Biologie samenvatng h4 ordening Fleur Rijkhof
1 Het ordenen van organismen
Bij ordenen verdeel je een verzameling in groepen met hetzelfde Kenmerk.
De vier rijken:
1. Bacteriën
2. Schimmels
3. Planten
4. Dieren
Bij het indelen van deze vier rijken worden kenmerken van cellen gebruikt. Deze
kenmerken zijn: celkernen, celwanden en bladgroenkorrels
Celkern Celwand Bladgroenkorrels Hoeveel cellig?
Bacteriën Nee Ja Nee Eencellig
Schimmels Ja Ja Nee Eencellig of veelcellig
Planten Ja Ja Ja Eencellig of veelcellig
Dieren Ja Nee Nee Eencellig of veelcellig
Organismen behoren tot hetzelfde soort als ze in staat zijn zich onderling voort te
planten. De nakomelingen die ze krijgen, moeten zich ook weer kunnen voortplanten.
De nakomelingen moeten vruchtbaar zijn.
Organismen behoren tot één soort als ze samen vruchtbare nakomelingen
kunne voortbrengen. (het moet hetzelfde soort zijn om samen kinderen te krijgen)
Een ras is een dier die door de mens gefokt is.
2 Het rijk van de bacteriën
Bepaalde soorten bacteriën worden bacillen genoemd.
Om bacteriën goed te kunnen bestuderen is een elektronenmicroscoop nodig. (hij
kan tienduizenden keren vergroten)
Met de zweepharen kunnen bacteriën zich voortbewegen.
Bacteriën planten zich voort door deling. Er ontstaan dan twee kleinere bacteriën.
Deze groeien tot ze even groot zijn als de oorspronkelijke bacterie. Onder gunstige
omstandigheden kan een bacterie zich elk halfuur delen.
De meeste bacteriën voeden zich met dode resten van organismen. In de natuur
ruimen bacteriën de resten van organismen op. Hierbij komen voedingsstoffen vrij
die door planten worden gebruikt.
Infectie: Als bepaalde soorten bacteriën in je lichaam terechtkomen en daar ziekten
veroorzaken.
Voorbeelden van zulke bacteriële infectieziekten zijn:
Cholera
Longontsteking
Oorontsteking
Tuberculose
1
, Biologie samenvatng h4 ordening Fleur Rijkhof
Bacteriële infectieziekten kunnen worden bestreden met antibiotica. Deze
geneesmiddelen doden de bacteriën in je lichaam. (met antibioticum snel genezing)
Speciale soorten bacteriën worden gebruikt bij het maken van voedingsmiddelen,
bijvoorbeeld yoghurt en zuurkool.
3 Het rijk van de schimmels
Schimmels kunnen eencellig of veelcellig zijn. veelcellige schimmels bestaan meestal
uit lange dunne draden: de schimmeldraden. (bijv op een beschimmelde boterham.
Bij gisten (eencellig) vindt voortplanting plaats door deling. Bij gistcellen die zich
delen, ontstaat een blaasje. Dit blaasje laat los van de gistcel en groeit uit tot een
nieuwe gistcel.
Veelcellige schimmels planten zich meestal voort door middel van sporen.
Sporen zijn cellen waaruit een nieuwe schimmel kan ontstaan.
Bij veel soorten schimmels ontstaan sporen aan het uiteinde van
schimmeldraden die omhoog groeien.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij de penseelschimmel.
Uit deze schimmelsoort wordt het antibioticum penicilline gemaakt.
Bij andere schimmelsoorten ontstaan de sporen in speciale organen, de
paddenstoelen.
Schadelijke schimmels
Sommige soorten schimmels kunnen ziekten bij mensen, dieren of planten
veroorzaken. Bijvoorbeeld zwemmerseczeem.
Nuttige schimmels
De meeste soorten schimmels voeden zich met dode resten van organismen. Maar
schimmels kunnen ook voedsel doen bederven.
Speciale soorten schimmels worden gebruikt bij de bereiding van
voedingsmiddelen zoals brood, bier, wijn of schimmelkaas.
Bij brood wordt er gist gebruikt om het deeg te laten reizen daardoor wordt
het brood luchtiger.
Bij de productie van bier of wijn zorgt de gist ervoor dat er alcohol ontstaat.
De paddenstoelen van sommige schimmels kunnen worden gegeten.
4 Het rijk van de planten
Het planten rijk wordt verdeelt in drie afdelingen:
1. Wieren
2. Sporenplanten
3. Zaadplanten
Wieren (algen)
Wieren onderscheiden zich van de overige planten doordat ze geen wortel, geen
stengels en geen bladeren hebben. Ook hebben ze geen bloemen.
