Werken met en voor cliënten – Ziekenhuis
Leerdoelen
De beroepsstem
- De student onderscheidt de professioneel stemgebruiker van de niet-professioneel
stemgebruiker tijdens het proces van logopedisch handelen.
- De student stemt in diagnostiek en behandeling af op de verwachtingen die de professioneel
stemgebruiker heeft van zijn stem.
- De student beschrijft de samenwerking met derden tijdens de logopedische behandeling van
professioneel stemgebruikers.
Kinderdysfonie
- De student beschrijft de etiologie van kinderdysfonie.
- De student beschrijft de indicaties en contra-indicaties voor logopedische behandeling van
kinderdysfonie.
- De student beschrijft de specifieke kenmerken van de behandeling van kinderdysfonie
(therapievormen).
- De student beschrijft de samenwerking met derden bij de behandeling van kinderdysfonie.
- De student schrijft een behandelplan voor kinderdysfonie voor een gegeven casus en
verantwoordt deze met argumenten.
Hoofd- halsoncologie
- De student beschrijft de rol van de logopedist bij de laryngectomiepatiënt.
- De student beschrijft verschillende oorzaken van een maligne aandoening in het hoofd-
halsgebied.
- De student beschrijft de diagnostiek en medische behandeling van het larynxcarcinoom.
- De student beschrijft de lokalisatie en indeling van het larynxcarcinoom
- De student geeft globaal de classificatie weer van het larynxcarcinoom
- De student omschrijft de anatomische en fysiologische situatie na een partiele en/of totale
laryngectomie.
- De student beschrijft de verschillende vormen van spraakrevalidatie na laryngectomie.
- De student heeft inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van de spraakrevalidatie na
laryngectomie.
,College 1. De beroepsstem
Vier categorieën stemgebruikers
Vier categorieën stemgebruikers met verschillende gradaties van stemafhankelijkheid in de
uitvoering van hun werkzaamheden.
De eerste twee categorieën zijn de mensen die bij stemproblemen echt in de problemen komen bij
het uitoefenen van hun beroep. De akoestiek is vaak slecht.
Epidemiologie stemstoornissen
- Globaal komen stemstoornissen voor bij 20% van de mensen
- Mensen met een stembelastend beroep scoren ongeveer 2x zoveel stemstoornissen
- 47,5% van de leerkrachten ervaart regelmatig stemproblemen
Stembelasting vs. stembelastbaarheid
Stembelasting = eisen aan de stem.
Stembelastbaarheid = stemcapaciteit (wat kan jouw stem aan)
Stembelasting wordt bepaald door:
- Duur van het stemgebruik
- Volume (hoe hard, in combinatie met de duur)
- Toonhoogte (trillingsfrequentie man-vrouw)
o De toonhoogte is bij een vrouw hoger. Vrouwen zijn alleen hierdoor al vatbaarder
voor stemproblemen.
Beroepsstem – eisen
Fysiek
Fysieke inspanning bestaat uit:
- Spieractiviteit: larynx, extralaryngeaal, borstkas, buik, diafragma, houding.
- Fijne afstemming spieractiviteit
- Mucosa (slijmvlies)
- Ademsysteem
- Cardiovasculair systeem (het systeem dat je bloed pompt rond je hard. Het heeft invloed op
de mate waarin iemand inspanning kan leveren)
- Bottenstelsel
- Stofwisseling
2
, Symptomen van fysieke overspanning
- Verminderde stemkwaliteit
- Stembreuken (herken je in het fonetogram)
- SF0-verhoging
- Krakerige inzet
- Intensiteitsverlies (minder krachtig stem kunnen geven)
- (stem)vermoeidheid
- Afone perioden
- Pijn, discomfort
- Keelschrapen
- Morfologische veranderingen
Mentaal
Mentale inspanning:
- Ambitie
- Doorzettingsvermogen
- Spanningscontrole
- Perfectionisme
- Beroepseisen
- Eigen eisen
Alle mentale inspanningen kunnen uitwerking hebben op je fysieke functioneren.
Symptomen van mentale overspanning
- Onzekerheid
- Angst
- Remming (iets niet meer willen/doen)
- Controleverlies
- Stemverlies
Iemand komt in een negatieve spiraal terecht.
Stemproblemen bij leerkrachten/zangers
- Stembelasting per se lijkt niet de meest belangrijke factor
- Psychologische, omgevings- en fysieke aspecten lijken van gelijk of groter belang.
Je bent geneigd meteen naar de belasting van de beroepsspreker te kijken, maar wees je
bewust dat de andere factoren net zo van belang zijn.
Risicofactoren
Werkgebonden
- Langdurig, luid, gevarieerd stemgebruik
- Slechte akoestiek
- Achtergrondgeluid
- Slecht binnenklimaat (droog, stoffig, temperatuur)
- Chemische belasting (luchtwegirritatie)
Persoonsgebonden
- Constitutioneel (aangeboren) zwakke stem (klein fonetogram)
- Stemgewoonten (onvoldoende spreektechniek, slechte stemhygiëne)
- Leefstijl (roken, alcohol)
- Fysieke problemen/aandoeningen met direct effect op larynx
- Psycho-emotioneel: (werk)stress, emoties, persoonlijkheid
- Geslacht (vrouw)
3
Leerdoelen
De beroepsstem
- De student onderscheidt de professioneel stemgebruiker van de niet-professioneel
stemgebruiker tijdens het proces van logopedisch handelen.
