Toetskeu Hoeveel (on)afhankelijk Meetnive Verschil Assumpties Hypothese Voorbeeld
ze au of
associati
e
Z-toets 1 groep Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0:p = p0 In een steekproef van 130 pubers vind je een
voor 1 categorisch - Categorische variabele Ha:p ≠ p0 of Ha:p < p0 of Ha:p proportie van 0.23 rokende pubers. De
proportie - Steekproef groot genoeg: np ≥ 15 en > P0 populatieproportie van enkele jaren geleden is
n(1-P) ≥ 15 0.35. Je vermoedt dat de proportie significant
lager is geworden.
T-toets 1 groep Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μ = μ 0 Er wordt onderzoek gedaan naar de 40-urige
voor 1 kwantitatief - Kwantitatieve variabele/interval Ha: μ ≠ μ 0 of Ha: μ < μ 0 of werkweek. Dit was het gemiddelde maar lijkt
gemiddel - Eenzijdig: n = 30, tweezijdig = robuust Ha: μ > μ 0 de laatste tijd omhoog te zijn gegaan. Er wordt
de een steekproef gedaan onder 30 werkenden
waarbij gevraagd werd hoeveel uur zijn
afgelopen week gewerkt hebben
Z-toets 2 groepen Onafhankelijk Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0 : P1 = P2 of H0:P1 -P2 = 0 of Er wordt onderzoek gedaan naar alcohol
voor 2 categorisch - Categorische variabele H0: P2 – P1 = 0 drinken de avond voor een tentamen. Van de
proporties - Steekproeven zijn onafhankelijk Ha: P1 – P2 < 0 of Ha : p1 ≠ P2 20 studenten die geen alcohol dronken haalden
(of - Steekproeven zijn groot genoeg: < P0 of Ha: p1 – P2 > 0 17 het tentamen. Van de 21 studenten die wel
Fisher’s Eénzijdig: minstens 10 waarnemingen alcohol dronken haalden 12 het tentamen
exacte per cel
toets) Tweezijdig: minstens 5 waarnemingen
per cel
T-toets 2 groepen Onafhankelijk Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μ1 = μ2 of H0: μ1 - μ2 = 0 Een onderzoeker kijkt naar hoe vaak
voor 2 kwantitatief - Kwantitatieve variabele of H0: μ2 – μ1 = 0 mensen de afwas thuis doen en maakt hierbij
gemiddel - Normaal verdeeld Ha: μ1 – μ2 of Ha: μ1 ≠ μ2 < p0 onderscheid tussen mannen en vrouwen. Welke
den - Eenzijdig robuust bij n1 en n2 ≥ 30 of Ha: μ1 - μ2 > 0 toets gebruik je om te kijken of er verschil is
- Tweezijdig altijd robuust tussen de gemiddelden?
- Steekproeven zijn onafhankelijk
McNemar 2 groepen Afhankelijk Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: p1 = p2 of H0:p1 – p2 = 0 Een onderzoeker vergelijkt de proportie
categorisch - Categorische variabele of H0: p2 – p1 = 0\ leerlingen die ruzie zoeken vóór een interventie
Waarnemingen zijn gepaard Ha: p1 – p2 < 0 of Ha : p1 ≠ p2 met de proportie leerlingen die ruzie zoeken na
Steekproef is groot genoeg (Som van de < p0 of Ha : p1 – p2 > 0 de interventie. Het gaat bij de voor- en
cellen > 30) nameting om dezelfde leerlingen.
T-toets 2 groepen Afhankelijk Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μd = 0 4 studenten Onderwijswetenschappen doen
voor kwantitatief - Kwantitatieve variabele (Normaal Ha: μd < 0 of Ha: μd ≠ 0 of Ha: een tevredenheidstest voor en na de invoering
gepaarde verdeeld, Eenzijdig robuust bij nd ≥ 30, μ1 – μd > 0 van een nieuwe cursus. De scores staan
verschille Tweezijdig altijd robuust) hieronder weergegeven. Verschilt de situatie
n - Gepaarde waarnemingen voor de invoering van de situatie na de
, invoering?