2
1 Het ordenen van organismen
Bij ordenen verdeel je een verzameling in groepen met hetzelfde Kenmerk.
De vier rijken:
1. Bacteriën
2. Schimmels
3. Planten
4. Dieren
Bij het indelen van deze vier rijken worden kenmerken van cellen gebruikt. Deze
kenmerken zijn: celkernen, celwanden en bladgroenkorrels
Celkern Celwand Bladgroenkorrels Hoeveel cellig?
Bacteriën Nee Ja Nee Eencellig
Schimmels Ja Ja Nee Eencellig of veelcellig
Planten Ja Ja Ja Eencellig of veelcellig
Dieren Ja Nee Nee Eencellig of veelcellig
Organismen behoren tot hetzelfde soort als ze in staat zijn zich onderling voort te
planten. De nakomelingen die ze krijgen, moeten zich ook weer kunnen voortplanten.
De nakomelingen moeten vruchtbaar zijn.
Organismen behoren tot één soort als ze samen vruchtbare nakomelingen
kunne voortbrengen. (het moet hetzelfde soort zijn om samen kinderen te krijgen)
Een ras is een dier die door de mens gefokt is.
2 Het rijk van de bacteriën
Bepaalde soorten bacteriën worden bacillen genoemd.
Om bacteriën goed te kunnen bestuderen is een elektronenmicroscoop nodig. (hij
kan tienduizenden keren vergroten)
Met de zweepharen kunnen bacteriën zich voortbewegen.
Bacteriën planten zich voort door deling. Er ontstaan dan twee kleinere bacteriën.
Deze groeien tot ze even groot zijn als de oorspronkelijke bacterie. Onder gunstige
omstandigheden kan een bacterie zich elk halfuur delen.
De meeste bacteriën voeden zich met dode resten van organismen. In de natuur
ruimen bacteriën de resten van organismen op. Hierbij komen voedingsstoffen vrij
die door planten worden gebruikt.
Infectie: Als bepaalde soorten bacteriën in je lichaam terechtkomen en daar ziekten
veroorzaken.
Voorbeelden van zulke bacteriële infectieziekten zijn:
Cholera
Longontsteking
Oorontsteking
Tuberculose
1
, Biologie samenvatng h4 ordening Fleur Rijkhof
Bacteriële infectieziekten kunnen worden bestreden met antibiotica. Deze
geneesmiddelen doden de bacteriën in je lichaam. (met antibioticum snel genezing)
Speciale soorten bacteriën worden gebruikt bij het maken van voedingsmiddelen,
bijvoorbeeld yoghurt en zuurkool.
3 Het rijk van de schimmels
Schimmels kunnen eencellig of veelcellig zijn. veelcellige schimmels bestaan meestal
uit lange dunne draden: de schimmeldraden. (bijv op een beschimmelde boterham.
Bij gisten (eencellig) vindt voortplanting plaats door deling. Bij gistcellen die zich
delen, ontstaat een blaasje. Dit blaasje laat los van de gistcel en groeit uit tot een
nieuwe gistcel.
Veelcellige schimmels planten zich meestal voort door middel van sporen.
Sporen zijn cellen waaruit een nieuwe schimmel kan ontstaan.
Bij veel soorten schimmels ontstaan sporen aan het uiteinde van
schimmeldraden die omhoog groeien.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij de penseelschimmel.
Uit deze schimmelsoort wordt het antibioticum penicilline gemaakt.
Bij andere schimmelsoorten ontstaan de sporen in speciale organen, de
paddenstoelen.
Schadelijke schimmels
Sommige soorten schimmels kunnen ziekten bij mensen, dieren of planten
veroorzaken. Bijvoorbeeld zwemmerseczeem.
Nuttige schimmels
De meeste soorten schimmels voeden zich met dode resten van organismen. Maar
schimmels kunnen ook voedsel doen bederven.
Speciale soorten schimmels worden gebruikt bij de bereiding van
voedingsmiddelen zoals brood, bier, wijn of schimmelkaas.
Bij brood wordt er gist gebruikt om het deeg te laten reizen daardoor wordt
het brood luchtiger.
Bij de productie van bier of wijn zorgt de gist ervoor dat er alcohol ontstaat.
De paddenstoelen van sommige schimmels kunnen worden gegeten.
4 Het rijk van de planten
Het planten rijk wordt verdeelt in drie afdelingen:
1. Wieren
2. Sporenplanten
3. Zaadplanten
Wieren (algen)
Wieren onderscheiden zich van de overige planten doordat ze geen wortel, geen
stengels en geen bladeren hebben. Ook hebben ze geen bloemen.
2
