Sociale veiligheid
WEEK D1
Psychologische criminologie: probeert verklaringen te vinden voor crimineel gedrag in de
eigenschappen van een individu. Criminaliteit is aangeleerd.
Leertheorieën: Bandura en Sutherland
Zelfcontrole: Gottfredson en Hirschi
Bandura: leren door observatie. Zien dat gedrag bij anderen beloond wordt (film, boeken, tv),
waardoor het zeer waarschijnlijk is dat je dat gedrag zal imiteren.
Sutherland: differentiële associatietheorie. Crimineel gedrag is geleerd in omgeving waarin je je
bevind. ‘waar je mee omgaat, wordt je mee besmet’
Gottfredson en Hirschi: zelfcontrole. Het vermogen om jezelf te beheersen met het oog op een
toekomstige, grotere beloning.
Sociologische criminologie: kijken naar de invloed van de sociale omgeving. Mensen laten zich in hun
gedrag sturen door de cultuur in de samenleving of de groep waartoe zij behoren.
Merton: anomie / strain theorie.
Deviantie vindt plaats als er een disbalans is tussen sociale structuur (sociale middelen) en
cultuur (na streven van waarden) (botsing om een doel te halen met de legitieme middelen
die iemand heeft). Als dit gaat botsen ontstaat er anomie.
Anomie = vervaging van normen en waarden.
Mogelijke reacties op anomie:
- Conformiteit: het lukt je wel om met je (beperkte) middelen je doel te halen.
- Vernieuwing (criminaliteit): het lukt je met jouw middelen niet om je doelen te halen.
- Ritualisme: je gelooft niet meer in het bereiken van die doelen, maar je probeert er toch ‘op
automatische piloot’ er naar te streven.
- Terugtrekken: jezelf uit het systeem plaatsen door jezelf terug te trekken.
- Rebellie: jezelf uit het systeem plaatsen door jezelf er tegen in te zetten.
Subcultuur: kijkt naar cultuur binnen een groep.
Cohen: delinquente subcultuur.
Cloward en Ohlin: crimineel gedrag als reactie op gebrek aan mogelijkheden.
Chicago school: door Park. Systematische observatie van stadsleven in Chicago
Kernidee Chicago school: criminaliteit concentreert zich in bepaalde gebieden van de stad. Vooral
zone of transition: etnische groepen, slechte behuizing, armoede ect.
Sociale desorganisatie: wijken met hoge criminaliteit hebben geringe stabiliteit en lage sociale
cohesie.
Hirschi: bindingstheorie / socialecontroletheorie.’’We all would, if we could’’.
Rationele keuzetheorie: Afweging door de dader van de voor- en nadelen, van de kosten en de baten
van het plegen van een strafbaar feit.
, Cohen en Felson: gelegenheidstheorie. Het vóórkomen van criminaliteit wordt bepaald door 3
factoren: 1. Gemotiveerde dader. 2. Aantrekkelijk doelwit. 3. Afwezigheid van toezicht.
Theorieën zijn te verbinden aan verschillende niveaus:
- Micro: individu
- Meso: gezin, buurt
- Marco: wijk, maatschappij
Kritische criminologie: jaren ‘50/’60
Labelling theorie: gedrag is crimineel omdat we in sociale interactie hebben besloten dat dat zo is.
Dus crimineel gedrag is gedrag dat wij als zodanig hebben gedefinieerd.
Symbolisch interactionisme: in de omgang (interactie) met elkaar, geven we betekenis aan de wereld
om ons heen.
MAAR omgang wordt bepaald door machtsverhoudingen. Niet iedereen heeft gelijke macht om zijn
definities op te leggen tegen anderen. Dus de wet beschermt vooral de belangen van de elite.
Marx en Engels: zagen criminaliteit als een vorm van verzet van onmachtige burgers tegen de
heersende klasse.
Kritische criminologen delen kritische blik op strafrechtsysteem: dit is een logische en rechtvaardige
reactie op criminaliteit, maar creëert actief sociale ongelijkheid. Het systeem criminaliseert dus.
Bianchi en Hulsman: pleiten voor abolitionisme: het afschaffen van de gevangenis of zelfs het hele
strafrecht.
Culturele criminologie: jaren ‘90
Culturele criminologen zijn kritisch over kwantitatieve en op beheersing gerichte criminologie.
Culturele criminologen willen kijken naar de culturele betekenis van gedrag. (wat zegt crimineel
gedrag, en de reactie daarop, over de tijd en samenleving?)
Emic perspectief: van binnenuit begrijpen van een fenomeen, begrijpen ipv verklaren.
