook aan het einde van de 19e eeuw is al een
voorbeeld van geheel vrije vorm neergezet: het Elephant Hotel in
New York (Coney Island)… het bleef een unieke uitzondering
(afgebrand).
, Stijl
Stijl – hoofdgroepen
Pre-modern, modern en reactie op modern
Pre-modern?
Pre-moderne architectuur baseert zich op de eigenschappen van traditionele bouwmaterialen (steen,
hout) en op de mogelijkheden die die materialen bieden.
Modern?
Moderne architectuur baseert zich op de eigenschappen van moderne bouwmaterialen (staal, glas,
beton) en op de mogelijkheden die die materialen bieden. Moderne architectuur is wars (afschuw)
van het gebruik van historische vormen en motieven.
Reactie op modern?
De belangrijke verandering in de reactie op de moderne architectuur is dat historische vormen en
motieven weer worden toegepast.
Pre-modern
Overgangsstijl
Toen gebouwen steeds hoger werden zochten architecten naar een architectuur die daarbij paste.
Overgangsstijl – uitvergroot
Dat gebeurde op twee manieren:
Door ‘traditionele’ gebouwen gewoon op een grotere schaal te ontwerpen/bouwen, uit te
vergroten;
New York, Equitable Building, 43 Buenos Aires (Argentinië), La Boekarest (Roemenië) Romana, Palatul
meter: 1870 Prensa, >35 meter: 1898 Societatii Astra, 35 meter: 1924
Door over de grotere hoogte van de gebouwen traditionele architectuurvormen toe te
passen: Overgangsstijl met traditie: torentjes, dak
Melbourne Milwaukee New York
(Australië), (USA), (USA), The
Federal Pabst Netherlands
Palace Hotel, Building, Hotel, 71
50 meter: 72 meter: meter: 1893
1888 1891
Vorm
Bij de les over definities al gepraat over ‘tall’ en ‘big’ en
torentjes of koepels op wolkenkrabbers.
Vorm – tall, maar ook big
Maar over vorm valt meer te vertellen.
Vorm – setback (getrapt)
Al in de 19e eeuw kende Parijs een maximum hoogte voor de
gevels aan de straatkant. Deze maximum hoogste was
afhankelijk van de breedte van de straat. Wie toch hoger
wilde bouwen, moest daarbij de afstand tot de straat steeds
groter maken.
Een vergelijkbaar principe werd in de loop van de jaren
twintig van de 20ste eeuw ook in de USA toegepast (1920).
Met het hoger worden van de wolkenkrabbers kwam er in New York steeds minder zonlicht in de
straten. In 1916 kwam er een nieuwe ‘bouwverordening’ die er voor moest zorgen dat er meer
zonlicht in de straten kwam: de 1916 Zoning Act. Het principe was hetzelfde als Frankrijk al eerder
had. Zoning act 3 zones:
Zaken- gemengd- en
Linksboven:
woondistrict
De vorm die ontstaat
bij het letterlijk
uitvoeren van de
Zoning Act.
Rechtsonder:
De meest praktische
uitwerking
En dit werd dan de
werkelijkheid:
New York (USA),
Bank of Manhattan
Trust Building (40
Wall Street), 282
meter: 1930
Vorm – vrij
Met de komst van vooral computer aided design werd
het ‘makkelijker’ om vrije (vreemde, bizarre, etc.)
vormen te gebruiken voor gebouwen en dus ook voor
wolkenkrabbers.Maar ook aan het einde van de 19e eeuw is al een
voorbeeld van geheel vrije vorm neergezet: het Elephant Hotel in
New York (Coney Island)… het bleef een unieke uitzondering
(afgebrand).
, Stijl
Stijl – hoofdgroepen
Pre-modern, modern en reactie op modern
Pre-modern?
Pre-moderne architectuur baseert zich op de eigenschappen van traditionele bouwmaterialen (steen,
hout) en op de mogelijkheden die die materialen bieden.
Modern?
Moderne architectuur baseert zich op de eigenschappen van moderne bouwmaterialen (staal, glas,
beton) en op de mogelijkheden die die materialen bieden. Moderne architectuur is wars (afschuw)
van het gebruik van historische vormen en motieven.
Reactie op modern?
De belangrijke verandering in de reactie op de moderne architectuur is dat historische vormen en
motieven weer worden toegepast.
Pre-modern
Overgangsstijl
Toen gebouwen steeds hoger werden zochten architecten naar een architectuur die daarbij paste.
Overgangsstijl – uitvergroot
Dat gebeurde op twee manieren:
Door ‘traditionele’ gebouwen gewoon op een grotere schaal te ontwerpen/bouwen, uit te
vergroten;
New York, Equitable Building, 43 Buenos Aires (Argentinië), La Boekarest (Roemenië) Romana, Palatul
meter: 1870 Prensa, >35 meter: 1898 Societatii Astra, 35 meter: 1924
Door over de grotere hoogte van de gebouwen traditionele architectuurvormen toe te
passen: Overgangsstijl met traditie: torentjes, dak
Melbourne Milwaukee New York
(Australië), (USA), (USA), The
Federal Pabst Netherlands
Palace Hotel, Building, Hotel, 71
50 meter: 72 meter: meter: 1893
1888 1891
