Samenvatting HRO Michelbrink
Succes met leren!
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 3............................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................13
Hoofdstuk 7..........................................................................................................................................14
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................19
Hoofdstuk 10........................................................................................................................................21
Hoofdstuk 11 Uitvoeren van het onderzoek: gegevens verzamelen en andere processen..................23
Hoofdstuk 12 Betekenis geven aan de verzamelde gegevens: analyseren en concluderen.................25
Hoofdstuk 13,1 + 13,2..........................................................................................................................26
Hoofdstuk 14 Deskresearch: bestaande gegevens en literatuur..........................................................29
Hoofdstuk 15........................................................................................................................................33
Hoofdstuk 16........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 17........................................................................................................................................36
Hoofdstuk 18 selecte en steekproeven...............................................................................................39
Hoofdstuk 20........................................................................................................................................41
Hoofdstuk 21 De vragenlijst.................................................................................................................44
Hoofdstuk 22 Observeren.....................................................................................................................46
Hoofdstuk 25 Discussie en dialoog.......................................................................................................53
Hoofdstuk 26 Focusgroep.....................................................................................................................55
Hoofdstuk 27........................................................................................................................................56
Hoofdstuk 29........................................................................................................................................58
1
,Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 2.1 Drie klassieke onderzoeksbenaderingen
Hoofdstuk 2 gaat over onderzoeksbenaderingen die nutg zizn voor praktzkgericht onderzoek.
Er zijn drie klassieke onderzoeksbenaderingen te onderscheiden:
1. Kwanttatef onderzoek: De kwanttateve benadering E Empirisch a analytsche benadering
De oudste en de dominante benadering in wetenschappelizk onderzoek. In beroepscontext
waarin interacte en communicateprocessen een rol spelen is deze benadering minder
geschikt.
2. Kwalitatef onderzoek E interpretatef onderzoek: De kwalitateve benadering
Sinds de zaren ’90 een erkend plaats en wordt steeds meer toegepast.
3. Acteonderzoek of handelingsonderzoek
Deze werd vroeger minder gebruikt maar wordt nu wat populairder omdat er in het domein
van werken, welzizn wonen en zorg veel belangstelling is voor deze onderzoeksbenadering.
Hoofdstuk 2.2 Kwantitatief onderzoek
Herkenbaar aan het feit dat de onderzoeker zijn verzamelde gegevens presenteert met behulp van
veel cijfermateriaal. Typerend voor het de werkwijze in het kwanttatef onderzoek is:
1. Het perspectef op het te onderzoeken verschijnsel:
Bijvoorbeeld: agressie van hangjongeren, het isolement van ouderen. Met name gericht op
de mate waarin iets voorkomt enEof het verklaren van het verschijnsel. Daarbij is
subjectviteit en nauwkeurigheid van belang.
2. Gebruik van theorie als raamwerk voor het onderzoek:
Literatuurstudie en enkele oriënterende gesprekken vooraf. Dit wordt uitgewerkt in een
conceptueel model
3. Het gesloten en gestructureerde karakter van het onderzoeksproces:
De gang van zaken wordt zoveel mogelijk van tevoren tot in detail uitgewerkt. Tijdens de
uitvoering wordt er niet aan de volgende stap begonnen voordat de vorige stap af is.
4. De wens om de werkelijkheid te meten:
Door middel van een meetnstrument.
Methoden en technieken van kwantitatief onderzoek
1. Het experiment:
Wordt gebruikt om een causaal verband aan te tonen. Twee groepen worden met elkaar
vergeleken waarbij de ene iets wel heef en de ander niet. In de ideale situate is er altjd een
controlegroep. De geteste groep wordt óf d.m.v. randomisering (willekeurig) of door
matching (mensen met dezelfde kenmerken) samengesteld. Omdat deze manier niet altjd
mogelijk is, wordt het op een andere manier dan de ideale situate gedaan. Dit wordt een
quasi-experiment genoemd.