X2 toets Meer dan 2 Onafhankelijk Nominaal/ Verschil + - Gerandomiseerde steekproef H0: er is geen associatie Een onderzoeker wil weten of er een verband is
(of groepen categorisch associatie - Twee categorische variabele tussen de twee tussen het soort huisdieren (hond, kat of
fisher’s (Onafhankelijk, ook wel verklarend, categorische variabelen schildpad) dat iemand heeft en geluk (laag,
exacte variabele kent 2 of meer categorieën Ha: er is (wel) een gemiddeld of hoog).
toets) en afhankelijke, ook wel respons, associatie tussen de twee
variabele kent 2 of meer categorieën) categorische veriabelen
- Steekproeven zijn onafhankelijk (dus
geen gepaarde data)
- Steekproeven groot genoeg
(Verwachte frequenties minimaal 5 in
elke cel)
ANOVA/ Meer dan twee Onafhankelijk of Interval/ Verschil - Gerandomiseerde dataverdeling H0 : µ1 = µ2 = µ3 Een onderzoeker wil weten of Nederlanders,
variantiea groepen afhankelijk kwantitatief - In populatie: In elk van g groepen is y Ha : Tenminste twee Belgen en Duitsers even lang zijn. (ONE-way
nalyse (one- way = Eén normaal verdeeld met populatiegemiddelden zijn ANOVA)
afhankelijke standaarddeviatie σ ongelijk
kwantitatieve en
één
onafhankelijke
categorische
variabele) (Two-
way = één
kwantitatieve
afhankelijke en
twee categorische
onafhankelijke
variabele)
Logistisch Eén afhankelijke Onderzoeken of er Nominaal/ Associatie - Gerandomiseerde steekproef Een onderzoeker kijkt naar welke factoren
e categorische en afhankelijkheid is categorisch verklaren of mensen op Obama of McCain
regressie één kwantitatieve hebben gestemd in 2008. Hierbij kijken ze naar
onafhankelijke geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. Welke
variabele toets gebruik je om te kijken of er een verband
is?
Regressie Eén afhankelijke Interval/ Associatie - Gerandomiseerde steekproef H0: β1 = β2 = … = 0 Een onderzoeker kijkt of geluk (op een schaal
en één kwantitatief - Kwantitatieve variabelen Ha: mininstens een van de van 1 tot 100) verklaard kan worden met het
onafhankelijke - geldt in B;s wijkt af van de 0 aantal likes dat mensen gemiddeld krijgen op
kwantitatieve populatie hun Instagram posts. Welke toets gebruik je om
variabele (of één - Conditioneel op x en y is normaal te kijken of er een verband is? (Enkevoudige)
afhankelijke en verdeeld met σ
twee of meer
ze au of
associati
e
Z-toets 1 groep Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0:p = p0 In een steekproef van 130 pubers vind je een
voor 1 categorisch - Categorische variabele Ha:p ≠ p0 of Ha:p < p0 of Ha:p proportie van 0.23 rokende pubers. De
proportie - Steekproef groot genoeg: np ≥ 15 en > P0 populatieproportie van enkele jaren geleden is
n(1-P) ≥ 15 0.35. Je vermoedt dat de proportie significant
lager is geworden.
T-toets 1 groep Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μ = μ 0 Er wordt onderzoek gedaan naar de 40-urige
voor 1 kwantitatief - Kwantitatieve variabele/interval Ha: μ ≠ μ 0 of Ha: μ < μ 0 of werkweek. Dit was het gemiddelde maar lijkt
gemiddel - Eenzijdig: n = 30, tweezijdig = robuust Ha: μ > μ 0 de laatste tijd omhoog te zijn gegaan. Er wordt
de een steekproef gedaan onder 30 werkenden
waarbij gevraagd werd hoeveel uur zijn
afgelopen week gewerkt hebben
Z-toets 2 groepen Onafhankelijk Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0 : P1 = P2 of H0:P1 -P2 = 0 of Er wordt onderzoek gedaan naar alcohol
voor 2 categorisch - Categorische variabele H0: P2 – P1 = 0 drinken de avond voor een tentamen. Van de
proporties - Steekproeven zijn onafhankelijk Ha: P1 – P2 < 0 of Ha : p1 ≠ P2 20 studenten die geen alcohol dronken haalden
(of - Steekproeven zijn groot genoeg: < P0 of Ha: p1 – P2 > 0 17 het tentamen. Van de 21 studenten die wel
Fisher’s Eénzijdig: minstens 10 waarnemingen alcohol dronken haalden 12 het tentamen
exacte per cel
toets) Tweezijdig: minstens 5 waarnemingen
per cel
T-toets 2 groepen Onafhankelijk Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μ1 = μ2 of H0: μ1 - μ2 = 0 Een onderzoeker kijkt naar hoe vaak
voor 2 kwantitatief - Kwantitatieve variabele of H0: μ2 – μ1 = 0 mensen de afwas thuis doen en maakt hierbij
gemiddel - Normaal verdeeld Ha: μ1 – μ2 of Ha: μ1 ≠ μ2 < p0 onderscheid tussen mannen en vrouwen. Welke
den - Eenzijdig robuust bij n1 en n2 ≥ 30 of Ha: μ1 - μ2 > 0 toets gebruik je om te kijken of er verschil is
- Tweezijdig altijd robuust tussen de gemiddelden?
