Samenvatting hoofdstuk 12 - Subarachnoïdale bloeding
Boek: Neurologie voor verpleegkundige
Blz. 162 t/m 171
12.1 - Oorzaken
De oorzaak van een subarachnoïdale bloeding (SAB) is (80%) een scheuring
(ruptuur) van een aneurysma.
Een aneurysma is een uitstulping van de wand van een slagader. Deze bevindt zich
vaak op de splitsing van twee slagaders, meestal aan de onderkant van de hersenen
(cirkel van Willis) of de hersenstam.
In zeldzame gevallen ontstaat een aneurysma door een infectie van de vaatwand,
door bijvoorbeeld (bacteriële) bloedvergiftiging.
Een bijzondere vorm van SAB is de perimesencefale bloeding, bij dit type bloeding
wordt het meeste bloed (op CT-scan) rond de hersenstam gezien en worden bij
angiografie geen afwijkingen gevonden.
12.2 - Klinische verschijnselen bij een SAB
- Plotseling optredende hoofdpijn. - Nekpijn, nekstijfheid
- Vaak geassocieerd met braken - fotofobie (luchtschuwheid)
- Syncope (collaps), soms een verlaagd bewustzijn.
- Uitval van craniële zenuwen.
De SAB begint met acuut optredende hevige hoofdpijn, diffuus door het hoofd met
een voorkeur voor het achterhoofd en nek.
De hoofdpijn gaat vaak gepaard met misselijkheid en braken en vaak met
kortdurende bewustzijnsverlies. (50% is bewustzijnsverlies van langere duur).
In de eerste uren na de bloeding hoeft er nog geen duidelijke nekstijfheid te bestaan,
Is er wel sprake van nekstijfheid vaak een lichte temperatuursverhoging <38,5C,
dit verdwijnt na een aantal dagen.
Bij circa ¾ deel kunnen aanvankelijk geen neurologische uitvalsverschijnselen
worden vastgesteld, bij overige patiënten is er na enige dagen een hemiparese door
een doorbloedingsstoornis als gevolg van een vaatspasme.
Een hemiparese kan ook ontstaan door een intracerebraal hematoom dat ontstaat
doordat bloed met enige kracht in het hersenweefsel wordt gespoten.
Uitval van de n. Oculomotiorius (oogbewegingszenuw) dit maakt de lokalisatie van
het aneurysma aan de a. Communicans posterior (achterste verbindingsslagader) erg
waarschijnlijk.
‘Warning leak’ episode van plotselinge hoofdpijn van een paar dagen voor een
zeer geringe bloeding uit het aneurysma. (Weinig specifiek verschijnsel).
Niet-invasieve screening = MRI-angiografie (MRA) en CT-angiografie (CTA).
12.3 - Beloop en complicaties
Het verloop van de SAB kan grillig en onvoorspelbaar zijn met een grote kans op een
recidiefbloeding of complicaties.
De schaal van Hunt&Hess wordt gebruikt bij de toestand te bepalen.
1. Matige tot ernstige hoofdpijn, duidelijk nekstijfheid,
2. Matige tot ernstige hoofdpijn, duidelijk nekstijfheid, geen neurologische
uitvalsverschijnselen (m.u.v. de craniële zenuwen, meestal n.III)
3. Somolentie, verwardheid, of lichte neurologische uitvalsverschijnselen.
4. Stupor (verdoving) matige tot ernstige hemiparese, beginnende
decerbratieverschijnselen en vegetatieve verschijnselen.
5. Diepe coma, decerebratieverschijnselen en moribund (stervende)
Boek: Neurologie voor verpleegkundige
Blz. 162 t/m 171
12.1 - Oorzaken
De oorzaak van een subarachnoïdale bloeding (SAB) is (80%) een scheuring
(ruptuur) van een aneurysma.
Een aneurysma is een uitstulping van de wand van een slagader. Deze bevindt zich
vaak op de splitsing van twee slagaders, meestal aan de onderkant van de hersenen
(cirkel van Willis) of de hersenstam.
In zeldzame gevallen ontstaat een aneurysma door een infectie van de vaatwand,
door bijvoorbeeld (bacteriële) bloedvergiftiging.
Een bijzondere vorm van SAB is de perimesencefale bloeding, bij dit type bloeding
wordt het meeste bloed (op CT-scan) rond de hersenstam gezien en worden bij
angiografie geen afwijkingen gevonden.
12.2 - Klinische verschijnselen bij een SAB
- Plotseling optredende hoofdpijn. - Nekpijn, nekstijfheid
- Vaak geassocieerd met braken - fotofobie (luchtschuwheid)
- Syncope (collaps), soms een verlaagd bewustzijn.
- Uitval van craniële zenuwen.
De SAB begint met acuut optredende hevige hoofdpijn, diffuus door het hoofd met
een voorkeur voor het achterhoofd en nek.
De hoofdpijn gaat vaak gepaard met misselijkheid en braken en vaak met
kortdurende bewustzijnsverlies. (50% is bewustzijnsverlies van langere duur).
In de eerste uren na de bloeding hoeft er nog geen duidelijke nekstijfheid te bestaan,
Is er wel sprake van nekstijfheid vaak een lichte temperatuursverhoging <38,5C,
dit verdwijnt na een aantal dagen.
Bij circa ¾ deel kunnen aanvankelijk geen neurologische uitvalsverschijnselen
worden vastgesteld, bij overige patiënten is er na enige dagen een hemiparese door
een doorbloedingsstoornis als gevolg van een vaatspasme.
Een hemiparese kan ook ontstaan door een intracerebraal hematoom dat ontstaat
doordat bloed met enige kracht in het hersenweefsel wordt gespoten.
Uitval van de n. Oculomotiorius (oogbewegingszenuw) dit maakt de lokalisatie van
het aneurysma aan de a. Communicans posterior (achterste verbindingsslagader) erg
waarschijnlijk.
‘Warning leak’ episode van plotselinge hoofdpijn van een paar dagen voor een
zeer geringe bloeding uit het aneurysma. (Weinig specifiek verschijnsel).
Niet-invasieve screening = MRI-angiografie (MRA) en CT-angiografie (CTA).
12.3 - Beloop en complicaties
Het verloop van de SAB kan grillig en onvoorspelbaar zijn met een grote kans op een
recidiefbloeding of complicaties.
De schaal van Hunt&Hess wordt gebruikt bij de toestand te bepalen.
1. Matige tot ernstige hoofdpijn, duidelijk nekstijfheid,
2. Matige tot ernstige hoofdpijn, duidelijk nekstijfheid, geen neurologische
uitvalsverschijnselen (m.u.v. de craniële zenuwen, meestal n.III)
3. Somolentie, verwardheid, of lichte neurologische uitvalsverschijnselen.
4. Stupor (verdoving) matige tot ernstige hemiparese, beginnende
decerbratieverschijnselen en vegetatieve verschijnselen.
5. Diepe coma, decerebratieverschijnselen en moribund (stervende)
