ABDOMEN 1
WEEK 7 – (IN)CONTINENTIE
TAAK 7.1 – CHRONISCHE OBSTIPATIE 2
TAAK 7.2 – STRESS INCONTINENTIE 8
TAAK 7.3 – LUTS KLACHTEN BIJ PROSTAATHYPERTROFIE 14
TAAK 7.4 – DWARSLAESIE 20
TAAK 7.5 – ENCOPRESIS 28
,TAAK 7.1 – CHRONISCHE OBSTIPATIE
Anamnese
Een 48-jarige vrouw bezoekt de huisarts in verband met aanvallen van krampende buikpijn.
Het ontlastingspatroon is al vele jaren onregelmatig maar sinds 4 maanden is het verder
verslechterd. Patiënte heeft 2-3 keer per week stoelgang. De ontlasting is vaak zeer vast en
soms zit er bloed op de ontlasting. Patiënte heeft 4 gezonde kinderen gebaard via natuurlijke,
ongecompliceerde wijze.
Medische voorgeschiedenis = blanco
Medicatie = Dr. Vogel druppels
Lichamelijk onderzoek
− Vitale parameters: bloeddruk RR 115/85, pols 88 regelmatig equaal
− Gewicht 78 kg bij een lengte van 179 cm
− Temperatuur 36.5 °C.
− Hart en longen geen afwijkingen
− Abdomen
o Inspectie: geen duidelijke afwijkingen
o Auscultatie: levendige peristaltiek
o Percussie: wisselende tympanie
o Palpatie: gevuld colon descendens en sigmoïd
− Rectale toucher: goede sfincterspanning, vaste faeces voelbaar op de vingertop met
keutels
Colonoscopie: ileum: normaal slijmvlies, colon: normaal haustratiepatroon, vaattekening en
mucosa. Sterk geëlongeerd en licht atoon uitbochtend colon. Enkele divertikels in het sigmoïd.
Inwendige haemorroiden over 40% van de omtrek.
1) Macroscopische anatomie colon sigmoïdeum en rectum, topografie,
bloedvoorziening en innervatie
Bloedvoorziening en innervatie colon descendens en colon sigmoïdeum
Week 7 – (In)continentie Page 2 of 31
,Bloedvoorziening en innervatie rectum
Zie overzicht schema’s voor bloedvoorziening en innervatie. Hierbij zijn de volgende termen
belangrijk: a. sigmoideae, a. rectalis superior/media/inferior, nervi splanchnici lumbales, plexus
mesentericus inferior, plexus hypogastricus inferior, plexus rectalis medius/inferior, nervi
splanchnici pelvici.
Week 7 – (In)continentie Page 3 of 31
, De rectosigmoïd junctie is het punt waarom het sigmoïd overgaat in het rectum. Het rectum is
alleen in sagittale projectie recht, in het zijaanzicht vertoont het rectum twee bochten:
− Flexura sacralis (retroperitoneaal)
− Flexura perinealis (extraperitoneaal)
De taeniae van het colon sigmoïdeum verdwijnen geleidelijk op de overgang naar het rectum.
Aan de buitenwand zijn insnoeringen te zien, die aan de binnenwand overeenkomen met de
plicae transversae recti. Het rectum is in zijn geheel iets opgetild. Onder de m. levator ani is
de krachtige m. sfincter ani externus te zien, die als spierbestanddeel deel uitmaakt van het
rectale continentiemechanisme. Door het pararectale bindweefsel (paraproctium) onder de
peritoneale holte lopen vele vaten voor de voorziening van het rectum.
In plaats van plicae semilunares coli heeft het rectum drie constante plicae transversae recti.
Het onderste deel van het rectum wordt in twee delen onderverdeeld aan de hand van een lijn
(junctio anorectalis) die in het slijmvlies herkenbaar en tastbaar is:
− Ampulla recti = het meest caudale deel van de endeldarm tussen de plica transversa
recti media (plooi van Kohlrausch) en de junctio anorectalis. De klinische plooi van
Kohlrausch is bij palpatie met de vingers nog net voelbaar (ongeveer 6-7 vanaf de
anus).