2. De survey:
Ook wel enquête of vragenlijst, gestructureerd persoonlijk interview, telefonische enquêtes,
enquêtes per e-mail of gestructureerde systematsche observateschema’s. De verzamelde
gegevens vormen het databestand voor de kwanttateve analyse.
Stappen in kwantitatief onderzoek
Deze stappen behoren tot de voorbereiding:
Stap 1: Formuleren probleemstelling
Stap 2: Literatuuronderzoek
2
, Stap 3: Ontwikkelen conceptueel model geef kader aan de vraagstelling en wordt ook gebruikt bij de
analyse van de uitkomsten van het onderzoek
Stap 4: Vaststellen van de defniteve vraagstelling en deelvragen
Stap 5: KiezenEmaken van het onderzoeksontwerp vaststellen hoe, waar, met welke personen en
wanneer het onderzoek wordt uitgevoerd
Stap 6: Voorbereiden van de feitelijke uitvoering van het onderzoeksontwerp
Deze stappen behoren tot de uitvoering:
Stap 7: Dataverzameling
Stap 8: Ordenen en verwerken van gegevens
Stap 9: Analyse van de gegevens
Stap 10: Interpretate en conclusies
Stap 11: Aanbevelingen formuleren
Stap 12: Rapporteren en presenteren
2.3 Kwalitatief onderzoek
Kwalitatef onderzoek is aan de buitenkant herkenbaar met een diepgaande enigszins journalisteke
beschrijving van mensen en gebeurtenissen. Kwalitatef onderzoek is minder bekend bij het grote
publiek. Typerend voor deze onderzoeksbenadering is het beschouwend uitdrukken van gegevens in
de vorm van woorden en beelden. Twee andere belangrijke kenmerken zijn niet direct
waarneembaar voor de lezer. Dit zijn het ‘insidersperspectef’ op het te onderzoeken verschijnsel en
het open en interacteve karakter van het onderzoeksproces.
2.3.1 Het insidersperspectief
Kwalitateve onderzoeken willen van binnenuit zicht krijgen op hoe de mensen hun situate beleven.
Kwalitateve onderzoekers werken vanuit een subject-subjectbenadering. re willen het perspectef
van het onderzoekssubject begrijpen. Het draait hierbij om interpretate die het betrokken individu
geef van de gebeurtenissen en of situate en niet de interpretates van de onderzoeker. De
onderzoeker gaat als het ware in de schoenen van de onderzochte staan. Hierdoor is hij in staat het
perspectef van de betrokkenen te reconstrueren.
2.3.2 Open en interactief onderzoeksproces
In een kwalitatef onderzoek wordt de gang van zaken in en van het onderzoek van tevoren globaal
uitgezet en uitgewerkt. Hoewel de meeste van de bij kwanttatef onderzoek genoemde fasen bij
kwalitatef onderzoek ook van toepassing zijn, wordt er in kwalitatef onderzoek veel fexibeler met
de stappen omgegaan. De fases staan wisselend op de voorgrond (iteratef) en vormen eerder een
interacteve cirkel dan dat ze elkaar opvolgen.
2.3.3. Methoden en technieken van kwalitatief onderzoek
Kwalitatef onderzoek kan op verschillende manieren uitgevoerd worden. Hier worden 5
grondvormen besproken: veldonderzoek of etnografsch onderzoek, partciperende observate, de
gefundeerde-theoriebenadering (grounded theory), de casestudy of het gevalsonderzoek en het
kwalitateve interview.
Het veldonderzoek
Veldonderzoek heef zich ontwikkeld tjdens etnografsch onderzoek. Bij etnografsch onderzoek leef
de onderzoeker geruime tjd samen met de mensen die hij onderzoekt en wordt zo deel van hun
cultuur. Uit deze etnografsche benadering heef zich veldonderzoek (feldresearch) ontwikkeld. In
veldonderzoek wordt de onderzoeker tjdelijk (max. een half jaar) en gedeeltelijk deelnemer aan de
3
Succes met leren!
