Samenvatting Chirurgie Abdomen 2 A-KO

Abdomen 2
Week 5 – Chirurgie
Anamnese.............................................................................................................................. 2
Pijn in de bovenbuik............................................................................................................. 3
Pijn in de rechterbovenbuik.................................................................................................6
Pijn in de linker onderbuik..................................................................................................19
Pijn in de rechteronderbuik................................................................................................22
Zwelling in de lies................................................................................................................ 25

,Anamnese
 Pijn
o Waar begon de pijn, waar zit deze nu?
o Straalt de pijn uit?
 Pijn in de lende = urinewegproblematiek
o Of trekt de pijn ergers naartoe?
o Acuut of geleidelijk ontstaan?
o Hoe lang duurt de pijn al?
o Is de pijn erger/minder geworden?
o Is de pijn continu aanwezig?
o Hoe erg is de pijn (0-10)
o Karakter van de pijn
 Koliekpijn  holle organen
 Scheurend/ hele heftige pijn  dissectie of geruptureerde aneurysma a. abdominalis
 Uitstraling naar de rug  pancreatitis, aortapijn
 Flankpijn  pyelonefritis
 Progressieve hevige peri-umbilicale pijn  acute darmischemie
 Krampende buikpijn met diarree  inflammatoire darmziekte
 Diffuse pijn, krampend van aard en begeleid door flatus en een opgeblazen gevoel is
typisch voor prikkelbaar darm syndroom (PDS).
o Zijn er factoren waardoor de klacht erger wordt?
 Vervoerspijn: peritonitis
 ’s nachts: ulcus pepticum (organische aandoening), angina abdominalis
 Na de maaltijd
o Zijn er factoren waardoor de pijn minder wordt?
 Voorovergebogen houding (pancreatitis)
 Verlichting na eten/drinken (ulcus pepticum)
 Verdere beïnvloedende factoren
 Koorts?
 Zwelling in de lies?
o Welke kant, hoe voelde deze, hoe lang, eerder gehad, wegdrukbaar?
 Defecatiepatroon
o Kleur, vorm, consistentie van de feces, frequentie van defecatie en bijmenging van slijm, bloed
en pus
o Veranderd (met rectaal bloedverlies)  maligniteit
o Diarree, brijige ontlasting en bloed en/of slijm bij de feces  colitis
o Steatorroe  coeliakie
 Mictiepatroon
 Voedselinname
o Minder eetlust/vermagering?
 Voorgeschiedenis:
o Buikoperatie  kunnen dikke, gevasculariseerde verklevingen veroorzaken en risicofactor voor
hernia.
 Familieanamnese
o Inflammatoire darmziekte: ziekte van Crohn of colitis ulcerosa
o Darmkanker
o Coeliakie
o Hernia inguinalis
 Medicatie
o Antibiotica  kunnen buikpijn veroorzaken
o Calciumantagonisten  kunnen buikpijn veroorzaken
o Antidepressiva en morfine  remmer darmmotiliteit waardoor obstipatie kan ontstaan.
 Intoxicatie
 Allergie
 Bij vrouwen met deze klacht ook vragen naar de menstruatiecyclus, zwangerschap (EUG) en SOA’s.
 Is er neiging tot flauwvallen?




Week 5 – Chirurgie Page 2 of 29

,Pijn in de bovenbuik
Differentiaaldiagnose
Oesofagus  Carcinoom
 Oesofagitis
Diafragma  Hernia hiatus oesophagi
Maag  Gastritis
 Ulcus ventriculi (infectieus, peptisch, medicamenteus)
 Carcinoom
 Beklemde hernia diaphragmatica
Duodenum Ulcus duodeni
Pancreas  Acute pancreatitis
 Chronische pancreatitis
 Auto-immuunpancreatitis
 Carcinoom
Lever  Leverabces
 Bloeding in adenoom of carcinoom
 Kapselrek bij levermetastasen
 Perihepatitis
 Hepatitis
Galblaas en galwegen  Galsteenlijden
 Cholecystitis
 Cholangitis
Buikwand  Hernia (cicatricialis, epigastrica)
Cardiaal  Myocardischemie
 Hartfalen
Functioneel  Prikkelbaredarmsyndroom
 Functionele dyspepsie

