Samenvatting Aardrijkskunde 4VWO H2 arm en rijk

Aardrijkskunde samenvatting H2 §1

- Water verplaatst zich over de aarde in een kringloop-> in deze waterkringloop vinden
vijf processen plaats: verdamping, condensatie, neerslag, infltratie en afstromingg
Water verdamp uit bijvoorbeeld de zee, het gaat boven in de lucht condenseren,
hierdoor ontstaat er neerslag, die neerslag komt in meren of op de grond terecht
waardoor het gaat infltreren en uiteindelijk stroomt het weer af naar een ondiepere
plek en wordt het opgepompt en gezuiverd tot drinkwaterg

- Maar 2g5% van het water op de wereld is zoet water en is slechts 0g3% daarvan
bruikbaar voor de mensg

- Het grootste deel van het Nederlandse kraanwater wordt gewonnen uit grondwater->
het gaat dan om regenwater dat wordt opgepompt uit een aquifer-> een
ondergrondse doorlatende laag van zand of grind die verzadigd is met water en ook is
afgesloten door een dikke laag klei aan de onderzijdeg
Wordt er te veel water weggehaald dan kan door het dalende grondwaterspiegel de
landerijen en de natuur veel last krijgen van verdrogingg

Wanneer er in een natte periode in een land een aquifer ontstaat en die niet meer
bijgevuld wordt door regen of smeltwater dan noem je dat fossiel grondwaterg

- Wanneer je naar de hoeveelheid neerslag in een gebied kijkt zegt dat niet genoegg Je
moet naar de nuttige neerslag kijken-> de hoeveelheid neerslag die overblijft na de
verdampingg

Verdamping kan op twee manieren plaatsvinden:
 Verdamping van water rechtstreeks uit een meer of rivier-> evaporatieg
 Verdamping via planten en levende organismen-> transpiratieg
Evapotranspiratie is het verdampingsproces als combinatie van evaporatie en
transpiratieg

De droogte-index geeft de verhouding aan tussen de neerslag en verdamping (dit kan
ook kleiner dan nul zijn)g

Hoeveel zoetwater er uiteindelijk in een land beschikbaar is-> waterbalansg Dit
bereken je door de aanvoer van het water op te tellen bij de watervoorraad in dat
gebiedg Dit haal je dan af van de verdamping en afvoer van dat gebiedg

- Bij absolute waterschaarste lukt het niet meer om meer water te winnen dat er voor
de toekomst nog genoeg over blijft-> er dreigt dan uitputting en roofbouw op de
bestaande watervoorradeng

Bij economische waterschaarste hebben bepaalde groepen mensen geen toegang
tot water, omdat ze geen geld of invloed hebbeng

- In veel gebieden met intensieve landbouw wordt veel grondwater getapt, maar er word
ook veel gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen-> dit komt in meren of rivieren
terecht en zullen uiteindelijk het grondwater vervuileng

- Ook is de trek van miljoenen mensen naar de grote stad een probleemg Grondwater
wordt onder de funderingen getapt en hierdoor kunnen grote delen van de binnenstad
verzakkeng Voorbeeld is Mexico-Stadsg Daar is het drinkwater erg schaars en duur
gewordeng

In de rijke landen wordt er 25% van het totale waterverbruik gebruikt door de industrieg
Ook zijn energiecentrales erg grote verbruikers van het waterg

- Er zijn gelukkig ook oplossingen voor de waterproblemen in de landbouw:

,  Irrigatiewater efcicnter toe te dienen en lekken proberen te vermijdeng
 Andere gewassen verbouwen in gebieden waar veel regen valtg
 In rijkere gebieden kan men minder vlees eten-> productieproces kost veel waterg

In gebieden met een Mediterraan klimaat hebben de boeren zich aangepast aan het
klimaat-> in het systeem van Mediterrane landbouw verbouwt men in de wintertijd
granen, die worden in het voorjaar geoogstg In de droge zomer verbouwen ze dan
olijven, vijgen en amandeleng

Sommige tuinders verbouwen hun groenten in tunnelkassen om zo de verdamping te
beperkeng Of gaan boeren over tot druppelbevloeiing-> veel specifekerg

- Het forse en slordige waterverbruik heeft wetenschappers op een bepaald idee
gebracht-> watervoetafdruk-> iedereen gebruikt water om te drinken, eten of te
wassen, maar er wordt veel meer water gebruikt voor de productie van allemaal
dagelijkse goedereng De watervoetafdruk is een maat voor de hoeveelheid water die
voor het maken van een product nodig is-> wordt gemeten over het hele
productieketeng Betekenis: het totale volume aan zoet water dat wordt gebruikt om de
goederen en diensten te produceren die door de consument of de gemeenschap
worden gebruiktg

In de grote steden kan het repareren van lekken in de waterleidingen erg veel water
uitspareng

Water pricing is wanneer overheden het waterverbruik steeds zwaarder belasten en
berekenen de werkelijke kosten door aan de verbruikersg