Literatuur college 1
Bevoegdheden
In de belastingwet zijn aan de directeur, inspecteur en ontvanger belangrijke
bevoegdheden toegekend. De inspecteur is bijvoorbeeld bevoegd om iemand uit te
nodigen tot het doen van aangifte (art. 6 AWR), om een aanslag op te leggen (art. 11
AWR) en om informatie in te winnen (Art. 47 AWR). Er is dus sprake van attributie. Dat
is het geval als een bevoegdheid tot het nemen van besluiten bij wettelijk voorschrift
is toebedeeld aan een persoon of college.
In de Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003 staat wie de in de AWR bedoelde
directeur, inspecteur en ontvanger zijn, maar ook hoe de organisatiestructuur van de
Belastingdienst in elkaar zit. Gelet op de bevoegdheden die de wet aan de inspecteur
en ontvanger heeft toegekend, zijn deze functionarissen met openbaar gezag bekleed.
Dit houdt onder andere in dat ze een bestuursorgaan zijn als bedoeld in art. 1:1 lid 1,
sub a Awb.
De absolute competentie betreft de vraag welke in de AWR genoemde
bevoegdheden de directeur, inspecteur en ontvanger beschikken. Aan de inspecteur
als bestuursorgaan (art. 1:1, lid 1, aanhef en sub a Awb) zijn in de AWR namelijk
diverse bevoegdheden toegekend.
De relatieve competentie ziet op de vraag welke inspecteur in een concreet geval
bevoegd is. De bevoegdheid van de directeur, inspecteur en ontvanger is niet bepaald
naar een geografische indeling van Nederland en dus landelijk bevoegd (art. 3 lid 1
AWR).
Bij de relatieve competentie kan je onderscheid maken tussen de functionele
competentie en de territoriale competentie. De functionele competentie betreft de
vraag welke inspecteur bevoegd is. De belangrijkste inspecteurs zijn de inspecteur van
de eenheid Particulieren, van de eenheid MKB en van de eenheid Grote
Ondernemingen. Deze onderdelen staan onder leiding van de landelijke directeuren.
Op grond van art. 5 Uitvoeringsregeling Belastingdienst zijn de directeuren
aangewezen als inspecteur en ontvanger. Welke inspecteur in een concreet geval
bevoegd is, wordt bepaald aan de hand van de hoedanigheid van de belastingplichtige:
grote onderneming, onderneming of particulier. Bij de territoriale competentie bepaal
je aan de hand van de woon- of vestigingsplaats onder welke functionaris de
belastingplichtige ressorteert. In art. 11 Uitvoeringsregeling Belastingdienst is bepaald
dat natuurlijke personen, lichamen en entiteiten voor de heffing en invordering
ressorteren onder de landelijke directeuren als het niet gaat om de douaneheffingen.
De directeuren die leidinggeven kunnen op grond van art. 10:3 lid 1 Awb
functionarissen aanwijzen die namens hen de bevoegdheden uitoefenen die in de
AWR en de Invorderingswet aan de inspecteur of de ontvanger zijn toegekend. Er
wordt dan een mandaat gegeven. Op grond van art. 10:1 Awb is dat de bevoegdheid
om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Anders dan bij delegatie,
waarbij er sprake is van de overdracht van een bestuursbevoegdheid, blijft bij het
verlenen van een mandaat de volledige verantwoordelijkheid en zeggenschap voor de
uitoefening berusten bij het bestuursorgaan waaraan die bevoegdheid is toegekend.
Een door een gemandateerde binnen de grenzen van zijn bevoegdheid genomen
besluit wordt aan de mandaatgever toegerekend en geldt daaromals een besluit van
de mandaatgever (art. 10:2 Awb).