Lichamelijk onderzoek
Bij het lichamelijk onderzoek zijn er verschillende klassieke tekenen die sterk naar bepaalde
diagnosen wijzen:
 Klier van Virchow, links supraclaviculair  past bij maagcarcinoom en soms
oesofaguscarcinoom.
 Teken van Cullen (ecchymose periumbilicaal = typische verkleuring rondom navel) en
van Grey Turner (ecchymose in de dorsale flanken = typische verkleuring dorsale
flanken)  passen bij acute necrotiserende pancreatitis.
 Teken van Murphy (stoppen van inspiratie en/of pijn bij de onder de
rechterribbenboog palperende hand wanneer het diafragma daalt bij de inademing)
en teken van Courvoisier (als galblaas pral gespannen te palperen is)  wijst op acute
cholecystitis.

Aanvullend onderzoek
 Labonderzoek: bij een acute pancreatitis kan serumamylase- of -lipasegehalte drie
keer hoger zijn dan bovengrens van normaal.
 Microbiologisch onderzoek voor het aantonen/uitsluiten genoemde infecties.
 Beeldvormend onderzoek:
o X-BOZ = bij verdenking op chronische pancreatitis en/of lucht bij peritonitis
(vrij lucht onder diafragma)
o Echografie = bij verdenking op galsteenlijden/chronische pancreatitis.
o CT = bij verdenking op carcinomen.
o MRI = bij verdenking op carcinoom.
o Gastroscopie met biopsie = bij verdenking op maagcarcinoom.

Week 5 – Chirurgie Page 3 of 29

, Ileus
Ileus (darmobstructie) is het stoppen van de normale darmpassage, een van de
aandoeningen die een acute buik tot gevolg kunnen hebben.
 Mechanische ileus = het stoppen van de darmpassage als gevolg van een obstructie,
die zich overal in de darm kan bevinden. Mogelijke oorzaken zijn onder meer een
draaiing van de darm (volvulus), een gezwel in of buiten de darm, dan wel objecten
als bezoars, waaronder ingedikte röntgencontraststof, trichobezoar, spoelwormen, of
niet verteerde etensresten (sinaasappeltjes-ileus). Ook kan een verkleving (adhesie)
van littekenweefsel verantwoordelijk zijn voor de afsluiting, dan spreekt men van een
strengileus. Dit kan optreden jaren tot decennia na een operatieve behandeling of
buikontsteking, waarbij littekenweefsel gevormd wordt.
 Paralytische ileus = (gedeeltelijk) stoppen van de darmpassage door paralyse van de
darm. Dit kan het gevolg zijn van buikchirurgie, van een bijwerking van medicijnen
(loperamide), van letsel of door peritonitis.

Symptomen
 Diffuse buikpijn
 Constipatie
 Opgezette buik
 Misselijkheid (nausea), braken
 Afwezigheid van darmperistaltiek bij auscultatie en de afwezigheid van het
produceren van winden flatulentie.
 Bij een mechanische ileus is er juist sprake van hyperperistaltiek voor de
mechanische obstructie.

Maagbloeding
Een maagbloeding is een bloeding van de maagwand. Een maagbloeding kan onopgemerkt
blijven bij kleine hoeveelheden bloed, maar het kan ook leiden tot zwarte teerachtige
ontlasting (melaena) of fors bloedbraken (hematemesis). Andere mogelijke symptomen van
een maagbloeding zijn misselijkheid, bloedarmoede en shock. Mogelijke oorzaken van een
maagbloeding zijn een ontsteking van het maagslijmvlies (gastritis), een maagzweer (ulcus
pepticum) en maagkanker (maagcarcinoom).

Maagdilatatie
Bij acute maagverwijding, ook wel maagdilatatie genoemd, is de normale spanning van de
spieren in de maagwand verdwenen (geen peristaltische contracties meer). Daardoor kan de
maag niet goed meer functioneren. De maag raakt overvol met vloeistof, voedsel en lucht, en
zwelt op. Veel voorkomende oorzaken van acute maagverwijding zijn ondervoeding en
langdurige immobiliteit, bijvoorbeeld bij langdurige bedrust of rolstoelafhankelijkheid. De
aandoening komt ook voor bij vernauwing van de maaguitgang (pylorusstenose).

Symptomen
 Hevige buikpijn
 Misselijk
 Minder eetlust
 Snel boeren
 Ademhalingsmoeilijkheden
 Hikaanvallen
 Braken: donkerbruine kleur




Week 5 – Chirurgie Page 4 of 29