WEEK D1
Psychologische criminologie: probeert verklaringen te vinden voor crimineel gedrag in de
eigenschappen van een individu. Criminaliteit is aangeleerd.
Leertheorieën: Bandura en Sutherland
Zelfcontrole: Gottfredson en Hirschi
Bandura: leren door observatie. Zien dat gedrag bij anderen beloond wordt (film, boeken, tv),
waardoor het zeer waarschijnlijk is dat je dat gedrag zal imiteren.
Sutherland: differentiële associatietheorie. Crimineel gedrag is geleerd in omgeving waarin je je
bevind. ‘waar je mee omgaat, wordt je mee besmet’
Gottfredson en Hirschi: zelfcontrole. Het vermogen om jezelf te beheersen met het oog op een
toekomstige, grotere beloning.
Sociologische criminologie: kijken naar de invloed van de sociale omgeving. Mensen laten zich in hun
gedrag sturen door de cultuur in de samenleving of de groep waartoe zij behoren.
Merton: anomie / strain theorie.
Deviantie vindt plaats als er een disbalans is tussen sociale structuur (sociale middelen) en
cultuur (na streven van waarden) (botsing om een doel te halen met de legitieme middelen
die iemand heeft). Als dit gaat botsen ontstaat er anomie.
Anomie = vervaging van normen en waarden.
Mogelijke reacties op anomie:
- Conformiteit: het lukt je wel om met je (beperkte) middelen je doel te halen.
- Vernieuwing (criminaliteit): het lukt je met jouw middelen niet om je doelen te halen.
- Ritualisme: je gelooft niet meer in het bereiken van die doelen, maar je probeert er toch ‘op
automatische piloot’ er naar te streven.
- Terugtrekken: jezelf uit het systeem plaatsen door jezelf terug te trekken.
- Rebellie: jezelf uit het systeem plaatsen door jezelf er tegen in te zetten.
Subcultuur: kijkt naar cultuur binnen een groep.
Cohen: delinquente subcultuur.
Cloward en Ohlin: crimineel gedrag als reactie op gebrek aan mogelijkheden.
Chicago school: door Park. Systematische observatie van stadsleven in Chicago
Kernidee Chicago school: criminaliteit concentreert zich in bepaalde gebieden van de stad. Vooral
zone of transition: etnische groepen, slechte behuizing, armoede ect.
Sociale desorganisatie: wijken met hoge criminaliteit hebben geringe stabiliteit en lage sociale
cohesie.
Hirschi: bindingstheorie / socialecontroletheorie.’’We all would, if we could’’.
Rationele keuzetheorie: Afweging door de dader van de voor- en nadelen, van de kosten en de baten
van het plegen van een strafbaar feit.
, Cohen en Felson: gelegenheidstheorie. Het vóórkomen van criminaliteit wordt bepaald door 3
factoren: 1. Gemotiveerde dader. 2. Aantrekkelijk doelwit. 3. Afwezigheid van toezicht.
Theorieën zijn te verbinden aan verschillende niveaus:
- Micro: individu
- Meso: gezin, buurt
- Marco: wijk, maatschappij
Kritische criminologie: jaren ‘50/’60
Labelling theorie: gedrag is crimineel omdat we in sociale interactie hebben besloten dat dat zo is.
Dus crimineel gedrag is gedrag dat wij als zodanig hebben gedefinieerd.
Symbolisch interactionisme: in de omgang (interactie) met elkaar, geven we betekenis aan de wereld
om ons heen.
MAAR omgang wordt bepaald door machtsverhoudingen. Niet iedereen heeft gelijke macht om zijn
definities op te leggen tegen anderen. Dus de wet beschermt vooral de belangen van de elite.
Marx en Engels: zagen criminaliteit als een vorm van verzet van onmachtige burgers tegen de
heersende klasse.
Kritische criminologen delen kritische blik op strafrechtsysteem: dit is een logische en rechtvaardige
reactie op criminaliteit, maar creëert actief sociale ongelijkheid. Het systeem criminaliseert dus.
Bianchi en Hulsman: pleiten voor abolitionisme: het afschaffen van de gevangenis of zelfs het hele
strafrecht.
Culturele criminologie: jaren ‘90
Culturele criminologen zijn kritisch over kwantitatieve en op beheersing gerichte criminologie.
Culturele criminologen willen kijken naar de culturele betekenis van gedrag. (wat zegt crimineel
gedrag, en de reactie daarop, over de tijd en samenleving?)
Emic perspectief: van binnenuit begrijpen van een fenomeen, begrijpen ipv verklaren.