Als het gaat om de vraag of een belastingaanslag rechtsgeldig is opgelegd, is de Hoge
Raad van mening dat er aan het niet-laven van volgens een mandateringsbesluit in
acht te nemen vormvoorschriften geen verstrekkende gevolgen zijn. In het arrest BNB
1
Bevoegdheden
In de belastingwet zijn aan de directeur, inspecteur en ontvanger belangrijke
bevoegdheden toegekend. De inspecteur is bijvoorbeeld bevoegd om iemand uit te
nodigen tot het doen van aangifte (art. 6 AWR), om een aanslag op te leggen (art. 11
AWR) en om informatie in te winnen (Art. 47 AWR). Er is dus sprake van attributie. Dat
is het geval als een bevoegdheid tot het nemen van besluiten bij wettelijk voorschrift
is toebedeeld aan een persoon of college.
In de Uitvoeringsregeling Belastingdienst 2003 staat wie de in de AWR bedoelde
directeur, inspecteur en ontvanger zijn, maar ook hoe de organisatiestructuur van de
Belastingdienst in elkaar zit. Gelet op de bevoegdheden die de wet aan de inspecteur
en ontvanger heeft toegekend, zijn deze functionarissen met openbaar gezag bekleed.
Dit houdt onder andere in dat ze een bestuursorgaan zijn als bedoeld in art. 1:1 lid 1,
sub a Awb.
De absolute competentie betreft de vraag welke in de AWR genoemde
bevoegdheden de directeur, inspecteur en ontvanger beschikken. Aan de inspecteur
als bestuursorgaan (art. 1:1, lid 1, aanhef en sub a Awb) zijn in de AWR namelijk
diverse bevoegdheden toegekend.
De relatieve competentie ziet op de vraag welke inspecteur in een concreet geval
bevoegd is. De bevoegdheid van de directeur, inspecteur en ontvanger is niet bepaald
naar een geografische indeling van Nederland en dus landelijk bevoegd (art. 3 lid 1
AWR).
Bij de relatieve competentie kan je onderscheid maken tussen de functionele
competentie en de territoriale competentie. De functionele competentie betreft de
vraag welke inspecteur bevoegd is. De belangrijkste inspecteurs zijn de inspecteur van
de eenheid Particulieren, van de eenheid MKB en van de eenheid Grote
Ondernemingen. Deze onderdelen staan onder leiding van de landelijke directeuren.
Op grond van art. 5 Uitvoeringsregeling Belastingdienst zijn de directeuren
aangewezen als inspecteur en ontvanger. Welke inspecteur in een concreet geval
bevoegd is, wordt bepaald aan de hand van de hoedanigheid van de belastingplichtige:
grote onderneming, onderneming of particulier. Bij de territoriale competentie bepaal
je aan de hand van de woon- of vestigingsplaats onder welke functionaris de
belastingplichtige ressorteert. In art. 11 Uitvoeringsregeling Belastingdienst is bepaald
dat natuurlijke personen, lichamen en entiteiten voor de heffing en invordering
ressorteren onder de landelijke directeuren als het niet gaat om de douaneheffingen.
De directeuren die leidinggeven kunnen op grond van art. 10:3 lid 1 Awb
functionarissen aanwijzen die namens hen de bevoegdheden uitoefenen die in de
AWR en de Invorderingswet aan de inspecteur of de ontvanger zijn toegekend. Er
wordt dan een mandaat gegeven. Op grond van art. 10:1 Awb is dat de bevoegdheid
om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen. Anders dan bij delegatie,
waarbij er sprake is van de overdracht van een bestuursbevoegdheid, blijft bij het
verlenen van een mandaat de volledige verantwoordelijkheid en zeggenschap voor de
uitoefening berusten bij het bestuursorgaan waaraan die bevoegdheid is toegekend.
Een door een gemandateerde binnen de grenzen van zijn bevoegdheid genomen
besluit wordt aan de mandaatgever toegerekend en geldt daaromals een besluit van
de mandaatgever (art. 10:2 Awb).
Als het gaat om de vraag of een belastingaanslag rechtsgeldig is opgelegd, is de Hoge
Raad van mening dat er aan het niet-laven van volgens een mandateringsbesluit in
acht te nemen vormvoorschriften geen verstrekkende gevolgen zijn. In het arrest BNB
1
