Aardrijkskunde hoofdstuk 1; Wereldeconomie
1.2 Kantelt het economie wereldbeeld?
Goederenproductie op drift
In 1990 werd 70% van de industriegoederen in westerse landen gemaakt,
in 2012 nog maar 45%.
Het aandeel van de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India en China) van 10 naar 25%.
Westerse ondernemingen zorgen voor deze verschuivingen. En dat doen ze om twee
redenen:
1. Al sinds 1980 verplaatsen westerse multinationale ondernemingen (mno’s)
hun maakindustrie naar lagelonenlanden. Een gevolg is dat de industriële
werkgelegenheid daalt en dat sommige lagelonenlanden grote producenten
van industriële goederen worden. Naast het maken van producten,
ontwikkelen de opkomende landen deze ook steeds vaker. De kennis
daarvoor hebben zij niet meer in huis en China telt nu al twee keer zoveel
wetenschappers als de vroegere grootmacht Japan. Niet alleen de
maakindustrie wordt verplaatst, dit gebeurd ook steeds vaker met de
diensten.
2. De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht
neemt immers toe.
Handelspatronen verschuiven
Een fink stuk van de wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de landen in
de periferie en vooral de semiperiferie. Hier worden immers goederen gemaakt die
bestemd zijn voor de westerse landen. Dat levert handel op. De wereldhandel is vanaf
1975 fink toegenomen en dat komt door:
● De opleiding van de productieketen, de weg die een product afegt van
grondstof tot eindproduct. Een auto die in Nederland in elkaar wordt gezet,
bestaat uit onderdelen die al een hele wereldreis achter de rug hebben. Elk
onderdeel wordt ergens geproduceerd waar dat het goedkoopste is. dat leidt
tot handel en transport.
● Dat het transport van goederen veel sneller en goedkoper is geworden, vooral
door gebruik van containers. Doordat containers wereldwijd dezelfde
afmetingen hebben, passen ze op elk vervoermiddel.
● Dat handelsgrenzen steeds meer verdwijnen. De Wereldhandelsorganisatie
(WTO) wil de wereldhandel bevorderen. Als landen lid zijn van die organisatie
scheelt dat heel veel tijdwinst bij de import en export van goederen en zou de
wereldeconomie 700 miljard euro kunnen opleveren.
Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat gebieden op aarde steeds meer verweven
raken. Een ontwikkeling die je globalisering noemt.
1
, Global shift
Tot voor kort maakten Europa en de VS in de Wereldhandelsorganisatie de dienst uit,
maar de machtsverhoudingen zijn veranderd.
China en andere opkomende landen beslissen nu volop mee. Nu is het nog dat de
centrumlanden een grote voorsprong hebben bij het ontwikkelen en produceren van
goederen en diensten, maar het economisch zwaartepunt- global shift- is aan het
verschuiven. In welke richting is nog onduidelijk, maar de BRIC-landen zijn al aardig op
weg.
We zijn wellicht op weg naar een multipolaire wereld economie, een economie waarbij op
meerdere plaatsen in de wereld belangrijke economische kerngebieden liggen.
2
1.2 Kantelt het economie wereldbeeld?
Goederenproductie op drift
In 1990 werd 70% van de industriegoederen in westerse landen gemaakt,
in 2012 nog maar 45%.
Het aandeel van de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India en China) van 10 naar 25%.
Westerse ondernemingen zorgen voor deze verschuivingen. En dat doen ze om twee
redenen:
1. Al sinds 1980 verplaatsen westerse multinationale ondernemingen (mno’s)
hun maakindustrie naar lagelonenlanden. Een gevolg is dat de industriële
werkgelegenheid daalt en dat sommige lagelonenlanden grote producenten
van industriële goederen worden. Naast het maken van producten,
ontwikkelen de opkomende landen deze ook steeds vaker. De kennis
daarvoor hebben zij niet meer in huis en China telt nu al twee keer zoveel
wetenschappers als de vroegere grootmacht Japan. Niet alleen de
maakindustrie wordt verplaatst, dit gebeurd ook steeds vaker met de
diensten.
2. De opkomende landen vormen een interessante afzetmarkt. De koopkracht
neemt immers toe.
Handelspatronen verschuiven
Een fink stuk van de wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de landen in
de periferie en vooral de semiperiferie. Hier worden immers goederen gemaakt die
bestemd zijn voor de westerse landen. Dat levert handel op. De wereldhandel is vanaf
1975 fink toegenomen en dat komt door:
● De opleiding van de productieketen, de weg die een product afegt van
grondstof tot eindproduct. Een auto die in Nederland in elkaar wordt gezet,
bestaat uit onderdelen die al een hele wereldreis achter de rug hebben. Elk
onderdeel wordt ergens geproduceerd waar dat het goedkoopste is. dat leidt
tot handel en transport.
● Dat het transport van goederen veel sneller en goedkoper is geworden, vooral
door gebruik van containers. Doordat containers wereldwijd dezelfde
afmetingen hebben, passen ze op elk vervoermiddel.
● Dat handelsgrenzen steeds meer verdwijnen. De Wereldhandelsorganisatie
(WTO) wil de wereldhandel bevorderen. Als landen lid zijn van die organisatie
scheelt dat heel veel tijdwinst bij de import en export van goederen en zou de
wereldeconomie 700 miljard euro kunnen opleveren.
Het gevolg van deze ontwikkelingen is dat gebieden op aarde steeds meer verweven
raken. Een ontwikkeling die je globalisering noemt.
1
, Global shift
Tot voor kort maakten Europa en de VS in de Wereldhandelsorganisatie de dienst uit,
maar de machtsverhoudingen zijn veranderd.
China en andere opkomende landen beslissen nu volop mee. Nu is het nog dat de
centrumlanden een grote voorsprong hebben bij het ontwikkelen en produceren van
goederen en diensten, maar het economisch zwaartepunt- global shift- is aan het
verschuiven. In welke richting is nog onduidelijk, maar de BRIC-landen zijn al aardig op
weg.
We zijn wellicht op weg naar een multipolaire wereld economie, een economie waarbij op
meerdere plaatsen in de wereld belangrijke economische kerngebieden liggen.
2
