Concept Eigenschappen Verschillen met andere concepten
Onderscheidt zich door de nadruk op
objectieve realiteit en het geloof dat
1. Nadruk op het bestaan van kennis kan worden verkregen door
Objectivisme
objectieve realiteit. middel van observatie en empirisch
onderzoek, in tegenstelling tot
subjectieve interpretaties.
2. Het geloof in het bestaan van
absolute waarheden en
universele principes.
In tegenstelling tot objectivisme, legt
subjectivisme de nadruk op individuele
1. Focus op de subjectieve
percepties, interpretaties en ervaringen
Subjectivisme ervaringen, interpretaties en
als bronnen van kennis, waarbij de
perspectieven van individuen.
subjectieve ervaring van de wereld
centraal staat.
2. Erkenning van diversiteit in
menselijke ervaringen en
overtuigingen.
Dit concept benadrukt dat alle
gebeurtenissen en handelingen worden
1. Geloof in de causaliteit van
bepaald door eerdere oorzaken en
gebeurtenissen, waarbij elke
Determinisme wetten van de natuur, waardoor
gebeurtenis wordt gezien als het
menselijke vrijheid en keuze worden
resultaat van eerdere oorzaken.
geminimaliseerd, in tegenstelling tot
voluntarisme.
, Discussie over de mate van
2. Verwerping van vrije wil in de
determinisme, variërend van hard
strikte zin, waarbij keuzes en
determinisme (alles is volledig bepaald)
handelingen worden gezien als
tot zachte determinisme (er is enige
het resultaat van voorafgaande
ruimte voor vrije wil binnen bepaalde
omstandigheden.
grenzen).
Onderscheidt zich door de nadruk op
1. Nadruk op het begrijpen van het geheel en de complexe interacties
systemen als geheel, waarbij de tussen delen van een systeem, waarbij
Holisme eigenschappen van het geheel de eigenschappen van het geheel niet
niet eenvoudig kunnen worden kunnen worden begrepen door alleen
afgeleid uit de som van de delen. naar de delen te kijken, in tegenstelling
tot reductionisme.
2. Erkenning van de onderlinge
verbondenheid en wisselwerking
tussen verschillende elementen
binnen een systeem.
In tegenstelling tot holisme, legt
1. Het analyseren van complexe reductionisme de nadruk op het
fenomenen door ze te reduceren reduceren van complexe fenomenen tot
Reductionisme
tot hun eenvoudigere, hun eenvoudigste componenten om ze
fundamentele componenten. te begrijpen, waarbij de nadruk ligt op
analyse en decompositie.
2. Gebruik van reductionisme in Kritiek vanuit holistisch perspectief op
verschillende wetenschappelijke reductionisme, waarbij wordt betoogd
disciplines, zoals natuurkunde dat het negeren van de context en de
en biologie, om fenomenen te interacties tussen delen kan leiden tot
begrijpen op basis van hun een beperkt begrip van complexe
fundamentele bouwstenen. systemen.
Onderscheidt zich door de nadruk op
objectieve realiteit en het geloof dat
1. Nadruk op het bestaan van kennis kan worden verkregen door
Objectivisme
objectieve realiteit. middel van observatie en empirisch
onderzoek, in tegenstelling tot
subjectieve interpretaties.
2. Het geloof in het bestaan van
absolute waarheden en
universele principes.
In tegenstelling tot objectivisme, legt
subjectivisme de nadruk op individuele
1. Focus op de subjectieve
percepties, interpretaties en ervaringen
Subjectivisme ervaringen, interpretaties en
als bronnen van kennis, waarbij de
perspectieven van individuen.
subjectieve ervaring van de wereld
centraal staat.
2. Erkenning van diversiteit in
menselijke ervaringen en
overtuigingen.
Dit concept benadrukt dat alle
gebeurtenissen en handelingen worden
1. Geloof in de causaliteit van
bepaald door eerdere oorzaken en
gebeurtenissen, waarbij elke
Determinisme wetten van de natuur, waardoor
gebeurtenis wordt gezien als het
menselijke vrijheid en keuze worden
resultaat van eerdere oorzaken.
geminimaliseerd, in tegenstelling tot
voluntarisme.
, Discussie over de mate van
2. Verwerping van vrije wil in de
determinisme, variërend van hard
strikte zin, waarbij keuzes en
determinisme (alles is volledig bepaald)
handelingen worden gezien als
tot zachte determinisme (er is enige
het resultaat van voorafgaande
ruimte voor vrije wil binnen bepaalde
omstandigheden.
grenzen).
Onderscheidt zich door de nadruk op
1. Nadruk op het begrijpen van het geheel en de complexe interacties
systemen als geheel, waarbij de tussen delen van een systeem, waarbij
Holisme eigenschappen van het geheel de eigenschappen van het geheel niet
niet eenvoudig kunnen worden kunnen worden begrepen door alleen
afgeleid uit de som van de delen. naar de delen te kijken, in tegenstelling
tot reductionisme.
2. Erkenning van de onderlinge
verbondenheid en wisselwerking
tussen verschillende elementen
binnen een systeem.
In tegenstelling tot holisme, legt
1. Het analyseren van complexe reductionisme de nadruk op het
fenomenen door ze te reduceren reduceren van complexe fenomenen tot
Reductionisme
tot hun eenvoudigere, hun eenvoudigste componenten om ze
fundamentele componenten. te begrijpen, waarbij de nadruk ligt op
analyse en decompositie.
2. Gebruik van reductionisme in Kritiek vanuit holistisch perspectief op
verschillende wetenschappelijke reductionisme, waarbij wordt betoogd
disciplines, zoals natuurkunde dat het negeren van de context en de
en biologie, om fenomenen te interacties tussen delen kan leiden tot
begrijpen op basis van hun een beperkt begrip van complexe
fundamentele bouwstenen. systemen.