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 2............................................................................................................................................2
Hoofdstuk 3............................................................................................................................................9
Hoofdstuk 5..........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 6..........................................................................................................................................13
Hoofdstuk 7..........................................................................................................................................14
Hoofdstuk 8..........................................................................................................................................16
Hoofdstuk 9..........................................................................................................................................19
Hoofdstuk 10........................................................................................................................................21
Hoofdstuk 11 Uitvoeren van het onderzoek: gegevens verzamelen en andere processen..................23
Hoofdstuk 12 Betekenis geven aan de verzamelde gegevens: analyseren en concluderen.................25
Hoofdstuk 13,1 + 13,2..........................................................................................................................26
Hoofdstuk 14 Deskresearch: bestaande gegevens en literatuur..........................................................29
Hoofdstuk 15........................................................................................................................................33
Hoofdstuk 16........................................................................................................................................34
Hoofdstuk 17........................................................................................................................................36
Hoofdstuk 18 selecte en steekproeven...............................................................................................39
Hoofdstuk 20........................................................................................................................................41
Hoofdstuk 21 De vragenlijst.................................................................................................................44
Hoofdstuk 22 Observeren.....................................................................................................................46
Hoofdstuk 25 Discussie en dialoog.......................................................................................................53
Hoofdstuk 26 Focusgroep.....................................................................................................................55
Hoofdstuk 27........................................................................................................................................56
Hoofdstuk 29........................................................................................................................................58
1
,Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 2.1 Drie klassieke onderzoeksbenaderingen
Hoofdstuk 2 gaat over onderzoeksbenaderingen die nutg zizn voor praktzkgericht onderzoek.
Er zijn drie klassieke onderzoeksbenaderingen te onderscheiden:
1. Kwanttatef onderzoek: De kwanttateve benadering E Empirisch a analytsche benadering
De oudste en de dominante benadering in wetenschappelizk onderzoek. In beroepscontext
waarin interacte en communicateprocessen een rol spelen is deze benadering minder
geschikt.
2. Kwalitatef onderzoek E interpretatef onderzoek: De kwalitateve benadering
Sinds de zaren ’90 een erkend plaats en wordt steeds meer toegepast.
3. Acteonderzoek of handelingsonderzoek
Deze werd vroeger minder gebruikt maar wordt nu wat populairder omdat er in het domein
van werken, welzizn wonen en zorg veel belangstelling is voor deze onderzoeksbenadering.
Hoofdstuk 2.2 Kwantitatief onderzoek
Herkenbaar aan het feit dat de onderzoeker zijn verzamelde gegevens presenteert met behulp van
veel cijfermateriaal. Typerend voor het de werkwijze in het kwanttatef onderzoek is:
1. Het perspectef op het te onderzoeken verschijnsel:
Bijvoorbeeld: agressie van hangjongeren, het isolement van ouderen. Met name gericht op
de mate waarin iets voorkomt enEof het verklaren van het verschijnsel. Daarbij is
subjectviteit en nauwkeurigheid van belang.
2. Gebruik van theorie als raamwerk voor het onderzoek:
Literatuurstudie en enkele oriënterende gesprekken vooraf. Dit wordt uitgewerkt in een
conceptueel model
3. Het gesloten en gestructureerde karakter van het onderzoeksproces:
De gang van zaken wordt zoveel mogelijk van tevoren tot in detail uitgewerkt. Tijdens de
uitvoering wordt er niet aan de volgende stap begonnen voordat de vorige stap af is.
4. De wens om de werkelijkheid te meten:
Door middel van een meetnstrument.
Methoden en technieken van kwantitatief onderzoek
1. Het experiment:
Wordt gebruikt om een causaal verband aan te tonen. Twee groepen worden met elkaar
vergeleken waarbij de ene iets wel heef en de ander niet. In de ideale situate is er altjd een
controlegroep. De geteste groep wordt óf d.m.v. randomisering (willekeurig) of door
matching (mensen met dezelfde kenmerken) samengesteld. Omdat deze manier niet altjd
mogelijk is, wordt het op een andere manier dan de ideale situate gedaan. Dit wordt een
quasi-experiment genoemd.