- De student stemt in diagnostiek en behandeling af op de verwachtingen die de professioneel
stemgebruiker heeft van zijn stem.
- De student beschrijft de samenwerking met derden tijdens de logopedische behandeling van
professioneel stemgebruikers.
Kinderdysfonie
- De student beschrijft de etiologie van kinderdysfonie.
- De student beschrijft de indicaties en contra-indicaties voor logopedische behandeling van
kinderdysfonie.
- De student beschrijft de specifieke kenmerken van de behandeling van kinderdysfonie
(therapievormen).
- De student beschrijft de samenwerking met derden bij de behandeling van kinderdysfonie.
- De student schrijft een behandelplan voor kinderdysfonie voor een gegeven casus en
verantwoordt deze met argumenten.
Hoofd- halsoncologie
- De student beschrijft de rol van de logopedist bij de laryngectomiepatiënt.
- De student beschrijft verschillende oorzaken van een maligne aandoening in het hoofd-
halsgebied.
- De student beschrijft de diagnostiek en medische behandeling van het larynxcarcinoom.
- De student beschrijft de lokalisatie en indeling van het larynxcarcinoom
- De student geeft globaal de classificatie weer van het larynxcarcinoom
- De student omschrijft de anatomische en fysiologische situatie na een partiele en/of totale
laryngectomie.
- De student beschrijft de verschillende vormen van spraakrevalidatie na laryngectomie.
- De student heeft inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van de spraakrevalidatie na
laryngectomie.
,College 1. De beroepsstem
Vier categorieën stemgebruikers
Vier categorieën stemgebruikers met verschillende gradaties van stemafhankelijkheid in de
uitvoering van hun werkzaamheden.
De eerste twee categorieën zijn de mensen die bij stemproblemen echt in de problemen komen bij
het uitoefenen van hun beroep. De akoestiek is vaak slecht.
Epidemiologie stemstoornissen
- Globaal komen stemstoornissen voor bij 20% van de mensen
- Mensen met een stembelastend beroep scoren ongeveer 2x zoveel stemstoornissen
- 47,5% van de leerkrachten ervaart regelmatig stemproblemen
Stembelasting vs. stembelastbaarheid
Stembelasting = eisen aan de stem.
Stembelastbaarheid = stemcapaciteit (wat kan jouw stem aan)
Stembelasting wordt bepaald door:
- Duur van het stemgebruik
- Volume (hoe hard, in combinatie met de duur)
- Toonhoogte (trillingsfrequentie man-vrouw)
o De toonhoogte is bij een vrouw hoger. Vrouwen zijn alleen hierdoor al vatbaarder
voor stemproblemen.
Beroepsstem – eisen
Fysiek
Fysieke inspanning bestaat uit:
- Spieractiviteit: larynx, extralaryngeaal, borstkas, buik, diafragma, houding.
- Fijne afstemming spieractiviteit
- Mucosa (slijmvlies)
- Ademsysteem
- Cardiovasculair systeem (het systeem dat je bloed pompt rond je hard. Het heeft invloed op
de mate waarin iemand inspanning kan leveren)
- Bottenstelsel
- Stofwisseling
2
, Symptomen van fysieke overspanning
- Verminderde stemkwaliteit
- Stembreuken (herken je in het fonetogram)
- SF0-verhoging
- Krakerige inzet
- Intensiteitsverlies (minder krachtig stem kunnen geven)
- (stem)vermoeidheid
- Afone perioden
- Pijn, discomfort
- Keelschrapen
- Morfologische veranderingen
Mentaal
Mentale inspanning:
- Ambitie
- Doorzettingsvermogen
- Spanningscontrole
- Perfectionisme
- Beroepseisen
- Eigen eisen
Alle mentale inspanningen kunnen uitwerking hebben op je fysieke functioneren.
Symptomen van mentale overspanning
- Onzekerheid
- Angst
- Remming (iets niet meer willen/doen)
- Controleverlies
- Stemverlies
Iemand komt in een negatieve spiraal terecht.
Stemproblemen bij leerkrachten/zangers
- Stembelasting per se lijkt niet de meest belangrijke factor
- Psychologische, omgevings- en fysieke aspecten lijken van gelijk of groter belang.
Je bent geneigd meteen naar de belasting van de beroepsspreker te kijken, maar wees je
bewust dat de andere factoren net zo van belang zijn.
Risicofactoren
Werkgebonden
- Langdurig, luid, gevarieerd stemgebruik
- Slechte akoestiek
- Achtergrondgeluid
- Slecht binnenklimaat (droog, stoffig, temperatuur)
- Chemische belasting (luchtwegirritatie)
Persoonsgebonden
- Constitutioneel (aangeboren) zwakke stem (klein fonetogram)
- Stemgewoonten (onvoldoende spreektechniek, slechte stemhygiëne)
- Leefstijl (roken, alcohol)
- Fysieke problemen/aandoeningen met direct effect op larynx
- Psycho-emotioneel: (werk)stress, emoties, persoonlijkheid
- Geslacht (vrouw)
3