- Steekproeven zijn onafhankelijk
McNemar 2 groepen Afhankelijk Norminaal/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: p1 = p2 of H0:p1 – p2 = 0 Een onderzoeker vergelijkt de proportie
categorisch - Categorische variabele of H0: p2 – p1 = 0\ leerlingen die ruzie zoeken vóór een interventie
Waarnemingen zijn gepaard Ha: p1 – p2 < 0 of Ha : p1 ≠ p2 met de proportie leerlingen die ruzie zoeken na
Steekproef is groot genoeg (Som van de < p0 of Ha : p1 – p2 > 0 de interventie. Het gaat bij de voor- en
cellen > 30) nameting om dezelfde leerlingen.
T-toets 2 groepen Afhankelijk Interval/ Verschil - Gerandomiseerde steekproef H0: μd = 0 4 studenten Onderwijswetenschappen doen
voor kwantitatief - Kwantitatieve variabele (Normaal Ha: μd < 0 of Ha: μd ≠ 0 of Ha: een tevredenheidstest voor en na de invoering
gepaarde verdeeld, Eenzijdig robuust bij nd ≥ 30, μ1 – μd > 0 van een nieuwe cursus. De scores staan
verschille Tweezijdig altijd robuust) hieronder weergegeven. Verschilt de situatie
n - Gepaarde waarnemingen voor de invoering van de situatie na de
, invoering?
X2 toets Meer dan 2 Onafhankelijk Nominaal/ Verschil + - Gerandomiseerde steekproef H0: er is geen associatie Een onderzoeker wil weten of er een verband is
(of groepen categorisch associatie - Twee categorische variabele tussen de twee tussen het soort huisdieren (hond, kat of
fisher’s (Onafhankelijk, ook wel verklarend, categorische variabelen schildpad) dat iemand heeft en geluk (laag,
exacte variabele kent 2 of meer categorieën Ha: er is (wel) een gemiddeld of hoog).
toets) en afhankelijke, ook wel respons, associatie tussen de twee
variabele kent 2 of meer categorieën) categorische veriabelen
- Steekproeven zijn onafhankelijk (dus
geen gepaarde data)
- Steekproeven groot genoeg
(Verwachte frequenties minimaal 5 in
elke cel)
ANOVA/ Meer dan twee Onafhankelijk of Interval/ Verschil - Gerandomiseerde dataverdeling H0 : µ1 = µ2 = µ3 Een onderzoeker wil weten of Nederlanders,
variantiea groepen afhankelijk kwantitatief - In populatie: In elk van g groepen is y Ha : Tenminste twee Belgen en Duitsers even lang zijn. (ONE-way
nalyse (one- way = Eén normaal verdeeld met populatiegemiddelden zijn ANOVA)
afhankelijke standaarddeviatie σ ongelijk
kwantitatieve en
één
onafhankelijke
categorische
variabele) (Two-
way = één
kwantitatieve
afhankelijke en
twee categorische
onafhankelijke
variabele)
Logistisch Eén afhankelijke Onderzoeken of er Nominaal/ Associatie - Gerandomiseerde steekproef Een onderzoeker kijkt naar welke factoren
e categorische en afhankelijkheid is categorisch verklaren of mensen op Obama of McCain
regressie één kwantitatieve hebben gestemd in 2008. Hierbij kijken ze naar
onafhankelijke geslacht, leeftijd en opleidingsniveau. Welke
variabele toets gebruik je om te kijken of er een verband
is?
Regressie Eén afhankelijke Interval/ Associatie - Gerandomiseerde steekproef H0: β1 = β2 = … = 0 Een onderzoeker kijkt of geluk (op een schaal
en één kwantitatief - Kwantitatieve variabelen Ha: mininstens een van de van 1 tot 100) verklaard kan worden met het
onafhankelijke - geldt in B;s wijkt af van de 0 aantal likes dat mensen gemiddeld krijgen op
kwantitatieve populatie hun Instagram posts. Welke toets gebruik je om
variabele (of één - Conditioneel op x en y is normaal te kijken of er een verband is? (Enkevoudige)
afhankelijke en verdeeld met σ
twee of meer