− Canalis analis = ligt onder de junctio anorectalis aan het distale uiteinde van de flexura
perinealis, heeft een lengte van ongeveer 4 cm en is door de spanning van de sluitspier
meestal heel nauw. Het klinisch belangrijke chirurgische anale kanaal begint t.h.v. de
Week 7 – (In)continentie Page 4 of 31
WEEK 7 – (IN)CONTINENTIE
TAAK 7.1 – CHRONISCHE OBSTIPATIE 2
TAAK 7.2 – STRESS INCONTINENTIE 8
TAAK 7.3 – LUTS KLACHTEN BIJ PROSTAATHYPERTROFIE 14
TAAK 7.4 – DWARSLAESIE 20
TAAK 7.5 – ENCOPRESIS 28
,TAAK 7.1 – CHRONISCHE OBSTIPATIE
Anamnese
Een 48-jarige vrouw bezoekt de huisarts in verband met aanvallen van krampende buikpijn.
Het ontlastingspatroon is al vele jaren onregelmatig maar sinds 4 maanden is het verder
verslechterd. Patiënte heeft 2-3 keer per week stoelgang. De ontlasting is vaak zeer vast en
soms zit er bloed op de ontlasting. Patiënte heeft 4 gezonde kinderen gebaard via natuurlijke,
ongecompliceerde wijze.
Medische voorgeschiedenis = blanco
Medicatie = Dr. Vogel druppels
Lichamelijk onderzoek
− Vitale parameters: bloeddruk RR 115/85, pols 88 regelmatig equaal
− Gewicht 78 kg bij een lengte van 179 cm
− Temperatuur 36.5 °C.
− Hart en longen geen afwijkingen
− Abdomen
o Inspectie: geen duidelijke afwijkingen
o Auscultatie: levendige peristaltiek
o Percussie: wisselende tympanie
o Palpatie: gevuld colon descendens en sigmoïd
− Rectale toucher: goede sfincterspanning, vaste faeces voelbaar op de vingertop met
keutels
Colonoscopie: ileum: normaal slijmvlies, colon: normaal haustratiepatroon, vaattekening en
mucosa. Sterk geëlongeerd en licht atoon uitbochtend colon. Enkele divertikels in het sigmoïd.
Inwendige haemorroiden over 40% van de omtrek.
1) Macroscopische anatomie colon sigmoïdeum en rectum, topografie,
bloedvoorziening en innervatie
Bloedvoorziening en innervatie colon descendens en colon sigmoïdeum
Week 7 – (In)continentie Page 2 of 31
,Bloedvoorziening en innervatie rectum
Zie overzicht schema’s voor bloedvoorziening en innervatie. Hierbij zijn de volgende termen
belangrijk: a. sigmoideae, a. rectalis superior/media/inferior, nervi splanchnici lumbales, plexus
mesentericus inferior, plexus hypogastricus inferior, plexus rectalis medius/inferior, nervi
splanchnici pelvici.
Week 7 – (In)continentie Page 3 of 31
, De rectosigmoïd junctie is het punt waarom het sigmoïd overgaat in het rectum. Het rectum is
alleen in sagittale projectie recht, in het zijaanzicht vertoont het rectum twee bochten:
− Flexura sacralis (retroperitoneaal)
− Flexura perinealis (extraperitoneaal)
De taeniae van het colon sigmoïdeum verdwijnen geleidelijk op de overgang naar het rectum.
Aan de buitenwand zijn insnoeringen te zien, die aan de binnenwand overeenkomen met de
plicae transversae recti. Het rectum is in zijn geheel iets opgetild. Onder de m. levator ani is
de krachtige m. sfincter ani externus te zien, die als spierbestanddeel deel uitmaakt van het
rectale continentiemechanisme. Door het pararectale bindweefsel (paraproctium) onder de
peritoneale holte lopen vele vaten voor de voorziening van het rectum.
In plaats van plicae semilunares coli heeft het rectum drie constante plicae transversae recti.
Het onderste deel van het rectum wordt in twee delen onderverdeeld aan de hand van een lijn
(junctio anorectalis) die in het slijmvlies herkenbaar en tastbaar is:
− Ampulla recti = het meest caudale deel van de endeldarm tussen de plica transversa
recti media (plooi van Kohlrausch) en de junctio anorectalis. De klinische plooi van
Kohlrausch is bij palpatie met de vingers nog net voelbaar (ongeveer 6-7 vanaf de
anus).
− Canalis analis = ligt onder de junctio anorectalis aan het distale uiteinde van de flexura
perinealis, heeft een lengte van ongeveer 4 cm en is door de spanning van de sluitspier
meestal heel nauw. Het klinisch belangrijke chirurgische anale kanaal begint t.h.v. de
Week 7 – (In)continentie Page 4 of 31