2. De survey:
Ook wel enquête of vragenlijst, gestructureerd persoonlijk interview, telefonische enquêtes,
enquêtes per e-mail of gestructureerde systematsche observateschema’s. De verzamelde
gegevens vormen het databestand voor de kwanttateve analyse.
Stappen in kwantitatief onderzoek
Deze stappen behoren tot de voorbereiding:
Stap 1: Formuleren probleemstelling
Stap 2: Literatuuronderzoek
2
, Stap 3: Ontwikkelen conceptueel model geef kader aan de vraagstelling en wordt ook gebruikt bij de
analyse van de uitkomsten van het onderzoek
Stap 4: Vaststellen van de defniteve vraagstelling en deelvragen
Stap 5: KiezenEmaken van het onderzoeksontwerp vaststellen hoe, waar, met welke personen en
wanneer het onderzoek wordt uitgevoerd
Stap 6: Voorbereiden van de feitelijke uitvoering van het onderzoeksontwerp
Deze stappen behoren tot de uitvoering:
Stap 7: Dataverzameling
Stap 8: Ordenen en verwerken van gegevens
Stap 9: Analyse van de gegevens
Stap 10: Interpretate en conclusies
Stap 11: Aanbevelingen formuleren
Stap 12: Rapporteren en presenteren
2.3 Kwalitatief onderzoek
Kwalitatef onderzoek is aan de buitenkant herkenbaar met een diepgaande enigszins journalisteke
beschrijving van mensen en gebeurtenissen. Kwalitatef onderzoek is minder bekend bij het grote
publiek. Typerend voor deze onderzoeksbenadering is het beschouwend uitdrukken van gegevens in
de vorm van woorden en beelden. Twee andere belangrijke kenmerken zijn niet direct
waarneembaar voor de lezer. Dit zijn het ‘insidersperspectef’ op het te onderzoeken verschijnsel en
het open en interacteve karakter van het onderzoeksproces.
2.3.1 Het insidersperspectief
Kwalitateve onderzoeken willen van binnenuit zicht krijgen op hoe de mensen hun situate beleven.
Kwalitateve onderzoekers werken vanuit een subject-subjectbenadering. re willen het perspectef
van het onderzoekssubject begrijpen. Het draait hierbij om interpretate die het betrokken individu
geef van de gebeurtenissen en of situate en niet de interpretates van de onderzoeker. De
onderzoeker gaat als het ware in de schoenen van de onderzochte staan. Hierdoor is hij in staat het
perspectef van de betrokkenen te reconstrueren.
2.3.2 Open en interactief onderzoeksproces
In een kwalitatef onderzoek wordt de gang van zaken in en van het onderzoek van tevoren globaal
uitgezet en uitgewerkt. Hoewel de meeste van de bij kwanttatef onderzoek genoemde fasen bij
kwalitatef onderzoek ook van toepassing zijn, wordt er in kwalitatef onderzoek veel fexibeler met
de stappen omgegaan. De fases staan wisselend op de voorgrond (iteratef) en vormen eerder een
interacteve cirkel dan dat ze elkaar opvolgen.
2.3.3. Methoden en technieken van kwalitatief onderzoek
Kwalitatef onderzoek kan op verschillende manieren uitgevoerd worden. Hier worden 5
grondvormen besproken: veldonderzoek of etnografsch onderzoek, partciperende observate, de
gefundeerde-theoriebenadering (grounded theory), de casestudy of het gevalsonderzoek en het
kwalitateve interview.
Het veldonderzoek
Veldonderzoek heef zich ontwikkeld tjdens etnografsch onderzoek. Bij etnografsch onderzoek leef
de onderzoeker geruime tjd samen met de mensen die hij onderzoekt en wordt zo deel van hun
cultuur. Uit deze etnografsche benadering heef zich veldonderzoek (feldresearch) ontwikkeld. In
veldonderzoek wordt de onderzoeker tjdelijk (max. een half jaar) en gedeeltelijk deelnemer aan de
3
